İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/608 K.2024/1128

İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 23.01.2024 tarih 2024/81 D.İş 2024/81 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati haciz isteyen(alacaklı) vekili, ...A.Ş. ... Bulvarı Şubesi ... seri numaralı 30.11.2023 keşide tarihli 150.000,00-TL bedelli, aynı bankanın ... seri numaralı 31.12.2023 keşide tarihli 150.000,00-TL bedelli, ... Bankası A.Ş ... Şubesi ... seri numaralı, 30.11.2023 keşide tarihli ve 150.000,00-TL bedelli çeklerin karşılıksız olduğunu belirterek toplam 444.000,00 TL için borçluların yeter miktarda taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, karşılıksız kalan talebe konu 3 adet çekle ilgili ihtiyati haciz isteminde bulunduğunu, “Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliği”ne göre kambiyo senedi ve çek karşılığında hiçbir şekilde kambiyo senedi ilgililerine finansman sağlanamayacağı, senedin borcun teminatı olarak alındığına dair kayıt düşülmesi gerektiği gerekçesiyle İİK 257 v.d. maddelerinde yer alan koşulların gerçekleşmediğinden ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir. Karara karşı ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati haciz isteyen vekili, müvekkilinin ihtiyati haciz talebinin hatalı değerlendirildiğini, Finansal Kiralama, Faktoring ve Finasman İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 8/1. maddesinde; faturalı alacağa istinaden faktoring şirketinin kambiyo senedi alması halinin düzenlendiğini, halk arasında çek kırdırma olarak da bilinen faktoring işleminin, vadesi gelmemiş çeklerin vade gününden önce nakde çevrilmesi işlemi olduğunu, yönetmeliğin 8/1.

Maddesinde; faktoring işleminde keşidecinin faturadaki borçlu olması, faturada alacaklı olan kişinin ise ciro ile senedi faktoring şirketine devreden kişi olması, ciro silsilesinin fatura ile uyumlu olması, fatura ile kambiyo senedi tutarlarının uyumlu olması gerektiği bu nitelikteki faturalı çekin faktoring işlemine konu edilebileceği, fatura ile tevsik edilemeyen çeklerin faktoring işlemine tabi tutulamayacağının 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu madde 9/2‘ de de açıkça düzenlendiğini, talebi konu çeklerin yönetmeliğin 8/1 maddesindeki tüm şartları taşıdıklarını,

Yönetmeliğin 8/3 maddesinde faktoring işlemlerinde ek teminat alınması halinin de düzenlendiğini, faktoring şirketinin faturalı alacağa dayanan çeki aldığında, bu çekin ödenmeme ihtimaline binaen, ipotek, rehin ya da başkaca kambiyo senedi de alabileceği işleme ek olarak alınan bu ipotek, rehin, kambiyo senedi ek teminat olarak nitelendirildiğini, bu ek teminatın kambiyo senedi olması halinde, teminatın tahsil edilebilmesi için Yönetmeliğin 8/3'teki koşullarının sağlanması gerekmediğini, Mahkemenin red gerekçesinde Yönetmeliğin 8/3/c fıkrasına atıfta bulunduğunu, ihtiyati haciz talebine konu çekin,

yönetmeliğin 8/3. maddesinde düzenlendiği şekilde ek teminat olmayıp, çeklerin bizatihi faktoring işlemine konu çekler olduğunu Mahkemece, ihtiyati haciz talep edilen çeklerin faktoring işlemine ek teminat olarak alınmış kıymetli evrak gibi değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, halbuki taleplerinin yönetmeliğin 8/1. Maddesine göre değerlendirilmesi gerektiğini, zira talebe konu bu çeklerin doğrudan faktoring işleminin kendisi olup, çekler karşılığında borçlu ... San. ve Tic.

Ltd.

Şti.’ ne imzalanan Faktoring Sözleşmesi kapsamında finansman sağlandığını, dosyaya sunulu olan Faktoring Sözleşmesi, fatura, alacak bildirim formu ve ödeme araçları tevzi bordrosu da çeklerin bizatihi faktoring işleminin konusu olduğunu gösterdiğini, dolayısıyla talebe konu çeklerin ek teminat gibi değerlendirilerek yönetmeliğin 8/3 maddesindeki koşullara tabi tutulmasının hatalı olduğunu, müvekkili şirketin fatura karşılığı faktoring işlemi yapmadığını, çek karşılığı faktoring işlemi yaptığını, İşlemin usul ve yasaya uygun olduğunun anlaşılabilmesi açısından da tabiidir ki yönetmeliğin 8/1.

Maddesi gereğince fatura ve işlemi teyit eden diğer belgeler dosyaya eklendiğini gerekçeli kararda atıf yapılan Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2015/7055 Esas, 2015/14585 Karar sayılı ilamının teminat olarak verilen çeklerle ilgili olduğunu, öyle ki kararda da açıklandığı üzere; bonoda ve faktoring sözleşmesinde faturadaki borçlunun yer almadığı belirlendiğini, dolayısıyla Yönetmeliğin 8/1 maddesindeki koşulları taşıyan, bizatihi faktoring işleminin kendisini oluşturan talebe konu çekler hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Talep, faktoring sözleşmesine dayalı olarak ihtiyati haciz istemine ilişkin olup, mahkemece; yukarıda yazılı gerekçeyle ihtiyati haciz isteminin reddine karar verildiği, karara karşı ihtiyati haciz talep eden/alacaklı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. Faktoring Şirketleri, temlik aldıkları alacağın ödenmemesi riskine karşılık müşterisinden ayni ve şahsi teminat alabilecekleri gibi teminat niteliğinde kambiyo senetleri de alabilirler.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde, taraflar arasındaki faktoring sözleşmesi ve faturaya göre, davacı tarafça sunulan çeklerin faktoring sözleşmesinin teminatı olarak verildiğinin ve Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 8/3 maddesi kapsamında talep dayanağı kambiyo senedinin ilgililerine finansman sağlanmaması, kuruluşun işlem ve muhasebe kayıtlarında ek teminat mahiyetinde alınan kambiyo senedinin borcun teminatı karşılığında alındığına ilişkin kayıt düşülmesine yönelik şartların gerçekleştiğini gösterir bilgi ve belgelerin dosyaya dilekçe ekinde sunulmadığı,

iddia ve talebin yargılamayı gerektirdiği, İİK'nun 257.ve devamı maddeleri gereğince yasal koşulların gerçekleşmediğinin kabulünde ve kararın gerekçesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf itirazlarının esastan reddi gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; ihtiyati haciz talep eden/alacaklı vekilinin istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.