İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/1442 K.2025/1575

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin İstanbul Ticaret Sicil Memurluğunun ...-5 - sicil numarasında kayıtlı olduğunu, müvekkili şirketin zaman içerisinde piyasaya ve üçüncü şahıslara karşı mal varlığından çok daha fazla borçlandığını, mevcut ana sermayesini tükettiğini, şirketin borcu şirket aktiflerinin çok üzerinde olduğundan, müvekkili şirketin aciz haline düştüğünü, TTK'nın 376/3 maddesi gereği borçluya kendi iflasını istemek imkanı vermek sureti ile alacaklıların menfaatinin korunması ve aynı zamanda alacaklıların eşit şartlarla tasfiyeye katılması sağlandığını, şirketin pasifi aktifinden fazla olduğunu,

müvekkili şirketin ekonomik dar boğaza girmesi sonucu tasfiyeye girdiğini, tasfiye halindeki müvekkili şirket ile ilgili olarak gerek TTK 376/3 maddesine istinaden düzenlenen ara bilanço ve gerekse de İİK'nın 178. maddesine göre ibraz edilen alacak/borç durumunu gösterir tablodan anlaşılacağı üzere borca batık olup aciz içeresine düştüğünden işbu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu,

müvekkili şirketin ticari defterleri üzerinde öncelikli olarak bilirkişi incelemesi yaptırılması ve tensibe tetkikat gününün verilmesi ile gerekli ilanların yaptırılarak İİK 178-179 maddeleri ile TTK 376/3 maddesi gereğince iflasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; İflası istenen şirketin borca batık durumda olup olmadığı konusunda rapor tanzim edilmesi için dosyanın bilirkişi heyetine bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişiler tarafından tanzim edilen kök ve ek raporlarda şirketin borca batık durumda olduğunun tespit edildiği, yine 19.04.2025 havale tarihli 2. ek raporda; davacı şirketin kaydi değerlere göre özkaynak tutarının -18.392.934,42 TL ve rayiç değerlere göre özkaynak tutarının ise -27.514.179,43 TL olduğunun ve şirketin borca batık durumda olduğunun tespit edildiği gerekçesi ile TTK 379, TTK 542/c ve İİK 178 gereği ...Metal Kablo İmalat Dış Pazarlama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin iflasına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde Asli Müdahil T.C. ... Bankası A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmiştir.Asli Müdahil T.C. ... Bankası A.Ş. vekili istinaf nedenleri olarak.

İflas talep eden Şirketin, ticari alacaklarının hesaba katılmamasının hatalı olduğunu, Kocaeli'de bulunan bağımsız bölüm nitelikli taşınmazların rayiç değerinin değil, 2023 tarihindeki değerlerinin hesaplamada kullanılması hatalı olduğunu, hükme esas olma kabiliyetine sahip bir rapor alınmadan, yargılama süresince itiraz ve beyanları dikkate alınmadan hüküm kurulmasının mutlak bozma sebebi olduğunu, davacı şirketin iflasını gerektiren bir durum bulunup bulunmadığı hususu incelenirken aktiflerin güncel rayiç değerler üzerinden hesaplanmamasının hatalı olduğunu ve pasiflerin daha fazla çıkması sonucunu doğurduğunu,

bu nedenle kurulan hükmün hatalı olduğunu belirterek İlk derece mahkemesi tarafından verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde.

Davacı vekili; zaman içerisinde piyasaya ve üçüncü şahıslara karşı mal varlığından çok daha fazla borçlandığını, mevcut ana sermayesini tükettiğini, şirketin borcu şirket aktiflerinin çok üzerinde olduğundan müvekkili şirketin aciz haline düştüğünü ileri sürerek, İİK 178-179 maddeleri ile TTK 376/3 maddeleri uyarınca iflasına karar verilmesini istemiştir. İlk derece Mahkemesince.

TTK 379, TTK 542/c ve İİK 178 gereği uyarınca davacı şirketin iflasına karar verilmiş, karara karşı müdahil ... Bankası A.Ş. vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. İİK'nın Borçlunun müracaatiyle başlıklı 178 nci maddesinin "İflasa tabi bir borçlu, aciz halinde bulunduğunu bildirerek yetkili mahkemeden iflasını isteyebilir. Borçlu, bu halde bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren mal beyanını iflas talebine eklemek zorundadır.

Bu belge mahkemeye ibraz edilmedikçe iflasa karar verilemez. İflas talebi l66 ncı maddenin ikinci fıkrasındaki usulle ilan edilir.

