İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2022/101 K.2025/1099

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında, 14-17 Eylül 2017 tarihleri arasında düzenlenecek fuara katılım sözleşmesi imzaladığını, davalının sözleşme ile ödemeyi taahhüt ettiği katılım bedelinin bakiyesini ödemediğini, 18.04.2017 tarihli sözleşmenin 5.2 maddesine göre kiracı, ...'ın onayını almadan katılımdan vazgeçen kiracının tüm maddi yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğini, sözleşmenin 5.5 maddesine göre ödemelerden birinin vaktinde yapılmaması halinde müteakip ödemelerin muacceliyet kesbedeceğini, davalı aleyhine yapılan icra takibine itiraz üzerine takibin durdurulduğunu belirterek davanın kabulüne,

davalının itirazın iptaline, takibin devamına ve müvekkili lehine %20'ından aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacı ile ilk kez 2016 yılında düzenlenen fuar için sözleşme imzaladığını ve bu doğrultuda katılım sağladığı fuarda bir çok müşteriye satış yaparak fuardan kar ile ayrıldığını, davacının takip eden 2017 senesi için aynı katılım koşul ve imkanlarıyla olmak üzere yeni bir fuar düzenleneceği şeklinde teklifi üzerine,

bu teklifi kabul ederek iki sayfadan ibaret ön satış protokolünü imzaladığını, protokolün 18.04.2017 tarihinde imzalandıktan sonra davacının 15.08.2047 tarihinde fuarda yalnız tanıtım yapılacağını, satış yapamayacağını bildirdiğini, amacı satış yapmak olan müvekkilinin fuara katılması için bir sebebinin kalmadığını, davacının bu konuda yeterli bilgiyi vermediğini, müvekkilini hataya düşürerek haksız olarak davaya konu sözleşmeyi imzaladığını, davacı tarafından dosyaya sunulan sözleşme olarak nitelendirdikleri evraklardan müvekkilinin haberinin olmadığını,

iki sayfalık ön satış protokolü dışındaki evraklarda da müvekkilinin imzasının bulunmadığını belirterek davanın reddini ve davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece. Taraflar arasında 18/04/2017 tarihinde akdedilmiş "...

Fuarı'na ait sözleşmenin ekinde bulunan "katılımcı kira sözleşme şartları" başlıklı belgenin "mali ve hukuki esaslar" başlıklı 6.bölümünün 6.2 maddesine göre; kiracının sözleşmeyi fuarın başlamasına 90 günden daha kısa süre kaldığında tek taraflı olarak feshetmesi durumunda tüm mali yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğinin belirtildiği, somut olayda; fuar tarihinin 14-17 Eylül 2017 olduğu, davalının sözleşmeyi fesih tarihinin 15/08/2017 tarihi olduğu, 22/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...davacı tarafın 2017, 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait ticari defterlerinin tasdiklerinin yasal süreleri içerisinde yapıldığı,

davalı tarafın işyeri adresinin Adana olduğu, davacı tarafın kayıtlanna göre takip tarihi ve dava tarihi itibariyle davacının davalıdan alacağının 12.000,00-TL(asıl alacak) olduğu, takip tarihi itibariyle davacının işlemiş faiz dahil alacağının 12.195,53-TL olarak hesaplandığı,..." yönünde kanaat bildirildiği, işbu bilirkişi raporunun dosya içeriğine toplanan delillere uygun ve karar vermeye elverişli bulunduğu, bu nedenle verilen kararda dikkate alındığı belirtilerek davanın kısmen kabulü ile; davalının İstanbul 21.İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 12.195,53TL yönünden iptaline, takibin bu alacak yönünden kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, asıl alacağın %20 si olan 2.438,10TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; müvekkilinin davacı ile ilk kez 2016 yılında düzenlenen fuar için sözleşme imzaladığını ve bu doğrultuda katılım sağladığı fuarda bir çok müşteriye satış yaparak fuardan kar ile ayrıldığını, davacının takip eden 2017 senesi için aynı katılım koşul ve imkanlarıyla olmak üzere yeni bir fuar düzenleneceği şeklinde teklifi üzerine teklifi kabul ederek iki sayfadan ibaret ön satış protokolünü imzaladığını,

