İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2020/2324 K.2024/400

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili şikayet dilekçesi ile; müvekkilinin ... adlı işyerinin 03/03/2014 başlangıç, 03/03/2015 bitiş tarihli sigorta poliçesi ile davalı sigortacı nezdinde sigortalı olduğunu, 23/05/2014 tarihinde klimadan çıktığı tespit edilen yangın sonucu işyerindeki emtiaların yandığını ve tamamen kullanılamaz hale geldiğini, ayrıca demirbaşlar ve dekorasyon malzemelerinde de hasar oluştuğunu, yanan emtialara ilişkin faturaları ve belgeleri sunacaklarını, davalı sigorta şirketinin müvekkiline ödeme yapmaktan kaçındığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla emtialar bakımından 10.000,00 TL,

demirbaşlar ve dekorasyon malzemeleri için ayrı ayrı 1.000,00'er TL olmak üzere toplam 12.000,00 TL'nin 29/06/2014 tarihinden işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 23/05/2016 tarihli dilekçesi ile; emtia alacağı için 207.270,00 TL, demirbaş alacağı için 11.500,00 TL ve dekorasyon malzemeleri için 9.9250,00 TL olmak üzere toplam 228.695,00 TL'nin muaccel olduğu tarihten itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevabında; hasar miktarı belirlenebilecek nitelikte olduğundan kısmi dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, yangının şüpheli olarak değerlendirilmesi nedeniyle yangının çıkış nedeni ile ilgili olarak yangın uzmanı bilirkişilerden rapor alındığını, ayrıca zayi olabilecek mallarla ilgili delil tespiti yaptırıldığını, davacının kötü niyetli olduğunun tespit edilmesi nedeniyle sigorta tazminatı ödenmediğini, sigortalı hakkında suç duyurusunda bulunulacağını, sigortalının mal aldığını iddia ettiği ... Tekstil adlı işyeri ile ilgili de Vergi Dairesine gerekli ihbarlarda bulunduklarını, sahte olarak temin edilen faturalar ve şüpheli yangın sebebiyle haksız kazanç sağlanmak istendiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI Mahkemece; davacı aleyhine yürütülen soruşturmada takipsizlik kararı verildiği, davalı sigortacı yangının şüpheli olduğu gerekçesiyle ödeme yapmamış ise de, rizikonun beyan edilenden farklı gerçekleştiği yönündeki iddiasını ispat edemediği, davacının yangın nedeniyle uğradığı zarar miktarının 27.521,00 TL olduğu, davacının ticari defterlerinde 197.829,08 TL emtia gözükse de, emtia zararının daha fazla olduğu yönündeki iddianın ispat edilemediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 27.521,00 TL'nin 05/07/2014 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; müvekkiline ait fatura ve diğer belgelerin dikkate alınmadığını, zararlarının fatura, fiş ve diğer mali belgeler üzerinden hesaplanması gerektiğini, müvekkilinin kayıtlarına göre ve bilirkişinin de tespit ettiği üzere müvekkilinin 197.829,08 TL stok malı bulunduğunu, ...

Tekstil'den alınan mallara ilişkin faturaların kapalı fatura olup, bu durumun fatura bedellerinin ödendiğini gösterdiğini, alınan mallara ilişkin gerek müvekkili gerekse de dava dışı şirket tarafından KDV beyannamelerinin verildiğini ve BA - BS kayıtlarının resmi kayıtlara yansıdığını, ödemelerin aracı kurum aracılığı ile yapılmamasının faturaların yok hükmünde sayılmasına neden olmayacağını belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE Dava, Mağaza Esnek Paket Sigorta Poliçesi kapsamında sigorta tazminatı talebine ilişkindir.Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, 27.521,00 TL'nin 05/07/2014 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. davacının ...

