İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/606 K.2024/669

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacı şirketin deniz taşımacılığı işi ile iştigal ettiğini, sermayesinin 250.000,00 TL olup, iki hissedarı bulunduğunu, şirketin 2017 yılında ... gemisini satın aldığını, geminin satın alınmasından sonra dolar kurunda yaşanan yükseliş nedeniyle müvekkili şirketin kredi borcunu ödemekte zorlandığını, ...'ın, tersane ve liman işletmelerinin alacakları nedeniyle geminin seferden men edildiğini ve muhafaza altına alındığını, döviz cinsinden borcu bulunması, dövizin hızla yükselmesi,

faiz oranlarının artması nedeniyle şirketin finansal krize girdiğini ve borçlarını vadesinde ödeyememe tehlikesi bulunduğunu, konkordato projeleri ile borçların tamamını faizsiz olarak ilk 15 ay ödemesiz 31/12/2020 tarihinden başlamak üzere 4 yılda ödeneceğini ileri sürerek müvekkili şirket hakkında geçici mühlet ve kesin mühlet verilmesini, akabinde konkordatonun tasdikini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili revize proje ile; borçların tasdik tarihinden başlamak üzere, ilk taksit 2021 yılı Aralık ayı olmak kaydıyla, 4 yıllık vadede 6'şar aylık vadelerle ödenmesi, alacağa 2023 yılı Aralık ayına kadar yıllık % 3 faiz, sonraki taksitler için ise % 5 faiz uygulanması teklif edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davacının alacaklı ...'a borcunun 12.000.000,00 TL olduğunu beyan etmesine rağmen bankanın alacağının 23.000.000,00 TL olması nedeniyle projenin geçerliliğinin kalmadığı, şirketin borç ödeme kaynağı olarak gösterilmesine rağmen gemisini kiraya veremediği, kaynak yaratamadığı, faaliyet giderlerini dahi karşılamadığı, bu nedenle projenin ciddi, inandırıcı ve kabul edilebilir olmadığı, şirketin borca batık olduğu gerekçesiyle konkordato tasdik talebinin reddine ve borçlu şirketin iflasına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; şirket yetkilisi dinlenmeden karar verildiğini, dava tarihi ile karar tarihi arasındaki süre kısa olup, hiçbir şirketin bu sürede finansal olarak toparlanması imkanı bulunmadığını, projenin sürdürelmesine imkan sağlanması halinde kısa bir sürede önemli bir gelir kaynağı sağlanacağını, şirketin taşınmazları ve şirket ortaklarının şirket lehine taşınmazları üzerinde tesis ettiği ipotekler dikkate alındığında şirketin borca batık olmadığını, şirkete ait taşınmazların ve geminin değerlerinin düşük tespit edildiğini,

geminin yurdışına kaçırılacağı iddiası ile mahkemenin yanıltıldığını ve iflas kararı verildiğini belirterek iflas kararının kaldırılarak mühletin devamına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE Dava, hukuki niteliği itibariyle 7101 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 285 ve devamı maddeleri gereğince geçici mühlet ve akabinde kesin mühlet kararı verilerek konkordatonun tasdikine ilişkindir. Mahkemece; davacının konkordato tasdiki talebinin reddine ve davacının iflasına karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

Dairemizin 2022/1715 Esas, 2022/1459 Karar ve 2023/856 Esas, 2023/765 Karar sayılı kararı ile dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar verilmiş, mahkemece eksikler giderilerek dosya istinaf incelemesi için Dairemiz'e gönderilmiştir.Konkordato talepleri ile ilgili 2004 sayılı İİK'nın 285. maddesinde, yetkili ve görevli mahkeme düzenlenmiş, yasada iflasa tabi olan borçlu için, İİK'nın 154. maddesine atıf yapılarak ilgili maddenin birinci veya üçüncü fıkradaki yazılı yerlerdeki asliye ticaret mahkemesinin yetkili ve görevli olduğu, iflasa tabi olmayan borçlu için ise yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğu vurgulanmıştır.

