İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2020/75 K.2020/473

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile dava dışı, ... Ltd. Şti. arasında imzalanan 19/05/2015 başlangıç tarihli kira sözleşmesi uyarınca dava dışı şirketin ... Mah. ... Cad. No: .. Tuzla/İSTANBUL adresinde bulunan VİA/PORT-MARIN AVM yer alan ... Blok ... no’lu mağazada kiracı olarak faaliyet gösterdiğini, dava dışı ... Ltd.

Şti'nin kira sözleşmesinden doğan bütün hak ve borçlarını davalı şirkete devrettiğini, davalının böylelikle kira sözleşmesinin tarafı olduğunu, davalı şirketin 2019 yılının Şubat kira bedeline ilişkin faturalandırılmış borçlarını ödemediğini, davalı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı dosyası üzerinden iflas yolu ile icra takibi yapıldığını, davalı şirketin icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazının iptaline ve davalının iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle müvekkilinin adresi itibariyle yetkili icra dairelerinin İstanbul Anadolu Adliyesi İcra Daireleri olduğunu, icra takibinde yetki itirazında bulunduklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesi iddia ve tüm dosya kapsamına göre; davanın niteliği itibariyle geçerli bir takibin bulunmasının dava şartı olduğu, takibin iflas talebini içermesi nedeniyle takibin İİK’nın 154/1. maddesine göre borçlu şirketin muamele merkezinin bulunduğu icra dairesinde yapılması gerektiği, icra dairesinin yetkisinin kamu düzenine ilişkin olduğu, davalı borçlu vekilinin süresinde yetki itirazında bulunduğu, davalı borçlunun icra dairesinin yetkisine yönelik itirazının yerinde olduğu gerekçesiyle davacı tarafından davalı hakkında başlatılan geçerli bir takip bulunmadığından dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Müvekkili şirket ile davalı arasındaki kira sözleşmesinin incelenmeden hüküm kurulduğunu, sözleşmenin 27.1. Maddesinde yetki şartı düzenlendiğini, tarafların İstanbul Merkez Mahkeme ve İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğunu kabul ettiklerini, borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yerdeki icra dairesinin yetkisinin kamu düzeninden sayılmadığını, bu konuda yetki sözleşmesi yapılabileceğini, takibin yetki sözleşmesi gereğince yetkili icra dairesinde yapıldığını belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME: Dava, hukuki niteliği itibariyle İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında iflas yoluyla yapılan icra takibine vaki itirazın kaldırılarak davalı borçlunun iflasına karar verilmesi isteğine ilişkindir. Hakkında iflas talep edilen davalının muamele merkezinin Tuzla/İstanbul olduğu, davacının davalı aleyhinde İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

E. sayılı dosyası üzerinden iflas yolu ile icra takibi başlattığı, davalının yetkiye, borca itiraz ederek takibi durdurduğu konularında uyuşmazlık yoktur. Uyuşmazlık davacının davalı aleyhinde İstanbul İcra Müdürlüğü nezdinde iflas yolu ile takip başlatmasının yasal olarak mümkün olup olmadığı noktasında toplanmıştır. İİK’nın 154/1. maddesi uyarınca iflas yoluyla takipte yetkili icra dairesi borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yerdeki icra dairesidir.

Ancak, İİK’nın 154/3. maddesi uyarınca icra dairesinin yetkisi kamu düzeninden olmadığından bu konuda yetki sözleşmesi yapılabilir. Borçlu ve alacaklı yetki sözleşmesi veya yetki şartı ile borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yerden başka bir yer icra dairesini yetkili kılmışlarsa o yerin icra dairesi de iflas takibi için yetkili sayılır. (Bkz.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 22/11/2018 tarih, 2016/5306 E. 2018/5439 K. Sayılı ilamı) Somut olayda, davacı vekili davalı ile aralarında kira sözleşmesi olduğunu ve yetki şartı düzenlemesinin bulunduğunu iddia etmiştir. İnceleme sırasında dosya kapsamında iddia edilen kira sözleşmesine rastlanmamıştır. Ancak davacı istinaf dilekçesinde bu yöndeki delillerinin toplanmadığını da belirtmiştir.

Davacıya sözleşmeyi ibraz konusunda kesin sürenin verildiği konusunda ara kararın bulunmadığı görülmüştür.

Bu sebeple HMK 140/5 maddesi gereğince davacıya ilgili sözleşmeyi ibraz konusunda kesin süre verilmesi, sözleşmenin ibraz edilmesi durumunda yetki şartına uygun olarak yetkili icra dairesinde takip yapılıp yapılmadığının denetlenmesi, yetki şartına uygun bir takibin bulunmaması durumunda eldeki gibi karar verilmesi, aksi taktirde işin esasına girilmesi gerekirken bu yöndeki deliller toplanmadan karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı görüldüğünden ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.