İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2021/187 K.2024/613

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı şirket tarafından verilen İstanbul ...

Noterliğinin 03/04/2013 tarih ve ... yevmiye nolu vekaletnamesi ve 12/04/2012 tarihli sözleşme kapsamında gümrük müşavirliği işlemleri için yetkili kılındığını ve bu kapsamda davalı şirkete hizmet verdiğini, işbu hizmetlere ilişkin faturaların davalıya gönderilmesine rağmen davalı tarafından bakiye hizmet bedelinin bu zamana kadar ödenmediğini, bu hususun 28/05/2014 tarihli TL hesap ekstresinden tespit edildiğini, buna göre müvekkili şirket tarafından fatura alacaklarından kaynaklanan bakiye toplam 58.394,68-TL tutarlı alacağını davalıdan tahsili amacıyla İstanbul ...

İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, söz konusu takibe davalı tarafından haksız ve kötüniyetli olarak itiraz edilmesi sebebiyle takibin durduğunu belirterek davalı tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalı borçlu aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ile dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını bu nedenle usulden reddi gerektiğini, dava konusu olan ... GMBH firmasından 2 adet pervane sipariş edildiğini ve 29/04/2013 tarihli Gümrük beyannamesi ile ithal edildiğini, pervanelerin yeterli performansı vermediğinin anlaşıldığını ve yurt dışındaki firma ile görüşüldüğünü, pervanelerin onarım amacıyla ...

GMBH firmasına geri gönderildiğini, pervane kanatlarının eğim açıları taşlanarak başka herhangi bir montaj, tamirat ve değişiklik yapılmadan davalı şirkete gönderildiğini, bu işlemden dolayı ...

GMBH firmasından ekspertiz raporu istendiğini, ayrıca Türkiye Hamburg Konsolosluğundan yazı alındığını, bu yazılarda pervaneler üzerinde herhangi bir değişiklik montaj, ilave parça bulunmadığı ve ilave işlem yapılmadığının belirtildiğini, Gümrük Müşavirliğinin pervanelerin tamir amaçlı çıkan malzemenin geri gelişi şeklinde beyanda bulunduğunu, ancak kıymet beyanında sadece eşyanın ilk girişindeki değeri (57.900-EURO) beyan etmesi gerekirken, eşyanın geçici çıkışındaki 51.230,93-EURO kıymetini de ilave ederek toplam 108.230,93-EURO tutarını beyan ettiğini,

eşyanın geçici çıkışındaki bedeli de beyanına dahil edildiği için KDV tahakkukuna sebebiyet verdiğini, bu hatalı işlemlerle uğraşılırken ardiye masrafı ve diğer tutarların oluştuğunu, bunlara dair ödemelerin davacı şirket tarafından yapıldığını, davacı şirketin akabinde kendi hatalı ve kusurlu işlemleri sebebiyle yaptığı ödemelere ilişkin fatura ve dekontlar düzenlenerek,

bunları müvekkili şirketten talep ettiğini, müvekkili şirketin söz konusu faturalara ve dekontlara süresinde itiraz ettiğini, bunun üzerine davacının icra takibine giriştiğini, müvekkili şirketin itirazı üzerine iş bu itirazın itirazın iptali davasını açtığını, davacı şirketin mevzuatta tanımlanana aykırı işlem yaptığını ve bu sebeple gümrük vergilerine ve bağlantılı masraflara sebebiyet verdiğini, sorumluluğun davacı şirkete ait olduğunu müvekkili şirketten talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini,

davacı aleyhine haksız olarak talep olunan bedelin %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; taraflar arasında imzalanan sözleşme, İstanbul ....Noterliği’nin, 03/04/2013 tarih, ... yevmiye nolu vekaletnamesi, icra dosyası, davacı şirket tarafından düzenlenen faturalar, tarafların ticari defterler ve belgeleri, cari hesap raporları, gümrük beyannameleri, ödeme dekontları,tüm dosya kapsamına göre alınan, bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli ve denetime elverişli olduğundan, mahkememizde de, davacının, sözleşme ve vekaletname kapsamında gümrük müdürlüğüne ödediği,

