İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/1033 K.2025/1274

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin Beylikdüzü İlçesi, Yakuplu Köyü, 813 m² miktarlı ... ada 3 parsel sayılı taşınmazı 25.06.2010 tarihinde davalı kooperatiften satın aldığını, bunun üzerine kooperatife üye yapıldığını, ancak müvekkilinin, parsel içinde yer alan 239 parsel sayılı pilon yeri nedeniyle arsasına inşaat yapamayacağını öğrendiğini, parsel içinde yer alan elektrik hattına ilişkin irtifak hakkının, hatların bölgeden toplatılması nedeniyle terkin edildiğini, ancak direk yerinin mülkiyetinin terkin edilmediğini, bu nedenle müvekkilinin 36 m²'lik 239 parsel sayılı taşınmazı da TEK'ten satın almak zorunda kaldığını,

... ada 3 parsel sayılı taşınmazda ise düzeltme yapılarak 36 m²'nin tenzili ile yüzölçümünün 777 m²'ye düşürüldüğünü, sonuç olarak müvekkilinin 36 m² yer için mükerrer ödeme yaptığını, mükerrer ödemeden davalılar kooperatif ile Tapu Müdürlüğünü izafeten Hazinenin sorumlu olduğunu, ayrıca taşınmazı satın aldığı tarihten itibaren 777 m² yerine 813 m² yer için fazladan emlak vergisini ödemek zorunda kaldığını,

fazladan yapılan emlak vergisi ödemelerinin de davalılardan tahsili gerektiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 150.000,00 TL'nin ödeme tarihlerinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı kooperatif vekili cevabında; davayı konu taşınmazın da bulunduğu alanın kamulaştırıldığını ve müvekkili kooperatife satıldığını, kooperatifin, taşınmazın imar planı sonucu oluşan parsellerini üyelerine tahsis ettiğini, davacının taşınmazı aldığında gerekli araştırmayı yapmadığını, gerek tapu kayıtlarında gerekse de kooperatif kayıtlarında ... ada 3 parsel içerisinde pilon yeri gözükmediğini, pilon yerinin tapu kaydında gözükmemesinde müvekkiline atfedilecek kusur bulunmadığını,

bu nedenle kooperatifin davacıya ayıplı bir mal satmasının söz konusu olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı Hazine süresinde davaya cevap vermemiş, 11.04.2019 tarihli dilekçe ile; alacak belirlenebilir olduğundan belirsiz alacak davası açılamayacağını, pilon yerinin belirlenmesi müvekkili idarenin sorumluluğunda olmadığından müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davacının 1992 yılında davaya konu taşınmaz için kooperatife üye yapıldığın, bu tarihten taşınmazı devraldığı 2010 yılana kadar 27 yıl geçtiğinden alacağın zamanaşımına uğradığını,

Büyükçekmece Belediyesinin taşınmazın yüzölçümünü 813 m² olarak tespit ederek pilon yerini bildirmediğini, tapu sicilinin aleniyeti gereği, davacı ya da davalı kooperatifin pilon yerinin TEK'e ait olduğunu bilmemesinin mümkün olmadığını, davacının tapu kaydındaki şerhleri dikkate almadan yeri satın aldığını, bu nedenle müvekkili idarenin sorumluluğu bulunmadığını savunarak davanın reddini karar verilmesin

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Büyükçekmece 2. Asliye Hukuk Mahkemesince; 239 parsel numaralı 36,00 m2 olan pilon yerinin 28.04.1971 tarih 522 yevmiye nolu kayıt ile Türkiye Elektrik Kurumu Genel Müdürlüğü adına kayıtlı olduğu, davacının bu hususu bilmediğini ileri süremeyeceği, ayrıca pilon yerinin tapuya bildirilmemesinden ötürü davalıların sorumluluğu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Karar davacı tarafından istinaf edilmiştir.