ön satış protokolü 18.04.2017 tarihinde imzalandıktan sonra davacının 15.08.2047 tarihinde fuarda yalnız tanıtım yapılacağını, satış yapamayacağını bildirdiğini, amacı satış yapmak olan müvekkilinin fuara katılması için bir sebebinin kalmadığını, davacının bu konuda yeterli bilgiyi vermediğini, müvekkilini hataya düşürerek haksız olarak davaya konu sözleşmeyi imzaladığını, müvekkilinin davacının kusurundan dolayı düştüğü bu hatanın TBK 32. Maddesi düzenlemesi gereğince esaslı bir yanılma olduğunu, TBK 39. Maddesi uyarınca ilgili yasal süre içinde müvekkili tarafından sözleşmenin feshedildiğinin davacıya bildirildiğini,

davacının Ocak 2015 tarihinde yürürlüğe giren Fuar Yönetmeliği ile kısıtlanan perakende satış kısıtlaması hakkında sözleşme imzalaması ve görüşmeler aşamasında müvekkilini bilgilendirmemesinin kabul edilemeyeceğini, bu hususun TMK 2. Maddesi gereğince dürüstlük kurulanı aykırı olduğunu, davacının, sözleşme ile belirlenen 90 gün önelli tazminatsız fesih süresi de geçtikten sonra emrivaki yaparak dosyada mübrez e-posta ile 14.07.2017 tarihinde perakende satış alanının ayrı olacağını yönetmelik maddesi ile birlikte ilk defa bildirdiğini,

bunun akabinde de müvekkilinin operasyonel olarak bu katılımı sağlamasının mümkün olmaması nedeniyle sözleşmeyi feshettiğini ve fuara katılım sağlamadığını belirterek ilk derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava, fuar katılım sözleşmesinden doğan alacağın tahsili için yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.Davaya konu İstanbul 21.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile alacaklı ... Fuar ve Fuarcılık Hizmetleri A.Ş.

Tarafından borçlu ... aleyhine toplam 12.676,36TL nin tahsili istemiyle icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 15/10/2018 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 19/10/2018 tarihinde İcra Müdürlüğü'ne itiraz dilekçesini sunduğu, takibin İİK m.66 gereğince durdurulduğu,

davacıya itiraz dilekçesinin tebliğine dair dosya kapsamında bir bilgi ve belgeye rastlanmadığından davacının İİK 67. maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde işbu itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davalı vekili hükmü istinaf etmiştir.İstinaf konusu edilen uyuşmazlık, davacı şirketin, fuar katılım bedelinden kaynaklı alacağı bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.Taraflar arasında 18.04.2017 tarihinde ...

Fuarı (14-17 Eylül 2017) 'na ait sözleşmenin toplam bedelinin 14.498,24 TL olduğu, sözleşmede 2.498,24 TL'nin peşinat olarak 30 gün içinde nakit, kalan bedelin 4.000,00 TL şer olarak 3 taksitte ödenmesinin planlandığı anlaşılmıştır.

Sözleşmenin ilk sayfası ile ekinde bulunan 2 sayfa 6.13 maddeden oluşan “Katılımcı Kira Sözleşme Şartları” başlıklı sözleşmenin son sayfasının da taraflarca kaşeli ve imzalı olduğu, davalının kaşe ve imzasının yer aldığı sözleşmenin ilk sayfasında, katılımcının kira sözleşmesinin koşullarına itiraz etmeksizin tümünü okuyup kabul ettiği, iki sayfada bulunan firma kaşesi ve yetkili imza ile teyit ettiği belirtilmiştir.

