İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/85 K.2023/145

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde; müvekkilinin davalıdan alacaklı olduğunu, bu sebeple davalı aleyhine takip yaptığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, taraflar arasında konaklama hizmet sözleşmesi bulunduğunu belirterek davalının itirazının iptali ile takibin devamına ve davalıdan %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı adına çıkartılan davetiye, muhatabın adresten taşındığı gerekçesiyle iade edilmesi üzerine tebligat yasasının 35.maddesine gereğince tebliğ edilerek yargılamaya devam olunmuş, yargılama aşamasında da çıkartılan tüm davetiyeler aynı şekilde tebligat yasasının 35.maddesi gereğince yapılmıştır.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesi; davalının ticari defterlerini incelenmek üzere sunmadığı, davacı defterlerine göre, davacının davalıdan alacaklı olduğu, davalının vergi dairesinden celp edilen BA formlarına göre davacı tarafından davalı adına kesilen faturaların bir kısmının vergi dairesine beyan edildiği, davacının dayandığı faturalara konu hizmetin davalı tarafından alındığı ancak bedelini ödemediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar vermiştir.İlk derece mahkemesi kararı davalıya, tebligat yasasının 35.maddesi gereğince 16 Ekim 2021 tarihinde tebliğ edilmiş, istinaf kanun yoluna başvurulmadığı gerekçesiyle 02/11/2021 tarihinde kararın kesinleştiğine dair şerh verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili 16/05/2022 tarihli istinaf başvuru dilekçesinde; dava dilekçesinin güncel olmayan adrese tebliğ edildiğini, müvekkilinin bu adresten 11/04/2019 tarihinde taşındığını, dava tarihi itibariyle müvekkilinin adresinin ... Mahallesi, .. Sokak, No:.. Kadıköy adresi olduğunu belirtilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava; taraflar arasında hizmet ilişkisine dayalı düzenlenen faturalara istinaden yapılan takibe vaki itirazın iptaline yöneliktir.

Davacı tarafından 18/12/2019 tarihinde davalı aleyhine itirazın iptali talepli iş bu dava açılmış, dava dilekçesi, davacı tarafından bildirilen adrese tebliğ için çıkartılmış, tebligatın bila ikmal iadesi sonucu aynı adrese tebligat yasasının 35.maddesi gereğince dava dilekçesi tebliğ edilerek yargılamaya devam olunmuş, yargılama aşamasındaki tüm tebligatlar ve gerekçeli karar bu adrese tebligat yasasının 35.maddesi gereğince tebliğ edilmiştir. T.C.

Anayasasının "Hak Arama Hürriyeti" başlıklı 36. maddesi "Herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir" hükmünü içermektedir. Hükmi şahıslara ne şekilde tebligat yapılacağı, 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 12 ve 13. maddelerinde belirlenmiştir.

Tebligat adresinin, borçlu şirketin ticaret sicilinde kayıtlı adresi olması ve tevziat saatlerinde kapalı olması veya tebligatın alınmasından imtina edilmesi halinde, bu adrese TK'nun 21/1. maddesine ya da koşullarının yerine getirilmesi halinde aynı Kanunun 35/4. maddesine göre tebligatın yapılması gerekir.

Davalının istinaf dilekçesi ekinde sunduğu ve ticaret sicilinin www...gov.tr adresinden davalıya ait elde edilen bilgi ve belgelere göre dava tarihi olan 18/12/2019 tarihinde davalının adresinin ... Mahallesi, ... Sokak, No:.., Kadıköy/İSTANBUL olduğu anlaşılmaktadır. Buna rağmen dava dilekçesi ve yargılama aşamasındaki tüm tebligatlar davalının sicilde kayıtlı olmayan adresine tebligat yasasının 35.maddesi gereğince tebliğ edilmiştir.

TK'nun 35. maddesine göre borçlu şirketin ticaret sicil adresine tebligat yapılabilmesi için, bu adrese daha önce bir tebligatın çıkarılması, borçlu şirketin adresten taşınması veya adresin kapalı olması nedeni ile tebligatın yapılamamış olması gerekir. 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 35/4. maddesi uyarınca; daha önce tebligat yapılmamış olsa bile, tüzel kişiler bakımından resmî kayıtlardaki adresleri esas alınır ve bu madde hükümleri uygulanır.

Bu durumda, anılan maddeye göre tebligat yapılabilmesi için, tebligat yapılan adresin, tebliğ tarihi itibariyle muhatabın ticaret sicilinde kayıtlı adresi olması zorunludur. Öte yandan Tebligat Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 57. maddesinin ikinci fıkrasında.

“Adresini değiştiren kişi yenisini bildirmediği ve adres kayıt sisteminde yerleşim yeri adresi de tespit edilemediği takdirde, adres araştırması yapılmasına gerek kalmaksızın ek-1’de yer alan (6) numaralı örneğe göre düzenlenecek tebliğ evrakının bir nüshası eski adresin kapısına asılır ve asılma tarihi tebliğ tarihi sayılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Tebligat Kanunu’nun 35. maddesi ve Tebligat Yönetmeliği'nin 57. maddesi gereğince ticaret siciline bildirilen adrese TK'nun 35. madde gereğince tebligat yapılabilmesi için söz konusu adrese öncelikle normal usullere göre tebligat çıkartılıp bilâ tebliğ dönmesi halinde 35. maddedeki tebliğ prosedürünün işletilmesi gerekir.

Somut olayın incelenmesinde; davanın kabulüne dair ilk derece mahkemesi kararı davalı borçlunun yokluğunda verildiği, gerekçeli kararın borçlunun ticaret sicilinde kayıtlı olmayan adresine doğrudan TK’nun 35. Maddesine gereğince tebliğ edildiği, dava dilekçesinin tebliğ edildiği ve iade gelen tebligatlar üzerinde yazılı adresin, dava tarihi itibariyle davalının ticaret sicilinde kayıtlı adresi olmadığı, davalı-borçlunun 16/05/2022 tarihinde istinaf dilekçesini sunduğu,

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 35. maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin gerekçeli karar tebliğ işleminin usulsüz olduğunu, bu nedenle karardan haberdar olamadıklarını ve esasa ilişkin istinaf itirazlarını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ettiği anlaşılmıştır Bu durumda, usulsüz tebligat nedeniyle yargılama davalının yokluğunda sonuçlandırılmış olup davalının Anayasa ile güvence altına alınmış olan savunma hakkı kısıtlandığı gibi HMKnın 27 maddesi kapsamında hukuki dinlenilme hakkınında ihlal edildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yapılan açıklama kapsamında, davalı tarafın istinaf başvuru dilekçesinin süresinde olduğu kabul edilerek davalının istinaf başvurusunun incelenmesine, bu doğrultuda taraf teşkili yapılmadan ve davalının savunma hakkı ve hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilerek karar verildiğinden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.