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul BAM 57 HD 12/03/2025 tarih ve 2023/1420 Esas, 2025/541 Karar sayılı kararı ile; davacının davalıdan satın aldığı taşınmazın metre kare farkından dolayı açmış olduğu davada, davalının kooperatif olduğu, davacının ise bu kooperatifin üyesi olduğu, kooperatifin gayesinin üyelerine taşınmaz temin edip satmak olduğu, satış sözleşmesinin taraflar arasında yapıldığı ve davacı kooperatif üyesinin davalı kooperatif aleyhine açtığı davada görevli mahkemenin 1163.

Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 99.maddesi gereğince Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizliğine, süresinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Görevsizlik kararı kesinleşerek dosya Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesince; TTK'nın 5/A maddesi uyarınca tazminat ödenmesi istemine ilişkin ticari davalarda, davadan önce arabulucuya başvurulmasının dava şartı olduğu, eldeki davadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulması dava şartı iken, davacının arabulucuya başvurmadan dava açtığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; ilk olarak dava açtıkları Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen uyuşmazlıkta, davadan önce arabulucuya başvurulma zorunluluğu bulunmadığını, istinaf mahkemesinin davayı ticari dava olarak nitelendirerek uyuşmazlıkta Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna karar verdiğini, Asliye Ticaret Mahkemesinin arabuluculuk son tutanağı aslı veya onaylı örneğinin sunulmasını içeren muhtırasının tebliğ edildiği gün arabulucuya başvurduklarını, buna rağmen mahkemenin davayı usulden reddetmesinin doğru olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava, tazminat istemine ilişkindir.Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesinin davanın reddine dair kararının istinaf edilmesi üzerine İstanbul BAM 57. HD'nce davacının davalı kooperatifin üyesi olduğu, davacı kooperatif üyesinin davalı kooperatif aleyhine açtığı davada görevli mahkemenin 1163.

Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 99. maddesi gereğince Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmıştır.Kararın kaldırılmasından sonra görevsizlik kararı ile dosyanın gönderildiği Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesince; davacının ticari dava niteliğindeki davadan önce arabulucuya başvurmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, davacı vekili hükmü istinaf etmiştir.İlk derece mahkemesi,

davacı ile davalılar kooperatif ve Maliye Hazinesi arasındaki tazminat istemine ilişkin yargılamayı birlikte yürütmüş ve davacı üye ile davalı kooperatif arasındaki uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olduğu ve davadan önce arabulucuya başvurulmadığı gerekçesiyle her iki davalı yönünden de dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermiştir.Davacı kooperatif üyesinin ferdileşme sonucunda hatalı yüzölçümlü taşınmazın kendisine devredildiği ve kendisine devredilen yer içerisinde kalan pilon yeri olan 36 m² için sonrasında ikinci kez mükerrer ödeme yapmak zorunda kaldığı iddiasıyla davalı kooperatife husumet yöneltmiştir.

Kooperatife husumet yöneltilen dava Kooperatifler Hukukundan kaynaklandığından, Kooperatifler Kanununun 99. maddesi uyarınca basit yargılama usulüne tabidir. Davacının aynı nedenle davalı Maliye Hazinesine husumet yönelttiği dava ise yazılı yargılama usulüne tabi olup, Kooperatifler Hukukundan kaynaklanmamakta, TTK'nın 4. maddesinde belirtilen ticari dava niteliği de bulunmamaktadır.

Diğer taraftan her bir davalı yönünden verilecek hükmün istinaf ve temyiz incelemesinde görevli BAM ve Yargıtay daireleri de farklılık arzetmektedir.

Bu itibarla mahkemece davalı Maliye Hazinesi yönünden tefrik kararı verilip ayrı bir esasa kaydedilerek yargılamanın yürütülmesi gerekirken, davalı Maliye Hazinesi yönünden davanın ticari dava olmadığı ve bu nedenle davadan önce arabulucuya başvurulması zorunluluğu bulunmadığı gözetilmeden her iki davalı yönünden de davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.a.4 maddeleri gereğince esası incelenmeden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE,2-Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/362 Esas, 2024/430 Karar sayılı ve 02/05/2025 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.4 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3-Dosyanın,