İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2021/1626 K.2025/328

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ...

A.Ş nin 30/09/2018-30/09/2019 tarihli Sigorta Poliçesi ile müvekkili şirket nezdinde sigortalı olduğunu, 14/01/2019 tarihinde sigortalı tarafından müvekkili şirkete yapılan ihbar neticesinde 12/01/2019 tarihinde gece saat 03:30 sıralarında dava dışı sigortalı şirkete ait Esenyurt, ... şube mağazasının kasa alanında kablolarının bulunduğu alanda yangın çıktığını, Ekspertiz raporu, İtfaiye yangın raporu ve uzman mütalaasında görüldüğü üzere davalı şirkete ait klimada meydana gelen arıza sonucunda hasarın meydana geldiğini, mağazada 123.988,03 TL'lik bir hasar meydana geldiğini,

dava dışı sigortalı şirket ile yapılan Yangın ve Emniyeti Suistimal sigorta poliçesi kapsamında müvekkili şirketin sorumluğunda bulunan %15'lik kısım olan 18.598,20 TL davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya ödendiğini, 18.598,20 TL tazminat miktarının 11/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu olayın meydana gelmesinde müvekkili şirketin herhangi bir irtibatı, fiili, ihmali ve kusuru bulunmadığını, bu nedenle müvekkili aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesini, müvekkiline ait ürünlerde herhangi bir imalat hatası, eksiklik bulunmadığını, dava konusu talepler yönünden müvekkilin hukuksal sorumluluğunun bulunmadığını, dava dosyası kapsamında müvekkilinin sorumluluğunu gerektirecek herhangi bir somut delil olmadığını, davacı tarafça ödeme tarihinden itibaren faiz talebinde bulunulmuş ise de davacı tarafça müvekkilinin temerrüde düşürülmediğini,

dava tarihinden önce faiz talebinde bulunulamayacağını, davacının iddia ve talep etmiş olduğu alacağın zaman aşımına uğradığını, belirterek müvekkili aleyhine ikame edilen haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı sigortacı ...

A.Ş'nin, 6102 sayılı TTK Md.1472 ve Yangın Sigortası Genel Şartları ile düzenlenen halefıyet ilkesi doğrultusunda, ödediği tazminat tutarı ile sınırlı olarak sigortalısının yerine geçerek zararda sorumluluğu olan, sorumlu olduğu tesbit edilecek kişilere rücu edebilmesi hakkı bulunmakla birlikte, rücu edebilmesi için; zararın sigorta teminatı kapsamında olması, hasarın nedeni olan alevli Yangın, taraflar arasında düzenlenmiş ve hasar tarihinde yürürlükte olan sigorta poliçesi ile teminat altına alındığı,

sigortalının zarara sebebiyet veren üçüncü kişiden tazminat isteme hakkının mevcut olması gerektiği, zira sigortalının, sigorta konusu menfaate zarar veren kişiden tazminat isteme hakkına sahip değilse, sigorta şirketinin de üçüncü kişiden tazminat hakkı olmayacağı, bu kapsamda bilirkişi heyetince yerinde inceleme sonucu alınan kök ve ek raporda; hasarın davalı firma tarafından satılmış Klima iç ünitesinden değil, klimanın da elektrik bağlantısının bulunduğu,

elektrik buatı içerisindeki kabloların herhangi birinde iyi bağlantı yapılmamış olması veya bağlantıların yeterli şekilde izole edilmemiş olması sebebi ile bir elektrik arkı oluştuğu ve ısınan ve tutuşan kabloların ... kablo ve kutuları tutuşturması neticesi meydana geldiği, dolayısıyla davalının zarardan sorumlu olmadığı, alınan kök ve ek raporun gerekçeli ve denetlenebilir olması nedeniyle hükme esas alındığı, yangının davalının sattığı klimadan kaynaklanmaması nedeniyle davacının davalıya rücu şartı oluşmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; ekspertiz raporu, İtfaiye Daire Başkanlığı Avrupa Yakası İtfaiye Müdürlüğü yangın raporu ve uzman mütalaasında görüldüğü üzere yangının davalı şirkete ait klimada meydana gelen arıza sebebiyle çıktığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda tüm bunlara değinilmeksizin, fotoğraflarda detaylı bir inceleme yapılmadan sadece "V paterni" üzerinden değerlendirme yapılarak yangının çıkış noktasının elektrik buatı olduğu sonucuna varılmasının akla ve mantığa aykırı olduğunu,

