İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2021/1699 K.2025/508

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının sahibi olduğu ..., ..., ..., ...,..., ..., ... ve... plakalı araçları ile Müvekkili Şirket tarafından işletilen Avrasya Tüneli'nden 02.09.2019 - 24.12.2019 tarihleri arasında geçiş ücretlerini ödemeden ihlalli geçiş yaptığını, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş (15) günlük süre içerisinde de geçiş ücretlerini ödemediğinden bu geçiş ücreti tutarlarına dört katı oranında cezanın işletildiğini, davalının geçiş ücreti ile ceza tutarını ödemediğini, bu sebeple davalı aleyhine ... sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinde davalının borca haksız yere itiraz ettiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafından dava dilekçesi ve tensip zaptının kendisine usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen süresi içerisinde dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; dosyada mübrez denetime uygun olan mahkemece de benimsenerek hükme esas alınan rapor dikkate alınarak, davalıya ait ..., ..., ..., ..., ..., ... ve... plakalı araçların,Tablo-1 belirtilen tarih ve saatlerde, davacı ... A.Ş. tarafından işletilen Avrasya Tünelinden geçtiğine dair çıkış gişesine ait fotoğrafların dosyada mevcut olduğu, ...

Plakalı araca tanımlı HGS ürünü bulunmadığından geçiş ücretlerinin tahsilâtının yapılamadığı, ... plakalı aracın HGS/OGS durumuyla ilgili herhangi bir belge sunulmadığı, ..., ..., ..., ... ve ... plakalı araçlara tanımlı HGS hesabında geçiş anında ve geçiş takip eden 15 gün içinde geçiş için yeterli bakiye bulunmadığından geçiş ücretlerinin tahsilâtının yapılamadığı, davalı şirketin ihlali geçişlerinden kaynaklı 1.514,50 TL geçiş ücreti ve 6.058,00 TL ceza bedeli olmak üzere toplam 7.572,50 TL tutarındaki ihlali geçiş bedelinden sorumlu olduğu,

davalının da aksi yönde delil ibraz etmediği gerekçesiyle davanın kabulü ile davalının ... sayılı dosayasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin, takipteki şartlarla devamına, icra inkar tazminatı talebinin ihlalli geçiş haksız fiile ilişkin olduğundan ve başlangıçta likit olmadığından şartları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; ..., ..., ... plakalı araçlar dahil ödeme alınamadığı iddia edilen araçların HGS hesaplarında yeterli bakiyenin bulunduğunu, bilirkişi raporunda ..., ... plakalı araçların HGS hesaplarında yeterli 250 TL bakiye bulunmasına rağmen davacının sistemi tarafından hangi HGS hesabı üzerinden geçiş ücretinin tahsil edileceği tanımlanamadığı için ücretin alınmadığının tespit edildiğini, davalının kendi ödeme sistemlerinin hata vermesi sonucu kusurlu işleminin sonuçlarının davalı müvekkiline yüklenemeyeceğini,

ihlalli tünel geçişlerinin davalı araçlarınca gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin değerlendirilmediğini, bu hususun hiçbir şekilde kanıtlanamadığını, bahse konu davalı araçlarının davacının işletmesinde bulunan tünelleri kullanıp kullanmadığı ile iddia edilen sayıda kullanılıp kullanılmadığının bile belirli olmadığını, davacının 15 gün içerisinde ilgili sorgu ve provizyon talep ettiğine veya geçiş ücretini tahsil etme girişiminde bulunup bulunmadığına ilişkin hiçbir somut bilgi ve delilin de sunulamadığını,

bilirkişi raporunda davacının geçiş yapan aracın HGS bakiyesi varken ödeme almadığı ortaya konulmakla 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi hükümlerinden davacının hiçbir şekilde yararlanamayacağını ve talep edilen ceza bedellerinin haksız olduğunu, dosyaya celp edilen deliller deliller ve belgeler ışığında davanın reddedilmesi gerektiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde;Dava, ihlalli geçiş bedelinin tahsili için yapılan takibe itirazın iptaline ilişkindir.Dosya kapsamından davacı şirketin 7.572,50 TL geçiş ücreti ile para cezası alacağının tahsili için davalı aleyhinde ... sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı, davalının takibe süresinde itiraz ettiği, itiraz dilekçesinin davacıya tebliğine ilişkin herhangi bir belge bulunmadığından eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık hak düşürücü sürede açıldığı anlaşılmıştır.

04/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda; davalıya ait ..., ..., ..., ..., ..., ... ve... plakalı araçların, Tablo-1 belirtilen tarih ve saatlerde, davacı ...

A.Ş. tarafından işletilen Avrasya Tünelinden geçtiğine dair çıkış gişesine ait fotoğrafların dosyada mevcut olduğu, ... plakalı araca tanımlı HGS ürünü bulunmadığından geçiş ücretlerinin tahsilâtının yapılamadığı, ... plakalı aracın HGS/OGS durumuyla ilgili herhangi bir belge sunulmadığı, ..., ..., ..., ... ve ... plakalı araçlara tanımlı HGS hesabında Tablo-2’de ayrıntıları verildiği üzere geçiş anında ve geçiş takip eden 15 gün içinde geçiş için yeterli bakiye bulunmadığından geçiş ücretlerinin tahsilâtının yapılamadığı,

davalı şirketin, ihlali geçişlerinden kaynaklı 1.514,50 TL geçiş ücreti ve 6.058,00 TL ceza bedeli olmak üzere toplam 7.572,50 TL tutarındaki ihlalli geçiş bedelinden sorumlu olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.Davalı vekili tarafından, bilirkişi raporunun kendisine tebliğine rağmen süresi içerisinde bilirkişi raporuna karşı itiraz beyan dilekçesinin sunulmadığı anlaşılmıştır. HMK.

357. maddesi uyarınca bölge adliye mahkemesince resen göz önünde tutulacaklar dışında, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez, yeni delillere dayanılamaz.

Davalı vekili tarafından ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen ancak istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarının istinaf aşamasında dinlenmesi mümkün değildir.Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte,

bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “...” ibareleri “...” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.”düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında "...

İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı,

ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir.

Bu durumda ihlal sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.Somut olayda, emniyet yazı cevabına göre davalıya ait olduğu tespit edilen araçların davacı şirketin işlettiği köprü ve otoyollardan ihlalli geçiş gerçekleştirdiği, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, HGS hesabı bulunan araçlar yönünden geçiş anında ve geçişi takip eden 15 gün içinde geçiş için yeterli bakiyenin bulunmadığı, geçiş esnasında ödeme olmadığında ve OGS/HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalının geçiş ücretini ödemek zorunda olduğu,

ayrıca ihlali izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin usulüne uygun olarak ödenmemesi halinde ceza tutarının da ödenmesi gerektiği, buna göre ihlalli geçiş ücreti ve ceza tutarının ödenmediği anlaşılmakla mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi yerinde olmuştur.Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1b-1 bendi gereğince esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1- İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/68 Esas, 2021/548 Karar sayılı ve 14/07/2021 tarihli karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından davalı tarafça peşin olarak yatırılan 129,32 TL harcın mahsubu ile bakiye 486,08 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan