İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2021/874 K.2024/1323

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; taraflar arasında düzenlenen sözleşme kapsamında, davalının müvekkili şirket adına Hibe Destekleri proje önerisi dosyasını hazırlayarak Tübitak'a başvuru işlemlerini gerçekleştirmeyi ve sonrasında tüm işlemleri takip etmeyi üstlendiğini, müvekkilinin iş karşılığında edimini yerine getirerek davalıya toplam 20.000,00 TL ödediğini, ancak davalının Tübitak'a başvurmadığını ve hiçbir edimini yerine getirmediğini, yapılması gereken başvurunun yapılmadığını öğrenen müvekkilin ödediği bedelin iadesi için davalı aleyhine Konya İcra Dairesi'nde takip başlattığını, davalının takipte yetkiye ve borca itiraz ettiğini,

bu nedenle bedelin iadesi için bu davayı açmak zorunda kaldıklarını ileri sürerek 20.000,00 TL'nin ödeme tarihlerinden işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevabında; müvekkilinin iş için emek ve mesai harcadığını ve başka işleri almaktan kaçındığını, ancak davacının sorumluluklarını yerine getirmediğini ve kendi kusuru ile işin tamamlanmamasına neden olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlığa 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 502. ve devamında düzenlenen vekalet sözleşmesine ilişkin hükümlerin uygulanması gereği, vekilin ücret alacağının, aksine sözleşme ve teamül olmadıkça, vekalet konusu işin tamamlanması ile muaccel olacağı, bu itibarla sözleşme bedeline hak kazanabilmesi için vekilin üzerine düşen yükümlülükleri özen ile yerine getirdiğini ispat etmesi gerektiği, somut olayda, tanık beyanı, Tubitak'a yazılan müzekkere cevabı ve alınan bilirkişi raporuna göre; davalı vekilin sözleşme gereği yapması gereken başvuruları yapmadığı,

yapılan ön kaydın takibinin yapılmadığı ve vekalet verene başvuruya ilişkin gerekli bilgilendirmenin sağlanmadığının anlaşıldığı, dava konusu işin vekalet verenin kusuru ile yerine getiremediğini savunan davalının bu savunmasını ispata dair delil bulunmadığı, bu nedenle davacının ödediği bedelin iadesini isteyebileceği, davalının takip tarihinde temerrüde düşürüldüğü gerekçesiyle davanın kabulü ile 20.000,00 TL'nin 07/10/2013 tarihinden itibaren işleyecek değişik oranlarda ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; dava dilekçesinin takipte vekile tebliğ edilmesi gerekirken, asile tebliğ edilmesinin usule aykırı olduğunu, davacının sadece ücret ödeme yükümlülüğü bulunmadığını, davacının sözleşme gereği projenin hazırlanması için teknik personel atama yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve uygun techizat temin etmediğini, müvekkilinin e-posta ile eksiklikleri gidermesi için davacıyı uyardığını, müvekkilinin davacıyı uyarma hususuna ısrarlı davranması gerektiğine dair raporun yasal dayanağının olmadığını, edimini yerine getirmeyen davacının müvekkilinden edimini yerine getirmesinin beklenmeyeceğini belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, sözleşmedeki edimin ifa edilmediği iddiasıyla ödenen sözleşme bedelinin iadesi istemine ilişkindir.Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekili hükmü istinaf etmiştir.1-Davalı vekili süresinde davaya cevap verdiğinden, ayrıca alacak davasına ilişkin dava dilekçesinin asile tebliğ edilmesinde usule aykırılık da bulunmadığından, davalının dava dilekçesinin vekile tebliğ edilmesi gerektiğine dair istinaf nedeni yerinde değildir.

2-İşin esasına yönelik yapılan incelemede. Taraflar arasında, davalının davacı adına, Tübitak'a proje önerisi sunması ve kurum nezdinde işlemlerin takip edilmesi hususunda sözleşme bulunduğu ve davacının iş karşılığı davalıya 20.000,00 TL ödediği, ancak işin ifa edilmediği konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık; davalının edimini davacının kusuru nedeniyle ifa edip etmediği noktasında toplanmaktadır.

İlk derece mahkemesinde alınan bilirkişi raporunda; davalının gerekli ön aşamaya ilişkin hazırlıkları yaptığı ve geçici kayıt oluşturulduğu, ancak geçici kaydın gerçek kayıt numarasına dönüşmesi gerektiği, işlemlerin tamamlanması için davalının e-postası dışında bir yazışma bulunmadığı, davalının gerekli dökümanlar için işi takip aşamasında davacıdan ısrarcı olarak talepte bulunmadığı ve bu dökümanları hazırlayıp davacıya bilgilendirmede bulunmadığı, davacının da davalının e-postasına istinaden gerekli bilgileri vermediği, buna göre her iki tarafın sözleşmeden kaynaklı edimlerini eşit oranda yerine getirmediği belirtilmiştir.

Tübitak Başkanlığı'nın 16/05/2017 tarihli yazısında; davacının başvurusu ile ilgili kuruma herhangi bir belge gönderilmediği, bu nedenle söz konusu kuruluşa ön kayıt onayı da verilmediği belirtilmiştir. Bilirkişi ek raporunda. Tübitak'tan gelen yazıdan anlaşılacağı üzere davalının sistem ve prosedür gereği yapması gereken sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirmediği belirtilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşme ile davalı, davacı adına Tübitak Ar-Ge Hibe Destkekleri proje öneri dosyasının hazırlanması ve Tübitak'a başvuru işlemlerinin yapılması işini üstlenmiştir. Bu durumda taraflar arasındaki uyuşmazlığa 6098 Sayılı Borçlar Yasası'nın 502 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekalet sözleşmesine ilişkin hükümler uygulanmalıdır.

Vekil ile vekalet veren arasında düzenlenen vekalet sözleşmesinde, vekil vekalet verenin, sözleşmenin şartlarına uygun olarak belirli bir işini yürütmeyi veya belirli hizmetleri sağlamayı üstlenmektedir. Vekil üstlendiği işgörme edimini özenle ifa etmekle yükümlüdür. Vekâlet sözleşmesinin tarafı olarak vekil, sözleşmeye konu işin uzmanı konumundadır.

Bu durum müvekkil açısından değerlendirildiğinde ise müvekkil, genel itibariyle vekilin bilgi ve tecrübesine güvenerek vekâlet vermekte ve kendi bilgi ve tecrübe düzeyi vekili denetlemekten yoksun düzeyde olmaktadır. Somut olayda Tübitak'a yazılan müzekkere cevabı ve bilirkişi raporlarına göre davalının sözleşme gereği yapması gereken başvuruları yapmadığı, ön kaydın takibinin yapılmadığı, davacıya başvuruya ilişkin gerekli bilgilendirmenin sağlanmadığı anlaşmaktadır.

Davalının, davacının yükümlülüklerini yerine getirmesi isteğine dair e-posta ise, davacının 2012 Mayıs ve Aralık aylarında sözleşme bedelini ödemesinde çok sonra, 2013 yılı Ekim ayında gönderilmiştir. Bu durumda davalının vekaleti sözleşmenin imzalanmasına ve ücretini almasına rağmen uzun süre ifa etmediği görüldüğünden, mahkemece ödenen bedelin iadesine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.