damga vergisi hariç, ardiye, ceza tutarı, KDV ve Gümrük vergisi tutarı olan toplam 57.296,03-TL. üzerinden davalıdan, takip tarihi itibariyle alacaklı olduğu, davalı tarafın icra takibine yaptığı itirazın yerinde olmadığı kanaati oluştuğundan, davacının davasının kısmen kabulü ile davalının İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasından 57.296,03-TL. asıl alacak üzerinden yaptığı itirazın iptali ile asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren %11,75 avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, alacağın likit ve belirlenebilir olması nedeniyle İİK 67/2. maddesi kapsamında % 20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafından davacının kötüniyeti ispat edilemediğinden davalının kötüniyet tazminatının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; somut olayda onarım amaçlı gönderilen pervaneler üzerinde herhangi bir onarım yapılmadığı, ek bir aksesuar monte edilmediği, hiçbir onarım ücreti alınmadığı hususlarının dosyada mübrez 26.08.2013 tarihli dava dışı ...

GMBH şirketinin yazısıyla sabit olduğunu, bu hususun davacı şirketçe de bilindiğini, davaya konu vergi ve masraflardan sorumluluğun bizzat davacıya ait olduğunu, davacının Gümrük Kanunu’nun 181/2 ve 181/3’te belirtildiği üzere mesleki yükümlülüğü gereği yapılan işlemin hatalı olduğunu bilmesi gerektiği halde üstüne düşen yükümlülüğü yerine getirmediğini ve kusuru ile söz konusu zararın ortaya çıkmasına sebebiyet verdiğini, davacı beyana esas alınmaması gereken evrakın hatalı bir şekilde işleme alınmasından ve işleme uygun evrakın dosyaya ibrazı hususunda müvekkili şirketi uyarmaması yönüyle hatalı işlem yaptığını, kusurlu hareket ettiğini,

davacı şirketin, kıymet beyanında sadece eşyanın ilk girişindeki değeri (57.900 EUR) beyan etmesi gerekirken hatalı olarak eşyanın geçici çıkışındaki 51.230,93 EUR kıymetini de ilave ederek toplam 108.230,93 EUR şeklinde beyanda bulunduğunu, bu nedenle damga vergisine ek olarak KDV tahakkuku, ardiye masrafı ve diğer masraflara sebebiyet verdiğini,

dava konusu garanti kapsamındaki pervanelerin üzerinde herhangi bir tamir işlemi yapılmadığından gümrük mevzuatına göre bedelsiz ithal edilmeleri gerektiği hakkında davacı şirkete bilgi verildiği ve davacı şirket ile yapılan 10.07.2013 tarihli e-posta yazışması da bu durumun davacı tarafça bilindiğini gösterdiğini, söz konusu yazışmanın ikinci cevap dilekçesi ekinde dosyaya sunulmuş olmakla 23.08.2013 tarihinden önce davacıya bilgilendirme yapılmadığı yönündeki gerekçenin hatalı olduğu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, gümrük müşavirliği hizmet bedelinin tahsili için yapılan takibe itirazın iptaline ilişkindir.Dosya kapsamından, taraflar arasında gümrük müşavirliği hususunda sözleşme bulunduğu, davacının toplam 58.394,68-TL fatura ve dekont bedelinin tahsili için ilamsız icra takibi başlattığı, borçlunun süresinde borca itirazı üzerine,

davacının takibe itirazın iptali için iş bu davayı açtığı anlaşılmaktadır.Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 57.296,03-TL.TL asıl alacak yönünden takibe itirazının iptaline ve icra tazminatına karar verilmiş, davalı taraf karara karşı istinaf yoluna başvurmuştur.Taraflar arasında davacının davalıya gümrük müşavirliği hizmeti verdiği hususunda çekişme bulunmayıp, uyuşmazlık, davacının hizmet bedeli alacağı kalıp kalmadığı noktasında toplanmaktadır.