Sözleşmenin “Mali ve Hukuki Esaslar” başlıklı 6. Bölümünün 6.2 maddesine göre, fuarın açılışına 90 günden daha kısa süre kala kiracının sözleşmeyi feshedemeyeceği, ...'ın onayı olmaksızın tek taraflı olarak vazgeçerse tüm maddi yükümlülüklerini yerine getirmek zorunda olduğu düzenlenmiştir.Sözleşmede kiracının satış yapıp yapmaması ya da hangi koşullarda satış yapacağına dair bir maddenin yer almadığı anlaşılmıştır.İlk derece mahkemesinde alınan 22/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...davacı tarafın 2017, 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait ticari defterlerinin tasdiklerinin yasal süreleri içerisinde yapıldığı,

davalı tarafın işyeri adresinin Adana olduğu, davacı tarafın kayıtlanna göre takip tarihi ve dava tarihi itibariyle davacının davalıdan alacağının 12.000,00-TL(asıl alacak) olduğu, taraflar arasında 18.04.2017 tarihinde akdedilmiş olan sözleşmenin eki olan “Katılımcı Kira Sözleşme Şartları” başlıklı belgenin son sayfası da taraflarca kaşeli ve imzalı olduğu, sözleşmenin “Mali ve Hukuki Esaslar” başlıklı 6. bölümünün 6.2 maddesine göre kiracının sözleşmeyi fuarın başlamasına 90 günden daha kısa süre kaldığında tek taraflı olarak feshetmesi durumunda tüm mali yükümlülüklerini yerine getirmesi gerektiğinin belirtildiği,

sözleşme maddeleri arasında kiracının satış yapıp yapmaması ya da hangi koşullarda satış yapacağına dair bir maddeye rastlanmadığı, dava konusu alacağın kaynağı olan fatura davacı tarafça 2017/09 dönemi Bs Formu'nda beyan edildiği, takip tarihi itibariyle davacının işlemiş faiz dahil alacağının 12.195,53-TL olarak hesaplandığı,..." belirtilmiştir.Somut olayda, davalının savunması, davacının fuarda satış yapılamacağı hususunda yeterli bilgiyi vermediği, müvekkilini hataya düşürerek haksız olarak davaya konu sözleşmeyi imzaladığı,

ancak sözleşme imzalandıktan sonra davacının 15.08.2047 tarihinde fuarda yalnız tanıtım yapılacağını, satış yapamayacağı bildirdiği yönündedir.6098 sayılı TBK'nın saikte yanılma başlıklı 32. maddesinde "saikte yanılma, esasta yanılma sayılmaz. Yanılmanın, yanıldığı saiki sözleşmenin temeli sayılması ve bunun da iş ilişkilerinde geçerli dürüstlük kurallarına uygun olması halinde yanılma esaslı sayılır.

Ancak bu durumun karşı tarafça da bilinebilir olması gerekir" hükmü yer almaktadır. Dosya kapsamına göre, davalının savunmasına konu fuarda satış yapılacağı yönünde davacı tarafından verilen bir taahhüt olmadığı gibi sözleşmede de bu hususun açık olarak düzenlenmediği anlaşılmıştır. Davalı, savunmalarını destekler mahiyette somut delil sunmadığı gibi davacı tarafından yanıltıldığı ve sözleşmeyi bu yanıltma nedeniyle imzaladığı iddiasını da ispatlayamamıştır.

Kaldı ki, bir önceki sene de fuara katıldığını beyan eden davalının tacir olduğu ve basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü bulunduğu dikkate alındığında, Fuar Yönetmeliği ile perakende satışın kısıtlaması hakkında bilgi sahibi olmadığı iddiası yerinde görülmemiş, davacının sözleşmenin görüşme ve imza aşamasında davalıyı bu hususlarda bilgilendirmeyerek yanılttığı yönündeki iddiasının da TBK 32. Maddesi kapsamında saikte yanılma olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu nedenlerle mahkemece, sözleşmenin 6.2. Maddesine göre fuar açılış tarihine 90 günden az bir zaman kala, davalının fuara katılmaktan vazgeçmesi nedeniyle, katılım ücretinin tamamından sorumlu olduğunun kabul edilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/49 Esas, 2021/409 Karar sayılı ve 07/06/2021 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından davalı tarafça peşin olarak yatırılan 208,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 406,90 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,Dosya üzerinde yapılan inceleme