yangının başlangıç noktasının kömürleşme ve kararmanın en yoğun olduğu nokta olacağını, olayda bilirkişi tarafından yangının çıkış noktası olarak tespit edilen buatın yanıp küle dönmesi gerekirken, sadece pvc dış kapağının erimiş olması ve iç kabloların renginin dahi değişmemiş olmasının hükme esas alınan bilirkişinin raporunun eksik ve soyut olduğunu ortaya koyduğunu, yangının ilerleme biçimindeki durumuna göre birden fazla V işareti görülebildiğini, raporda da bilirkişinin iki tane V işaretinin var olduğuna değindiğini, bilirkişi raporunun bu noktada çeliştiğini,

yanıcı parfümeri ve tütün ürünlerinin yangını hızlandırmasıyla V işaretinin oluşabileceğini ifade eden bilirkişinin; elektrik buatına ulaşan yangının, buatın pvc kapağının yanmasının etkisiyle hızlanmış ve daha sonra yavaşlamış olabileceğini göz ardı etmesi raporun güvenilirliğini zedelediğini, hasar bedeli bakımdan ise bilirkişinin, komple alan ürünler iş temizliği ve ürün kurtarma kalemi olarak belirlenen 5000,00 TL'lik bedelin yersiz bulunduğunu ifade ettiğini, tüm ürünlerin tazminata konu edilmiş olması, markalı ürünlerin imha edilmesi,

bir kısım gıdanın hayvan barınağına teslim edilmiş olması ve bir kısım ürünün de sovtaj bedeli karşılığında ...'a teslim edilmiş olması "komple alan ürünler iş temizliği ve ürün kurtarma" işleminin yapılmayacağı anlamına gelmediğini, zira barınağa gidecek olan ürünlerin de, imha edilecek ürünlerin de, sovtaj bedeli karşılığında ...'a teslim edilecek ürünlerin de diğer ürünlerin de bir şekilde işlemden geçmesi gerektiğini, bilirkişi raporunun bu yönüyle bilimsel bir veriye dayanmaksızın, subjektif ifadeler içerdiğinden hükme esas alınmasının yerinde olmadığını, bilirkişi raporuna gerek içerdiği çelişkiler ,

soyut ve eksik olması bakımından gerekse de dosyanın teslim edildiği bilirkişi heyetinden Elektronik ve Haberleşme Mühendisi ...'un, davalı şirket ile aynı sektörde hizmet veren ... bünyesinde "Ürün güvenliği ve yanma güvenilirliği çalışmalarınının yürütülmesi (denetim, inceleme, faaliyetlerin takibi, teknik danışmanlık)" iş tanımıyla çalıştığı anlaşılmış olup ;

aynı sektörde hizmet veren şirketlerin gerek kurumsal gerekse çalışanlarının bireysel anlamda, benzer konularda birbirlerine karşı korumacı tavır göstereceğinden, bilirkişinin tarafsızlığı tartışmalı olduğundan , bilirkişinin reddini talep etmiş olsak da itirazlarının dikkate alınmadığını, aynı heyetten ek rapor alındığını ve alınan ek raporda itirazlarının değerlendirilmeksizin kök raporla aynı kanaatte olunduğunun bildirildiğini, yangın başlangıç yerlerinin kömürleşme ve kararmanın en yoğun olduğu noktalar olduğu bilirkişi raporundan da anlaşıldığını,

klima iç ve dış aksamının tamamen yandığından içeride bulunan parçalardan en başta klima marka tespiti dahi yapılamadığını, klima dış ünitesinden marka tespiti yapılabildiğini, tüm bunlar göz önünde bulundurulduğunda sigortalı iş yerinde meydana gelen yangının davalı şirkete ait klimadan kaynaklandığının açıkça ortada olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde;Dava; sigorta hasar bedelinin rücuen tahsili istemine ilişkindir.Dosya kapsamından, 12.01.2019 tarihinde gece saat 03:30 sıralarında dava dışı sigortalı ...

