İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2021/253 K.2024/726

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... AŞ'den olan işçilik alacakları için İstanbul ... İflas Müdürlüğünün ...sayılı dosyasına yaptığı alacak kayıt başvurusunun, müvekkilinin müflis ... AŞ çalışanı olmadığı gerekçesiyle reddedildiğini, müvekkilinin çalıştığı ... AŞ ile müflis ... AŞ'nin, ...

AŞ'ye ait grup şirketi olduğunu ve aralarında organik bağ bulunduğunu, bu nedenle her iki şirketin de "nimet ve külfette eşitlik" ilkesi gereğince şirket borçlarından müteselsilen sorumlu olmaları gerektiğini belirterek Gebze 1. İş Mahkemesinin 2011/33 Esas sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporunda, iş akdinin haksız olarak feshinden kaynaklandığı tespit olunan alacakları ve işlemiş faizleri ile Gebze 1. İş Mahkemesinin 2009/899 Esas 2011/258 Karar sayılı ilamına dayalı ücret alacağı,

yargılama gideri ve avukatlık ücreti ile işlemiş faizleri olmak üzere müvekkilinin alacağının iflas masasına kaydına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı müflis ... Sanayi AŞ iflas idaresi vekili cevap dilekçesinde; süresinde açılmayan davanın süreden reddi gerektiğini, davacı müflis şirkette çalışmadığından, müflis şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, davacının, ...

AŞ'nin ana şirket olduğunu ileri sürmesine rağmen, bu şirkete değil de ayrı bir tüzel kişiliği bulunan müflis şirkete husumet yönelttiğini, dava dilekçesinde "tüzel kişilik perdesinin kaldırılması" ya da şirketler arasındaki "nimet ve külfette eşitlik" olarak ifade edilen ilkelerin olayda geçerliliğinin ve uygulanabilirliğinin bulunmadığını, müflis şirketin, kendisine ait olmayan borçtan sorumlu tutulmasının, iflas masasına alacak kaydı yaptıran diğer alacaklıların haklarını da tehlikeye düşüreceğini,

alacak kayıt talebinin dayanağı olan Gebze 1. İş Mahkemesinin 2009/899 Esas 2011/258 Karar sayılı dosyasının karara çıktığı anlaşılmasına rağmen Gebze 1. İş Mahkemesinin 2011/33 Esas sayılı dosyasının ise henüz derdest olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafın haksız oran ve miktarlarda tahakkuk eden faiz taleplerinin reddi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince. TTK'nun şirketler topluluğu ile hakim ve bağlı şirket hususundaki düzenlemesine göre, ... San. AŞ'nin % 50,75 payla ...

Sistemleri Şirketinin hakim ortağı olması ve dosya kapsamındaki dava dışı işçiler ile davalı şirketler arasında yapılan işçi alacakları tasfiye ve yapılandırma protokolleri, her iki şirketin yöneticilerinin kısmen aynı olması, ... bağlı şirketler olmaları, bunun yanında her iki şirketin ticaret sicil kayıtları yerleşik Yargıtay içtihatları hep birlikte değerlendirildiğinde, davalı müflis şirketi ile diğer davalı asıl işveren şirket arasında organik bağ bulunduğu, her ne kadar davacı, ...

AŞ çalışanı ise de, bu bağ gereği, davalı ... AŞ'nin de davacının zararından, diğer bir değişle ... AŞ'nin borcundan sorumlu olduğu, davacının Gebze 1. İş Mahkemesinin 2009/899 Esas ve ...Esas sayılı dosyalarından verilip kesinleşmiş kararlar ile davacı lehine işçi alacağı, hakedilen tazminat ve diğer haklar yönünden hesap edilen meblağlar ve yargılama giderleri olmak üzere toplam 53,534,94 TL davacı alacağının İstanbul ... İflas Müdürlüğünün ...