SMMM bilirkişi tarafından hazırlanan 09/04/2019 tarihli bilirkişi raporunda, "...davacıya ait 2013 ve 2014 yıllar yasal defterlerin sahibi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, davacı ile davalı arasında dava konusu ile ilgili olarak aralarında bila tarihli bir sözleşmesinin var olduğu, dava dosyası, taraf ticari defterleri ve delil niteliği dosyaya sunulu evraklar, tarafımca yapılan incelenmesi neticesinde, davacının davalıdan 16/06/2014 takip tarihi itibariyle 58.394,68-TL alacaklı olduğu, fakat davalı şirket tarafından 31/10/2013 ve 04/11/2013 tarihli dekont ve faturalara itiraz edilmiş olduğu,

takip talebinden de 58.394,68-TL asıl alacak olduğu, davacı ile davalı arasında 2013 ve 2014 yılıyla ilgili olarak aralarında ticari bir ilişkinin var olduğu, 6102 sayılı TTK'nun 21. Maddesi hükmü gereği dava dosyasında davalı tarafından (31/10/2013 ve 04/11/2013 tarihli fatura ve dekontlara) 08/11/2013 tarihinde fatura ve dekontlara itiraz edildiğine dair yazının davacı ...

A.Ş.'ye 15/11/2013 tarihinden tebliğ edildiği, dava dosyasında mevcut olan 26/08/2013 tarihli dava dışı ... Gmbh şirketinin yazısında "219597 fatura numarasıyla bize onarım amaçlı gönderdiğiniz iki ürün, sancak ve iskele pervanesi, kontrol edilmiş ve tarafımızca herhangi onarım gerektiren bir arıza tespit edilmemiştir. Pervaneye hiçbir aksesuar monte edilmemiştir.

19/08/2013 tarihli ... nolu proforma fatura gümrük amaçlı değeriyle belirtilmemiştir ve Türkiye'ye iadesinden sonra düzenlenmiştir.

Müşterilerden hiçbir onarım ücreti alınmamıştır." yazılı olduğu, dava konusu uyuşmazlığı Gümrük İşlemlerinden kaynaklanmakta, dolayısıyla esas incelemenin Gümrük Uzmanı tarafından yapılmasının gerekli olduğu, icra takibinin davalıya 20/06/2014 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 20/06/2014 tarihinde itiraz dilekçesini vermiş olduğu " belirtilmiştir.

Davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi üzere Mahkemece ek raporu alınmasına karar verilmiş bilirkişiler Gümrük Müşaviri, Gümrük ve Dış Ticaret Uzmanı ve SMMM bilirkişi tarafından hazırlanan 09/09/2019 tarihli ek raporda sonuç olarak:"...davacının (...) sözleşme kapsamında davalının tüm ithalat, ihracat işlemlerini de gerçekleştirmesi nedeniyle kusurunun Gümrük Kanununun 181/2.

Maddesine göre davalı ile yapılan yazışmalarla da tespiti durumunda Ardiye (21.33,00-TL) ve Ceza (1.700,00-TL) tutarı ile Damga Vergisi Hariç diğer İthalar Vergileri tutarı (31.3796,97-TL KDV + 2.889,06-TL Gümrük Vergisi = 34.266,03-TL) olmak üzere toplam 57.296,03-TL tutarından davacının sorumlu olduğu,

ithalat vergilerinin Gümrük idaresinin geri verme kararına göre davacıya iadesinin gerektiği, 09/04/2019 tarihli mali inceleme sonuç ve kanaatin 8. Maddesinde "dava konusu uyuşmazlık Gümrük İşlemlerinden kaynaklanmakta, dolayısıyla esas incelemenin Gümrük Uzmanı tarafından yapılmasının gerekmekte olduğu" maddesine istinaden Gümrük Uzmanı tarafından yapılan inceleme ve sonuç yukarıda mevcut olduğu görüş ve kanaatinde oldukları" belirtilmiştir.Gümrük Kanunun 181/2.