Somut olayda, davanın, davacı şirketin muamele merkezi asliye ticaret mahkemesinde açıldığı ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 74. maddesinde belirtilen şekilde davacı vekilinin vekaletnamesinde konkordato ile ilgili özel yetkinin mevcut olduğu anlaşılmıştır.

Dosya kapsamından, mahkemece İİK'nın 286 maddesinde sayılan belgelerin eksiksiz olarak sunulduğu belirtilerek davacı lehine 19/11/2019 tarihinden geçerli olmak üzere 3 aylık geçici mühlet kararı verildiği ve geçici komiser atandığı, bilahare geçici mühletin 7226 Sayılı Yasa kapsamında durma süresi de ilave edilerek 2 ay daha uzatıldığı, 17/06/2020 tarihli duruşmada borçlu şirket lehine 1 yıllık kesin mühlet verildiği, bilahare kesin mühletin 17/09/2021 tarihine kadar üç ay daha uzatıldığı,

İİK'nın 297, 299, 300, 301 ve 302. maddeleri kapsamında komiser heyetince borçlu şirketin mevcudunun kıymeti takdir edilip, alacakların bildirilmesi ve tahkiki tamamlandıktan sonra alacaklılar toplantısının yapıldığı, iltihak süresinin bitiminden sonra komiser heyetinin İİK'nın 302/son fıkrası kapsamında konkordato projesinin kabul edilip edilmediğine ve tasdikinin uygun olup olmadığına dair 26/07/2021 tarihli gerekçeli raporunu mahkemeye sunduğu görülmektedir.

1-Davacı vekili, borçlu şirket yetkilisi dinlenmeden karar verildiğini ileri sürmüştür.

Yargıtay HGK'nın 2023/6-603 Esas, 2023/1216 Karar sayılı kararında, İİK'nın 308 maddesi uyarınca, şirket yetkilisi mahkemeye çağrılarak dinlenmeden iflas kararı verilmesi yerinde olmadığı belirtilmekle birlikte, eldeki dosyada 09/06/2021 tarihli duruşmada şirket yetkilisine iflas kararının verildiği duruşma gününün tebliğ edildiği, ancak şirket yetkilisinin duruşmaya katılmadığı anlaşıldığından, davacı tarafın davacının bu yöndeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.2-Davacı vekili, projenin sürdürülmesine imkan sağlanması gerektiğini belirtmiştir.

"Konkordatonun tasdiki şartları" başlığını taşıyan İİK'nun 305. maddesi aşağıda belirtildiği şekilde düzenlenmiştir."302 nci madde uyarınca yapılan toplantıda ve iltihak süresi içinde verilen oylarla kabul edilen konkordato projesinin tasdiki aşağıdaki şartların gerçekleşmesine bağlıdır:a) Adi konkordatoda teklif edilen tutarın, borçlunun iflâsı hâlinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktardan fazla olacağının anlaşılması;

malvarlığının terki suretiyle konkordatoda paraya çevirme hâlinde elde edilen hasılat veya üçüncü kişi tarafından teklif edilen tutarın iflâs yoluyla tasfiye hâlinde elde edilebilecek bedelden fazla olacağının anlaşılması.b) Teklif edilen tutarın borçlunun kaynakları ile orantılı olması (bu kapsamda mahkeme,

borçlunun beklenen haklarının dikkate alınıp alınmayacağını ve alınacaksa ne oranda dikkate alınacağını da takdir eder). c) Konkordato projesinin 302 nci maddede öngörülen çoğunlukla kabul edilmiş bulunması. d) 206. ncı maddenin birinci sırasındaki imtiyazlı alacaklıların alacaklarının tam olarak ödenmesinin ve mühlet içinde komiserin izniyle akdedilmiş borçların ifasının,

alacaklı bundan açıkça vazgeçmedikçe yeterli teminata bağlanmış olması (302 nci maddenin altıncı fıkrası kıyasen uygulanır). e) Konkordatonun tasdikinin gerektirdiği yargılama giderleri ile konkordatonun tasdiki durumunda alacaklılara ödenmesi kararlaştırılan para üzerinden alınması gereken harcın, tasdik kararından önce, borçlu tarafından mahkeme veznesine depo edilmiş olması.