İflas sayılı dosyasında davalı ... AŞ'nin iflas masasına kayıt ve kabulü gerektiği gerekçelerine istinaden davacının, davalı ... Sanayi AŞ'ye karşı açmış olduğu davanın kabulüne, 53.532,00 TL'nin İstanbul ... İflas Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında iflas masasına kayıt kabulüne, davacının, davalı ... AŞ'ye karşı açmış olduğu davayı atiye bırakmış olması sebebiyle bu davalı yönünden hüküm oluşturulmasına yer olmadığına dair karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davalı ...

AŞ iflas idaresi vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davalı ...Sanayi AŞ iflas idaresi vekili istinaf dilekçesinde; davalı müflis şirket adına görevi sona eren iflas idare memurlarına ve iflas idare heyetinin kararı olmaksızın masayı temsil ettiğini beyan eden avukatlara çıkarılan tüm tebligatların usulsüz olduğunu, bu durumun müflis şirketin savunma hakkını kısıtlamasının kararın ortadan kaldırma sebebi olduğunu, davalı şirketlerin yönetim kurulları birbirinden farklı olduğu gibi faaliyet alanları ve faaliyet yerlerinin de farklı olduğunu, davacının, ...

AŞ'de hiçbir biçimde çalışmadığını, ... Sistemlerinde çalışan işçiler ile ilgili yapılan protokolde, işçilerin, bu şirketten olan alacaklarına ... AŞ'nin garantör olduğunu ve alacaklarının ... Sistemleri AŞ'nin iflas masasına kabul olduğunu, ancak davacının bu protokol kapsamında yer almadığını, davacının, ... AŞ'nin ana şirket olduğunu ileri sürmesine rağmen, bu şirkete değil de ayrı bir tüzel kişiliği bulunan müflis ...

AŞ'ye husumet yöneltilmesinin anlaşılmaz bir durum olduğunu, davacı ile birebir aynı durumdaki başka işçilerin talepleriyle ilgili davalarda verilen kararların değerlendirilmediğini, müflis ...

AŞ'nin, kendisine ait olmayan borçtan sorumlu tutulmasının, iflas masasına alacak kaydı yaptıran diğer alacaklıların mağduriyetine sebep olacağını, zamanaşımı itirazlarının bilirkişi raporunda incelenmediği gibi raporda işçilik alacaklarının hesaplanmasına ilişkin denetime elverişli bir hesaplama olmadığını, faiz hesabının hangi tarihe kadar yapıldığının ve uygulanan faiz oranının belli olmadığını, "faize faiz işletilemez." ana kuralına aykırı olarak Gebze 1. İş Mahkemesinin hükmettiği alacağın içerisinde yer alan işlemiş faize, faiz işletildiğini, fahiş oranlar uygulanarak talep edilen faiz alacağını da kabul etmediklerini, zira,

işçilik alacaklarında faiz hesaplamasının, hakkın doğum tarihinden itibaren 1 senelik devreler halinde, devir tarihlerinin başlangıcında 1 yıllık vadeli mevduata bankalarca fiilen uygulanan en yüksek faiz oranı sorularak tespit edilmesi ve ona göre yapılması gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, İİK'nun 235. maddesi gereğince açılmış olan sıra cetveline itiraz (kayıt kabul) davasıdır İİK'nun 235. maddesinde, sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, 223’üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir. Maddede düzenlendiği üzere, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür. Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar.

İİK 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar. İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabulü elverişli adres gösterilerek, Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle, İflas idaresince alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir (İİK 223. Md).

Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. İstanbul ... İflas Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyası üzerinden verilen yazı cevabı ve eklerinden, müflis ...

Sanayi AŞ hakkında İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/415 Esas sayılı dosyasında 12/06/2013 tarihinden geçerli olmak üzere iflas kararı verildiği, tasfiyenin münferiden temsile yetkileri bulunan iflas idare memurları tarafından yürütüldüğü, davacının iflas masasına ... kayıt numarası ile 53.534,94 TL'nin kaydı için alacak kayıt başvurusunda bulunduğu, alacak kayıt talebinin, dosya borçlusunun müflis şirket olmadığı, borçlu şirketin İstanbul Anadolu ...