Maddesinde;""...İthalatta gümrük yükümlülüğünde yükümlü beyan sahibidir. Dolaylı temsil durumunda, hesabına gümrük beyanında bulunan kişi de yükümlüdür.

Dolaylı temsilde, temsilcinin yükümlülüğü, beyanda kullanılan verilerin yanlış olduğunu bildiği veya mesleği icabı ve mutat olarak bilmesi gerektiği durumlarla sınırlıdır..." düzenlemesi yer almaktadır.23.08.2013 tarih ve ... tescilli ithalat (geri gelen eşya) kapsamında 61 21 rejim kodu ile vergili (KDV+Gümrük Vergisi) beyan edildiği,

yurt dışında yapılan işlemin mahiyetine göre 63 21 rejim kodu ile yani " Hariçte işleme rejimi kapsamında geçici ihraç edilen eşyanın vergi muafiyeti ile serbest dolaşım ve yurtiçi kullanıma eş zamanlı girerek yeniden ithalatı olması ve Gümrük Kanununun 168, 169 maddeleri kapsamında (KDV+ Gümrük Vergisi) muaf olarak ithal edilmesi gerektiğinin ek bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir.

Yine aynı bilirkişi raporunda, 23.08.2013 tarihli ithalat(geri gelen eşya) beyannamesi incelendiğinde geçici ihracat beyannamesi tutarının 139.992.82-TL=51.230,93-Euro bedel üzerine 57.000,00 Euro tamir bedeli eklenerek kıymetinin belirlendiği, praforma faturanın dosyaya sunulmadığından eşyanın bedelinin ne şekilde yazıldığının, ayrıca tamir bedeli alınıp alınmadığının tespit edilemediğini, beyannameye ekli fatura ile ilgili davacının yeteri kadar araştırma ve gümrük kıymetine dair tespitler yapılmadan beyannameyi tescil ettiği belirtilmiştir.

Dosya kapsamında yer alan 26.08.2013 tarihli dava dışı ... GMBH şirketi yazısında ... fatura numarasıyla onarım amaçlı taraflarına gönderilen iki ürünün, sancak ve iskele pervanesinin kontrol edildiği ve taraflarınca herhangi bir onarım gerektiren bir arıza tespit edilemediği, müşteriden hiç bir onarım ücreti alınmadığı bildirilmiştir. Davalı vekili tarafından sunulan 10.07.2013 tarihli mail çıktısından da davacının, işlemin bedelsiz olduğunu bildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, dava konusu gümrük beyannamelerinin ve işlemlerinin davacı ... tarafından yapıldığı, Gümrük uzmanı bilirkişinin yer aldığı bilirkişi ek raporunda, beyannameye ekli fatura ile ilgili davacının yeteri kadar araştırma ve gümrük kıymetine dair tespitler yapılmadan beyannameyi tescil ettiği ve davacının sözleşme kapsamında davalının tüm ithalat, ihracat işlemlerini gerçekleştirmesi nedeniyle Ardiye (21.33,00-TL) ve Ceza (1.700,00-TL) tutarı ile Damga Vergisi Hariç diğer İthalar Vergileri tutarı (31.3796,97-TL KDV + 2.889,06-TL Gümrük Vergisi = 34.266,03-TL) olmak üzere toplam 57.296,03-TL tutarından davacının Gümrük Kanununun 181/2.

Maddesine göre dolaylı temsilci olarak öncelikle sorumlu olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır. Bu durumda, davacının kendisinin sorumlu olduğu bu bedelleri davalıdan talep etmesi yerinde olmayıp davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kısmen kabulüne karar verilmesi yerinde olmamıştır.

Bu nedenle davalının istinaf nedeni yerinde görülmüştür.Açıklanan nedenler ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.b.2 bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.