Mahkeme konkordato projesini yetersiz bulursa kendiliğinden veya talep üzerine gerekli gördüğü düzeltmenin yapılmasını isteyebilir." Mahkeme ancak 305 maddede öngörülen koşullar varsa konkordatoyu tasdik edecektir. Konkordatonun tasdik edilebilmesi için bu koşulların tamamen bir arada olması gerekir.

Konkordato projesinin tasdik edilebilmesi için, İİK'nın 302. maddesi uyarınca konkordato projesi kaydedilmiş olan alacaklıların ve alacakların yarısı veya kaydedilmiş olan alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan bir çoğunluk tarafından kabul edilmesi gerekir. Somut olayda, davacı şirketin konkordatoya tabi 65 alacaklısı olup, konkordato projesi sadece 4 alacaklı tarafından kabul edilmiştir. Kabul eden alacaklıların alacak tutarı ise 1.248.407,71 TL'dir.

Davacının konkordato projesi kapsamında ödenmesini teklif ettiği tutar ise 41.810.000,00 TL'dir. Buna göre konkordato projesi İİK'nın 302. maddesinde öngörülen çoğunlukla kabul edilmemiştir. Diğer taraftan komiser heyeti raporuna göre davacı şirketin hedeflerini tutturamadığı ve borçlarının arttığı anlaşıldığından teklif edilen tutar borçlunun kaynakları ile orantılı de değildir. Buna göre mahkemece tasdik talebinin reddedilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

3-Ayrıca davacı vekili, şirketin aktiflerinin düşük gösterildiğini, şirketin borca batık olmadığını, bu nedenle iflas kararı verilmeyeceğini belirterek hükmü istinaf etmiştir.İİK'nın 308 maddesi. "Konkordato tasdik edilmezse, mahkeme konkordato talebinin reddine karar verir ve bu karar 288 inci madde uyarınca ilan edilerek ilgili yerlere bildirilir.

Borçlunun iflasa tabi şahıslardan olması ve doğrudan doğruya iflas sebeplerinden birinin mevcut olması halinde mahkeme, borçlunun iflasına resen karar verir" hükmünü düzenlemektedir. İİK'nın 177. vd maddelerinde doğrudan doğruya iflas halleri düzenlenmiştir.

Geçici mühlet ve kesin mühletin kaldırılması halinde de borçlunun iflası mümkün olup, İİK'nın 292. maddesinde düzenlenen iflas şartları ile İİK'nın 308. maddesi gereğince konkordatonun tasdik edilmemesi halinde mahkemece verilecek iflas şartları birbirinden farklıdır. İİK'nın 292. maddesinde sayılan hususlardan birinin gerçekleşmesi ile tacir olan borçlunun iflasına resen karar verilir. Doğrudan doğruya iflas koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği aranmaz.

Tasdik talebinin reddi ile birlikte iflasına karar verilebilmesi için ise borçlunun iflasa tabi olması ve doğrudan doğruya iflas sebeplerinin bulunması gerekir. İİK'nın 178. ve 179 maddeleri, iflasa tabi borçlunun aciz halinde olması ve borca batık bulunması halinde iflasına karar verileceğini düzenlemektedir.

Somut olayda, komiser heyetinin 26/07/2021 tarihli raporunda davacı şirketin 31/03/2021 tarihli rayiç bilanço uyarınca, -9.787.643,80 TL borca batık bulunduğu belirtilmiştir. Davacı şirketin aktiflerinin değerlerini tespit etmek amacı ile bilirkişilerden rapor alınmıştır.

Uzman bilirkişilerden alınan raporlar denetime elverişli, ayrıntılı ve gerekçeli olup, davacı vekili herhangi bir neden belirtmeden soyut olarak, aktiflerinin düşük belirlendiğini belirttiğinden, mahkemece söz konusu raporlar doğrultusunda şirketin borca batık bulunduğu gerekçesiyle iflasına karar verilmesinde de isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere, 1-İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/732 Esas, 2021/975 Karar ve 15/09/2021 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Davacının yaptığı istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,