A.Ş'ye ait ... şube mağazasında çıkan yangın neticesinde mağazada 123.988,00TL'lik hasar meydana geldiği ve davacı şirketin sorumluluğunda olan %15'lik kısım olan 18.598,20 TL'nin davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya ödendiği iddiasıyla davacı firma davalıdan hasar tutarının rücuen tazmini istemiyle iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.Dava konusu olayda, dava dışı...

A.Ş ile davacı arasında müşterek sigorta esasına göre düzenlenmiş, 30.09.2018 - 30.09.2019 vadeli, ... Poliçesi'nin bulunduğu, dava konusu yangının 12.01.2019 tarihinde gerçekleştiği, olay tarihinin teminat kapsamında olduğu anlaşılmaktadır. Davacı sigorta şirketine sigortalı ... Market'in işyerinde çıkan yangın sonucu hasar oluştuğı, dava dışı ... Market'e dosya kapsamında yer alan ekspertiz raporuna göre.

11.04.2019 tarihinde toplam 18.598,20TL ödeme yapıldığıanlaşılmıştır.Taraflar arasında; sigorta poliçesi, yangın olayı ile ilgili herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir.Uyuşmazlık; yangının davalının ürettiği klimadan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, ödenen miktarın kadri maruf olup olmadığı ve talep edilen tazminat nedeniyle davalının sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.14.01.2019 tarihli İtfaiye raporunda;

zemin üzeri 5 katlı binanın giriş katındaki marketin girişe göre sağ kısmında bulunan kasa bölümünün arkasındaki duvara monte edilmiş olan klimanın kablosunda meydana gelen ark sonucunda oluşan şerarelerin kablo izolelerini tutuşturması ile yangının başladığı, sigorta dolabının üzerindeki parfümlerin ve plastik maddelerin tutuşması ile yangının geliştiği belirtilmektedir.Ekspertiz şirketinin başvurusu üzerine yangın uzmanı ... tarafından hazırlanan 07.02.2019 tarihli uzman görüşünde özetle; yangının Daikin marka klimanın iç ünitesinde elektriksel donanımlarında oluşan herhangi bir arıza kaynaklı olarak başladığı,

klima ünitesinin alt kısmında yer alan yanıcı ürünlere sirayet ederek yangının geliştiği, yangın merkezindeki elektrik tesisatında elektriksel bir sorun yaşanmadığı ancak klimanın polikarbon kasasının alevli bir şekilde tamamen yanmış olduğu belirtilmektedir.

04.04.2019 tarihli ekspertiz raporunda; yangının ... marka klimanın iç ünitesinde elektriksel donanımlarında oluşan herhangi bir arıza kaynıklı olarak yangın başlangıcına sebebiyet verdiği belirtilmiştir.Bilirkişi heyeti kök raporunda özetle: yangının klima iç ünitesinin sağ alt tarafında bulunan, klimanın da elektrik bağlantısının bulunduğu,

elektrik buatı içerisindeki kabloların herhangi birinde iyi bağlantı yapılmamış olması ve ya bağlantıların yeterli şekilde izole edilmemiş olması sebebi ile bir elektrik arkı oluştuğu ve ısınan, daha sonra da tutuşan kabloların PVC kablo ve kutuları devamında da hemen yakındaki kolonya benzeri yanıcıları da tutuşturarak yangına sebep olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı, yangının, İtfaiye raporunda da belirtildiği üzere split klima ünitesi dışında ve bu ünitenin alt kısmında yer alan elektrik kutusu içindeki kablolarda kısa devre olması sebebi ile başladığı,

bunun nedeninin ise bağlantı yapan teknisyenin kablo uçlarını gereği gibi bağlayamamış olmasından kaynaklandığı, ayrıca bu kutu civarına konan kolonya benzeri yanıcılarda yangının hızla yayılmasında etkin rol oynadığı belirtilmiştir.Bilirkişi heyeti ek raporunda özetle: dosya muhtevasında yeni bir bilgi ve belge bulunmadığından kök raporda belirtilen yangın çıkış nedeninin ve 5.000,00 TL'lik masrafa ilişkin görüşlerinin aynen geçerli olduğu belirtilmiştir.

