İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2022/308 K.2022/627

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından işletilen otoyoldan, davalıya ait araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas Sayılı dosyasında takip başlattıklarını, davalı borçlunun ikametgah adresinin Söğüt olması sebebiyle yetkiye ve müvekkili şirkete borcu olmadığını beyanla borca itiraz ettiğini, itirazın haksız olduğunu belirterek davalının takibe itirazının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İİK'nun 50. maddesinde para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümlerinin kıyas yoluyla tatbik olunacağının hükme bağlandığını, HMK'nun 6. Maddesine göre ise genel yetkili mahkemelerin davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, İİK 50 ve HMK 6. Maddeleri uyarınca öncelikle icra takibinin ardından da itirazın iptali davasının müvekkilinin yerleşim yerinde açılması gerektiğini belirterek öncelikle yetkili icra dairesinde açılmayan davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk derece mahkemesi; itirazın iptali davalarında yetkili icra dairesinde takip yapılmasının dava şartı olduğu, davalının takipte İstanbul İcra Dairesinin yetkisine de itiraz ettiği, İİK'nın 50. maddesi yollaması ile HMK'nın 6. maddesi uyarınca takipte yetkili icra dairesinin davalı borçlunun yerleşim yeri olan Söğüt İcra Daireleri olduğu, yetkili icra dairesinde takip yapılmadığını belirterek davanın özel dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar vermiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; takip konusu alacağın para borcu niteliğinde olduğunu ve BK'nın 89 maddesi uyarınca para borçlarının alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilmesi gerektiğini, bu nedenle takipte alacaklı müvekkili şirketin yerleşim yeri icra dairesi olan İstanbul İcra Dairelerinin yetkili olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE Dava, ihlalli geçiş bedelinin tahsili için yapılan takibe itirazın iptaline ilişkindir. Dosya kapsamından; davacı şirketin geçiş bedeli ile ceza tutarı toplamı 30.242,00 TL'nin tahsili için davalı aleyhine İstanbul ...

İcra Dairesi'nde takip başlattığı, davalının, yetkili icra dairesinin yerleşim yeri olan Söğüt İcra Daireleri olduğu gerekçesiyle takipte yetki ile ayrıca borca itiraz ettiği, bunun üzerine takibe itirazın iptali ve takibin devamı için eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, yetkili icra dairesinde takip yapılmadığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, davacı vekili hükmü istinaf etmiştir.

İİK'nın 50. maddesi uyarınca para veya teminat borcu için takip hususunda HMK'nın yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Bilindiği üzere tüm davalar için uygulanan yetki kuralı genel yetki kuralı olup; buna göre genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir. (6100 sayılı HMK'nın m. 6/1) Bazı davalarda ise genel yetkili mahkeme yanında başka yer mahkemeleri de yetkili kılınmıştır ki bu da özel yetki kuralıdır.

Öte yandan davacının genel yetki ile özel yetki kuralı arasında seçimlik hakkı vardır. HMK'nın 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için özel yetki kuralı öngörülmüş ve sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği belirtilmiştir. Davacı tarafın işlettiği otoyolun geçiş bedeli karşılığında kullanılması hususunda, taraflar arasında hizmet sözleşmesi bulunmaktadır.

İİK'nın 50. maddesi yollamasıyla kıyasen uygulanması gereken HMK'nın 10. maddesi uyarınca takipte akdin ifa edileceği yer icra müdürlüğü de yetkilidir. TBK 89. Maddesi uyarınca aksine bir anlaşma yoksa para borcu alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilmesi gerekir. Somut davada davacının yerleşim yeri İstanbul olduğundan, davacının alacağın tahsili için İstanbul İcra Dairesinde takip yapmasında usule aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, mahkemenin işin esasına girerek bir karar vermesi gerekirken yetkili icra dairesinde takip yapılmadığı gerekçesiyle davanın reddine kararı vermesi doğru kabul edilemeyeceğinden, HMK'nın 353/1.a.4 bendi uyarınca esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın mahal mahkemesine iadesine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE, 2-İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/501 Esas, 2021/862 Karar ve 06/12/2021 tarihli kararının HMK 353/1a-4 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE, 4-İstinaf yargılaması aşamasında duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,