İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2022/341 K.2025/1381

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin işletme hakkı sahibi olduğu ... Selim Köprüsü ve ... Çevre Otoyolu’ndan, davalıya ait araçla geçiş ücreti ödemeksizin ihlalli geçiş yapıldığını, davalının otoyolu kullandığı anlarda HGS hesaplarının müsait olmadığını, HGS hesabını müsait tutmanın ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmanın davalı borçlunun sorumluluğunda olduğunu, alacağın tahsili için İstanbul 8. İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini, davadan önce arabulucuya başvurmuşlarsa da anlaşma sağlanamadığını, davalı borçlunun takibe itirazının haksız olduğunu ileri sürerek davalının takibe itirazının iptaline, alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında; davada müvekkili şirketin adresi mahkemesi olan İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, HGS hesabında geçiş ücreti bulunmasına rağmen çekilememesinde davacı şirketin kusurlu olduğunu, Osmangazi Köprüsü ile ... Selim Köprüsünde bariyer uygulaması olup, HGS sisteminde yeterli bakiye bulunmaması halinde ücretin nakit tahsil edildiğini, kapalı bariyere rağmen geçiş yapılması halinde ücretsiz geçiş yapıldığının müvekkiline bildirilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin temerrüte düşürülmediğini, davacının kötü niyetli takip başlattığını savunarak davanın reddine ve davacının alacağın % 20'si oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davalıya ait araçla herhangi bir geçiş ücreti ödenmeksizin köprü ve otoyolların kullanıldığı, 6001 sayılı kanunun 30. maddesi uyarınca davalının ihlalli geçiş tarihlerini izleyen 15 gün içinde geçiş ücretlerini cezasız ödeyebileceği, sürelerin sonu 15.günün temerrüt tarihi olarak baz alındığı, maddeye göre davacının bildirimde bulunma yükümlülüğünün bulunmadığı, bu durumda davacının takibe konu miktar açısından davalıdan alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının takibe itirazının iptaline, asıl alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; hükme esas alınan bilirkişi raporunda müvekkilinin HGS hesabına hiç para yatırmamış gibi inceleme yapıldığını, oysa müvekkilinin düzenli olarak HGS hesabına yükleme yaptığını, HGS bakiyesinin yetmediği dönemlerde nakit veya kredi kartı ile geçiş ücretinin ödendiğini, kapalı bariyer bulunan yerlerde HGS bakiyesinin bulunmadığı durumlarda nakit olarak ücretin tahsil edilmesi gerektiğini, aksi halde ücretsiz geçiş yapıldığına dair fiş verilmesi gerektiğini, ancak müvekkiline herhangi bir bildirim yapılmadığını, müvekkili şirketin temerrüte düşürülmediğini, davacının kötü niyetli takip başlattığını belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususları gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava, ihlalli geçiş bedelinin tahsili için yapılan takibe itirazın iptaline ilişkindir.Dosya kapsamından; davacı şirketin 1.925,00 TL geçiş ücreti ve 7.700,00 TL ceza tutarı olmak üzere toplam 9.625,00 TL asıl alacağın tahsili için davalı aleyhinde İstanbul 8. İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyasında icra takibi başlattığı, davalının takibe süresinde itiraz ettiği, itiraz dilekçesinin davacıya tebliğine ilişkin herhangi bir belge bulunmadığı, itirazın iptali ve takibin devamı için bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.Mahkemece, davalıya ait araç ile davacının işlettiği köprü ve otoyoldan ihlalli geçiş yapıldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile davalının takibe itirazının iptaline karar verilmiş, davalı vekili hükmü istinaf etmiştir.İstinaf konusu edilen uyuşmazlık, davalıya ait araç ile davacının işlettiği köprü ve otoyoldan ihlalli geçiş yapılıp yapılmadığı,

geçiş ücretinin ödenip ödenmediği hususunda toplanmaktadır.İlk derece mahkemesinde alınan 05.10.2021 tarihli raporda; davalıya ait araç ile 12 kez ihlalli geçiş yapıldığı, dosyada geçiş ücretinin ödendiğine dair bilgi ve belge bulunmadığı, ihlalli geçiş ücretinin 1.925,00 TL geçiş ücreti ve 4 katı ceza tutarı 7.700,00 TL olmak üzere toplam 9.625,00 TL olarak hesaplandığı,

davacının takip tarihi itibariyle 9.625,00 TL alacaklı olduğu belirtilmiştir.Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte,

bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25/05/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında,

geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında "...

İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir.

Bu durumda ihlal sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.Somut olayda, davalıya ait olduğu uyuşmazlık konusu olmayan aracın davacı şirketin işlettiği köprü ve otoyollardan ücretini ödemene geçiş gerçekleştirdiği, geçiş ücretinin yasal süresinde ödenmediği, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, davacının işlettiği köprü ve otoyolu kullandığını kabul eden davalının geçiş ücretini ödediğine dair dosyada bilgi belge bulunmadığı,

geçiş esnasında ödeme olmadığında ve OGS/HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalının geçiş ücretini ödemek zorunda olduğu, ayrıca ihlali izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin usulüne uygun olarak ödenmemesi halinde ceza tutarının da ödenmesi gerektiği, buna göre ihlalli geçiş ücreti ve ceza tutarının ödenmediği anlaşılmakla mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi yerinde olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1b-1 bendi gereğince esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/24 Esas, 2021/880 Karar sayılı ve 30/11/2021 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin olarak yatırılan 164,37 TL harcın mahsubu ile bakiye 451,03 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,Dosya üzerinde yapılan