İflas Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyası üzerinden tasfiyesi yürütülen ...

AŞ olduğu, alacaklının müflis şirket çalışanı olmadığı, müflis şirketin borca kefil olduğuna dair bir belgenin bulunmadığından bahisle alacağın tamamına yönelik kayıt talebinin reddine karar verildiği, red kararının, tebliğ için masraf yatıran alacaklıya 01/06/2015 tarihinde tebliğ edildiği bildirilmiş olmakla davacı tarafından 15/06/2015 tarihinde yasal 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde davanın açıldığı anlaşılmıştır. 30/08/2018 tarihli bilirkişi heyeti raporunda, ...

AŞ ve ... AŞ arasında organik bağ bulunduğu ve aralarında muvazaalı olarak asıl işveren-alt işveren ilişkisi olduğu, davacının 53.534,94 TL'lik işçilik alacağının İstanbul ... İflas Müdürlüğünün ... iflas masasına kayıt ve kabulü gerektiği bildirilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 294 vd. maddelerinde hükmün nasıl tesis edileceği ve sonrasında kararın nasıl yazılacağı etraflıca hükme bağlanmıştır.

Yargılamanın açık bir şekilde yapılması ve tesis edilen hükmün açıkça belirtilmesi ilke olarak kabul edilmiştir. Bu nedenle hükmün açık, anlaşılır ve şüpheye yer vermeyecek şekilde infazı kabil olarak kurulması ve de en önemlisi sonradan yazılacak gerekçeli kararın kısa karara uygun bulunması gerekir. Aksi halde, yargılamanın açıklığı ilkesi dolayısıyla kamu vicdanı zedelenmiş olacaktır.

Kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki olmaması gerektiği gibi, gerekçe ile hüküm fıkrası arasında da çelişki bulunmaması yasal bir zorunluluk olup HMK’nın 297/2. ve 298/2. maddesinde gerekçeli kararın tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamayacağı düzenlenmiştir.

Kararların bu hususlara aykırı oluşturulması mahkeme kararlarına duyulan güveni sarsacağı gibi, verilen kararların hukuki denetiminin yapılmasını da imkansız kılmaktadır (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2022/3006 Esas 2022/5241 Karar Sayılı ilamı). Somut olayda, Mahkemece tesis edilen kısa kararda, 53.532,00 TL'nin müflis ...

Sanayi AŞ'nin iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmiş iken gerekçeli kararda ise 53.534,94 TL'nin iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verildiği belirtilmiş olup bu şekilde gerekçeli karar ve hüküm arasında çelişki yaratıldığı anlaşılmıştır. 6100 sayılı HMK'nun 298/2 maddesinde belirtildiği üzere gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamayacağından söz konusu madde hükmüne aykırı şekilde tesis edilen karar usul ve yasaya uygun değildir.

Kabul şekline göre ise, davacının alacağının tespiti bakımından Mahkemece aldırılan bilirkişi raporunun, yeterli ve denetime elverişli olduğundan söz edilemez. Zira bilirkişi raporunda bu yönde bir hesaplama yapılmamış olup davacının, dava dilekçesi ve iflas masasına sunduğu alacak kayıt başvurusunda belirttiği miktarların olduğu gibi iflas masasına kayıt ve kabulü gerektiği belirtilmiştir.

Oysa bilirkişi raporunun, iflas tarihi itibariyle davacının, iflas masasına kaydı gerekli bir alacağının bulunup bulunmadığı ve miktarı hususlarında gerekçeli, ayrıntılı ve denetime elverişli olması gerekir. Bu açıdan alacağın tespitine yönelik yeterli olmayan bilirkişi raporuna itibar edilerek karar verilmesi de isabetli olmamıştır.

Açıklanan sebeplerle, hükmün kaldırılma nedeni gözetildiğinde, istinaf incelemesine tabi usulüne uygun kurulmuş bir hükmün varlığından söz edilemeyeceğinden davalı ... Sanayi AŞ iflas idaresi vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulü ile kararın kaldırılmasına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.