6102 sayılı TTK'nun 1472 maddesinde halefiyet düzenlenmiştir. Maddede, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği ifade edilmiştir. Sigortalının tazminat alacağının hukuki temelinin haksız eylemden, kanundan veya sözleşmeden kaynaklanmış olması arasında hiçbir fark yoktur.

TTK'nun 1472. maddesinden kaynaklanan halefiyet hakkı sigortacıya, zarar sorumlusundan, sigortalısına ödediği sigorta bedeli kadar talep hakkı ve bunun doğal sonucu olarak da zarar sorumlusuna karşı dava hakkını sağlamaktadır. Bu dava türüne doktrin ve uygulamada sigortacının rücu davası adı verilmektedir.

Halefiyete dayalı olan rücu davasında, esas itibariyle sigortalının kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. Her tazminat davasında olduğu gibi, sigortacının açtığı rücu davasında da davalının kusurunu ve zararı ispat etmek davacı sigortacıya düşer. Halefiyete dayalı sigorta rücu davasında sigortacı halefiyet hukuki ilişkisi sebebiyle ancak selefinin sahip olduğu haklara sahip olur.

Sigortacı halefiyete dayanarak rücu davasını zarar sorumlusu aleyhine yönelttiğine göre, sigortalının zarar sorumlusuna karşı açacağı tazminat davasında sigortalı neyi ispat etmesi gerekiyorsa, sigortacıda bu davada onu ispat etmekle yükümlüdür. İspat külfeti üzerinde olan davacı sigorta şirketinin, hasarın klimanın üretim hatasından kaynaklandığını ispatlaması gerekir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde yangın raporu, ekspertiz raporu ve uzman mütalaasında görüldüğü üzere yangının davalı şirkete ait klimada meydana gelen arıza sebebiyle çıktığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunda tüm bunlara değinilmeksizin rapor hazırlandığını ileri sürmüştür. Dosya kapsamında yer alan itfaiye raporu, ekspertiz raporu ve uzman mütalaasında yangının çıkmasında davalının sorumluluğu noktasında bir tespit yapılamamıştır.

Bu durumda yangının çıkış sebebine yönelik kesin bir tespit içermeyen itfaiye raporu, ekspertiz raporu ile uzman görüşüne göre davalı kusurlu ve sorumlu kabul edilemez.

Mahkemece bilirkişi kök ve ek raporunda, Yangın İtfaiye raporunda da belirtildiği üzere split klima ünitesi dışında ve bu ünitenin alt kısmında yer alan elektrik kutusu içindeki kablolarda kısa devre olması sebebi ile başladığını, bunun nedeninin ise bağlantı yapan teknisyenin kablo uçlarını gereği gibi bağlayamamış olmasından kaynaklandığının tespit edildiği,

bilirkişi heyet raporundaki tespitler, yangının klimanın imalat hatasından kaynaklandığına dair bir veri veya tespit olmaması birlikte değerlendirildiğinde, neden çıktığı tam olarak tespit edilemeyen yangının, davalı şirket tarafından üretilen klimadaki imalat hatasından kaynaklandığı hususu ispat edilememiştir.

Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu, hüküm kurmaya ve denetime elverişli ve gerekçeli olduğundan Mahkemece rapora itibar edilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Sonuç olarak;yangının davalının ürettiği klimadaki bir eksiklikten veya ayıptan ileri geldiğinin ispat edilemediği gibi davalının her hangi bir kusuru da tespit edilememiştir.

Bu nedenle davalıya sorumluluk yüklenemeyeceği anlaşılmakla, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkeme kararında hukuka aykırılık görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/472 Esas, 2021/433 Karar sayılı ve 15/06/2021 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından davacı tarafça peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 556,10 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,