İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/542 K.2024/641

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile dava dışı sigortalısı arasında akdedilen Modüler Kurumsal Sigorta Poliçesi kapsamında gaz motorunda meydana gelen hasar nedeniyle ödediği toplam 373.810,19 EUR tazminatın 150.000,00 EUR kısmı için 31.03.2022 ödeme tarihinden ve 223.810,19 EUR kısmı için 24.06.2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ve diğer fer’ileri ile birlikte TTK 1472. Maddesi gereğince davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davanın 19/01/2024 günü saat 13:05 itibariyle açıldığı, henüz hiçbir işlem yapılmadan önce ve 14 dakika sonra 19/01/2024 günü saat 13:19 itibariyle davanın sehven Mahkemelerinde açıldığı belirtilerek dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesinin talep edildiği,

yetkiye ilişkin yasal düzenlemeler, davalının adresi, HMK Madde 24 düzenlemesinde yer alan yargılamaya hakim olan ilkelerden tasarruf ilkesi, tarafların talebiyle bağlı olunmadığına ilişkin bir yasal düzenlemenin söz konusu olmadığı böyle bir durum için de geçerli taleple bağlılık ilkesi ve iyi niyet kuralları birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekilinin söz konusu saat 13:19 itibariyle ibraz ettiği dilekçede ileri sürülen hususun gözetilmesi gerektiği,

dava dilekçesinin başlığının "İstanbul Anadolu..." şeklinde olduğu ve yetkiye ilişkin HMK hükümleri birlikte gözetildiğinde salt davacının talebine bağlı olarak dosyanın ivedi yetkili mahkemeye gönderilmesinin mümkün olmayacağı gerekçesi ile Mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davalı vekil tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; müvekkili şirkete dava dilekçesinin tebliğ edilmediğini, müvekkiline yetkisizlik kararının tebliğ edildiğini, davacı beyanı ve talebi doğrultusunda yetkisizlik kararı verilmesinin usulen hatalı olduğunu, HMK. md. 19 hükmü uyarınca, bir davada yetki itirazının ancak davalı tarafından ve cevap dilekçesi ile birlikte ileri sürülmesi gerektiğini, ancak işbu dosya bakımından davalı müvekkili tarafından ileri sürülmüş ya da hukuken ileri sürülmesine imkan tanınmış bir yetki itirazının bulunmadığını,

dava konusunun kesin yetki kurallarına dahil olan bir yetki kuralına tabi olmadığından, Sayın Mahkemece re 'sen yetki konusunda değerlendirme yapılması mümkün olmadığını, henüz davalı müvekkili tarafından yetki itirazında bulunulmasına müsaade edilmeden, resen değerlendirme yapılarak hukuken mümkün olmamasına karşın davacı talebi doğrultusunda yetkisizlik kararı verilmesinin hatalı olduğunu, davalı müvekkili bakımından yetkiye ilişkin olarak seçme hakkını kullanmasına da imkan tanınmamış olmasının hem usul hem de adil yargılanma hakkına aykırı olduğunu,

dava dilekçesi ve eklerinin tebliğine müteakiben cevap dilekçesini sunma haklarını saklı tuttuklarını, davanın üretici firmaya ihbarını talep ettiklerini belirterek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, dava dışı sigortalıya ödenen sigorta tazminatının hasar sorumlusu olduğu ileri sürülen davalıdan rücuen tazmini istemine ilişkindir.

Dosya kapsamında yer alan Uyap Tevzi formuna göre iş bu davanın 19.01.2024 tarihi saat 13.05 te açıldığı, davacı vekili tarafından davanın açılmasından 14 dakika sonra saat 13.19 da UYAP üzerinden gönderilen dilekçe ile yetkili Mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, ancak davanın sehven iş bu Mahkemede açıldığı belirtilerek dosyanın ivedilikle yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesi talep edilmiştir.Mahkemece,

dava dilekçesinin başlığının "İstanbul Anadolu..." şeklinde olması ve yetkiye ilişkin HMK hükümleri birlikte gözetildiğinde salt davacının talebine bağlı olarak dosyanın ivedi yetkili mahkemeye gönderilmesinin mümkün olmayacağı gerekçesi ile dosya üzerinden yetkisizlik kararı verilmiştir.6100 sayılı HMK’nun 27. maddesinde yazılı olduğu üzere; davanın tarafları kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.

Bu hak, yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını da içermektedir. Mahkemece gerekli uyarıyı taşıyan çağrı kâğıdının usulüne uygun şekilde davalılara tebliğ edilmesinden ve yasaya uygun taraf teşkilinin gerçekleşmesinden sonra işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekir. Nitekim taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınmalıdır.

Taraf teşkili kamu düzeni ile ilgili olup yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınması gerekmektedir. Mahkemece 6100 sayılı HMK ile öngörülen yargılama aşamalarına uyulmadan, davalıya dava dilekçesi tebliğinin yapılmayıp, dilekçeler aşaması tamamlanmadan ve davalı tarafından HMK 19. madde uyarınca yetki itirazında bulunulmadan evrak üzerinden resen yetkisizlik kararı verilmesi HMK'nun 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkına aykırılık oluşturmaktadır.

Bu nedenle, mahkemece yapılacak iş; davalıya usulüne uygun şekilde dava dilekçesinin tebliğ edilerek, davalıya cevap dilekçesi sunma hakkı tanınarak sonucuna göre işlem yapılması gerekirken taraf teşkili sağlanmaksızın yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı bulunduğundan, davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE,2-İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/49 Esas, 2024/62 Karar sayılı ve 24/01/2024 tarihli kararının HMK'nın 353/1a.4 Maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE,4-İstinaf harçları peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,5-Davalı vekilinin yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde,