İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/822 K.2024/1030

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı ile dava dışı ...Ltd.

Şti arasında davalının yapı sahibi ve yüklenicisi olduğu inşaat ile ilgili yapı denetim hizmet sözleşmesi düzenlendiğini, davalı yapı sahibinin sorumluluklarını yerine getirmemesi nedeniyle yapı ruhsatı alınan inşaatta iskan alınamadığını, dava dışı yapı denetim şirketinin edimini eksiksiz ifa ettiğini, ancak inşaat % 100 seviyesine kadar gerçekleştirilmesine rağmen hak ettiği yapı denetim hizmet bedelinin ödenmediğini, bunun üzerine yapı denetim şirketinin davalı aleyhine İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalının takibe haksız itiraz ettiğini, yapı denetim şirketinin takip konusu alacağı 19/08/2022 tarihli alacağın temliki sözleşmesi ile müvekkiline devrettiğini, alacağın likit olduğunu, davadan önce zorunlu arabulucuya başvurulmuşsa da anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek davanın kabulü ile davalının takibe itirazının iptaline, asıl alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevabında; davacının tacir olmadığını, bu nedenle davada Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğunu, yapı denetim şirketinin daha önce aynı alacak için takip başlattıktan sonra takipten feragat ettiğini, takip başlatılıp takipten feragat edilmesinin alacaktan da feragat edildiğini gösterdiğini, alacağın zamanaşımına uğradığını, yapı denetim şirketinin inşaat % 80 seviyesine ulaşıncaya kadar edimini yerine getirdiğini ve müvekkilinin de hizmet bedelini eksiksiz ödediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için; uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden tacir ve her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması yada tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın, TTK da veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde bir düzenleme bulunması,

diğer bir deyişle mutlak ticari dava olması gerektiği, somut olayda davacının tacir olmadığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, mahkemenin görevsizliğine, süresinde talep edilmesi halinde dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; halefiyete dayalı açılan davalarda görevli mahkemenin, temlik eden tarafından açılacak davada görevli mahkeme hangi mahkeme ise o mahkeme olduğunu, buna göre temlik eden yapı denetim şirketi hangi mahkemede dava açacaksa temlik alanın da o mahkemede dava açması gerektiğini, temlik eden tacir olduğundan davada Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep ve ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME Dava, yapı denetim hizmet bedelinin tahsili için yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece; davacının tacir olmadığı, davanın mutlak ticari dava niteliğinde de olmadığı, bu nedenle davada Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf konusu edilen uyuşmazlık; alacağın temlik edilmesi halinde alacağın tahsili talebinde hangi mahkemenin görevli olduğu noktasında toplanmaktadır. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK’nun 4. maddesinde ticari davalar düzenlenmiştir.

4/1. fıkrada, her iki tarafında ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu kanunda veya yasada belirtilen kanun veya düzenlemelerden kaynaklanan davaların ticari davalar olduğu belirtilmiştir. Düzenleme kapsamında, TTK ‘nun 4/1-a/f ‘de sayılan, TTK ‘da öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları mutlak ticari davalardır.

Alacağın devri ile alacak hakkı bunu devralan 3. kişiye geçer. Böylece devralan daha önce devredene ait olan alacak hakkını kesin olarak iktisap eder; bunun üzerinde "tasarruf etme" yetkisini kazanır. Bu durumda devir işlemi ile devreden, borç ilişkisinden çıkar ve onun yerine alacaklı sıfatıyla alacağı devralan 3. kişiye geçer.

Alacakla ilgili her türlü (dava açma, takip yapma, temlik etme... gibi) hukuki işlemler bu 3. kişi tarafından yapılır (Yargıtay 20. HD'nin 2015/4780 Esas, 2015/9881 Karar sayılı kararı) Somut olayda dava dışı yapı denetim şirketinin takibe konu alacağını davacıya temlik ettiği, temlik alan davacının ise tacir olmadığı anlaşılmaktadır. Yapı denetim hizmet sözleşmesi temlik eden ile davalı arasında düzenlenmiş olup, her iki şirkette tacirdir.

Alacağın varlığı ve miktarı konusunda tacir olan temlik eden ile davalı şirketlerin ticari defterleri incelenecektir. Bu durumda temlik eden şirket ile davalı şirketin tacir olduğu gözetildiğinde uyuşmazlıkta Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir. Nitekim Yargıtay 20. HD'nin 2015/4780 Esas, 2015/9881 Karar sayılı kararında da temlik eden ile davalı arasındaki ilişkinin kira ilişkisi olduğu gözetilerek uyuşmazlıkta Sulh Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna karar verilmiştir.

Açıklanan nedenlerle mahkemece görevli olmasına rağmen görevsizlik kararı verilmesi nedeniyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353.1.a.3 maddesi uyarınca kabulü ile işin esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere, 1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE, 2-İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/271 Esas, 2024/28 Karar ve 17/01/2024 tarihli kararının HMK 353.1.a.3 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE, 4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harç davacı tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,