Tekstil'den aldığı ürünlere ilişkin faturaların bir kısmının davacının faaliyete başlama tarihinden önce düzenlemesine rağmen, faturalarda davacının adresinin yer aldığı, bu nedenle ürün alımlarının gerçek olmadığı kanaatine varıldığı, mağazanın satış bölümünde yaklaşık 153-171 adet ürünün yer aldığı belirtilmiştir.

İlk derece mahkemesinde alınan 22/01/2016 tarihli raporda; yangının kasten çıkarıldığına dair delil bulunmadığı, dosya kapsamı ve alınan raporlara göre zarar miktarının eksper raporunda tespit edilen 27.864,00 TL olduğu belirtilmiştir.

Mali müşavir ve tekstil uzmanı bilirkişilerden alınan ek raporda; davacının faaliyete başladığı 26/02/2014 tarihinden yangın tarihi olan 23/05/2014 tarihine kadar toplam 14.689,80 TL satış yaptığı, davacının işletme defterine toplam 212.518,00 TL mal alışı kaydettiği, buna göre kalan stok bedelinin 197.829,08 TL olduğu, davacının en çok ürün aldığı ...

Tekstil'in ibraz ettiği cari hesap ekstresi ve ödeme makbuzları incelendiğinde, 8.000,00 TL'yi aşan ödemelerin mevzuata aykırı olarak aracı kurum kullanılmadan yapıldığı, 26/02/2014 tarihinden 23/05/2014 tarihine kadar 14.689,80 TL satış yapan davacının ...

Tekstil'e 168.439,00 ve 46.800,00 TL ödemesinin ihtiyatlılık ve basiretli iş adamı kavramı ile çeliştiği, davacının ticari defterlerinde alış ve satış faturaları arasındaki fark 197.829,08 TL ise de, eksper tarafından belirlenen 27.846,00 TL zarar miktarının talep edilebileceği belirtmiştir.

Kural olarak geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sigortacı sorumlu olduğu gibi rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın da sigortacı tarafından ispat edilmesi gerekmektedir. Ancak, sigortalı da rizikonun meydana geldiğini ve riziko sonucu oluşan zarar miktarını ispatlamalıdır. Özellikle ticarethanelerde ticari defterler, fatura, irsaliye gibi belgeler ve diğer kanıtlarla ispat külfeti yerine getirilmelidir.

(Yargıtay 17. HD'nin 2013/5434 Esas, 2014/4181 Karar sayılı kararı) Somut olayda, davacı, yangında hasara uğrayan emtianın daha fazla olduğunu ileri sürmüştür. Ancak emtia zararına ilişkin sunulan faturaların bir kısmı, davacının kiracı olduğu işyerinde faaliyete başlama tarihi olan 26/02/2014 tarihinden önce düzenlenmesine rağmen, sigortalı işyerinin vergi numarasını ve adresini içermektedir.

Yine bir kısım faturaların düzenleme tarihleri arasında gün farkı olmasına rağmen takip eden sıra numarası aldığı görülmektedir. Ayrıca faaliyet döneminde 14.689,80 TL satış yapan davacının ... Tekstil'e mal alım bedeli olarak 168.439,00 ve 46.800,00 TL ödemesi hayatın olağan akışına uygun görülmemiştir.

Öte yandan ekspertiz ve delil tespiti dosyasında alınan raporlar ile ilk derece mahkemesinde alınan raporlarda, hasara uğrayan emtianın daha fazla olduğu yönünde bir tespit yer almayıp, espertiz raporunda hasara uğrayan ürün adedinin 391 bayan giyim ürünü olarak tespit edilmesi karşısında, davacı daha fazla emtianın hasara uğradığı yönündeki iddiasını ispatlayamamıştır. Bu nedenle mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesi yerindedir.

Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkemesi kararında usul veya esas yönünden hukuka aykırılık görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere, 1-İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/2166 Esas, 2020/541 Karar ve 29/09/2020 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harcın davacı tarafından peşin olarak yatırılan 3.436,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.008,40 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,