Alacaklılar iflas talebinin ilanından itibaren onbeş gün içinde davaya müdahale veya itiraz ederek, borçlunun iflas talebini, hakkındaki takipleri ertelemek ve borçlarını ödemeyi geciktirmek için yaptığını ileri sürerek mahkemeden talebin reddini isteyebilirler.İflasa tabi bir borçlu aleyhine alacaklılardan birinin haciz yolu ile takibi neticesinde yapılan haciz borçlunun yarı mevcudunun elinden çıkmasına sebep olup da kalanı muaccel ve vadesi bir sene içinde hülül edecek diğer borçlarını ödemeye yetişmiyorsa borçlu derhal aczini bildirerek iflasını istemeye mecburdur." hükmünü düzenlemiştir.

Borçlu, kendi iflasını ticaret mahkemesinden bir dilekçe ile ister. Borçlu, iflas talebi dilekçesine, bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren mal beyanını eklemek zorundadır (İİK m.178/I c.2).

Bu belge (mal beyanı) ticaret mahkemesine ibraz edilmedikçe, iflasa karar verilemez (İİK m.178,I c.3).Borçlunun kendi iflas talebini alan ticaret mahkemesi, ilk önce, borçlunun iflas talebini, yani, borçlunun kendi iflasını istediğini ilan eder (İİK m.178,II c,m1, m.166,II).

Borçlunun alacaklıları, iflas talebinin ilanından itibaren onbeş gün içinde, ticaret mahkemesindeki iflas dosyasına (asli) müdahale ve itiraz ederek, borçlunun iflas talebini, hakkındaki takipleri ertelemek ve borçlarını ödemeyi geciktirmek için yaptığını ileri sürerek, ticaret mahkemesinden borçlunun iflas talebinin reddini isteyebilirler (İİK m. 178,II c.2).

Alacaklılardan biri veya bir kaçı, onbeş gün içinde iflas dosyasına müdahale ile iflas talebine itiraz ederse, ticaret mahkemesinin, duruşma açarak, itiraz eden alacaklıları duruşmaya davet etmesi ve gelen alacaklıları duruşmada dinlemesi gerekir.Borçlunun kendi iflasını istemesi (İİK m.178), başlangıçta bir çekişmesiz yargı işidir (HMK m.382/2-f/2).

Ancak, borçlunun iflas talebinin ilanından (İİK m.178, II) itibaren 15 gün içinde, bir (veya birden fazla) alacaklı borçlunun iflas talebine itiraz ederse, borçlunun kendi iflasını istemesi, çekişmesiz yargıdan çıkıp, çekişmeli yargıya girer.Ticaret mahkemesi, iflas talebinin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflas dosyasına müdahale ile iflas talebine itiraz eden alacaklıları duruşmada dinledikten sonra, borçlunun, iflas talebini, hakkındaki takipleri ertelemek ve borçlarını ödemeyi geciktirmek için yaptığı kanısına varırsa, borçlunun (kendi) iflas talebinin reddine karar verir.Ticaret mahkemesi,

onbeş gün içinde iflas dosyasına müdahale ile iflas talebine itiraz eden alacaklıların itirazlarını reddeder veya onbeş gün içinde hiçbir alacaklı iflas dosyasına müdahale ve itiraz etmemiş ise ve borçlu aciz halinde bulunduğunu (b.178,I) ispat ederse, borçlunun iflasına karar verir.

(Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 2013/5632 E. 2013/7281 K. Sayılı ilamı)Somut olayda, davacı vekilinin iflas talebi dilekçesine, şirketin aktif ve pasifi gösteren bilançoyu eklediği, alacaklıları tarafından başlatılan icra takiplerine ait bilgileri sonradan dosyaya sunduğu, iflas ilanlarına ilişkin gazetelerin dosya kapsamında bulunduğu/getirtildiği, şirketin iflas talebine ilişkin yönetim kurulu kararının ve özel yetki içeren avukat vekaletnamesinin dosyaya sunulduğu,

mahkemece, Kanun hükmü gereği kamu düzeninden olan işlemlerin yerine getirildiği görülmüştür.İİK'nun Usul başlıklı 181 nci maddesinin "159, 160, 164, 165 ve 166 ncı maddeler bu fasıl hükmüne göre vukua gelen iflaslara da tatbik olunur." veİflas kararının tebliği ve ilanı başlıklı 166 ncı maddesinin "İflas kararı, iflas dairesine bildirilir.

(Değişik: 9/11/1988-3494/30 md.) Daire, kararı kendiliğinden ve derhal tapuya, ticaret sicil memurluğuna, gümrük ve posta idarelerine, Türkiye Bankalar Birliğine, mahalli ticaret odalarına, sanayi odalarına, taşınır kıymet borsalarına, Sermaye Piyasası Kuruluna ve diğer lazım gelenlere bildirir.

Daire, ayrıca kararı, karar tarihinde, tirajı ellibinin (50.000) üzerinde olan ve yurt düzeyinde dağıtımı yapılan gazetelerden biri ile birlikte iflas edenin muamele merkezinin bulunduğu yerdeki bir gazetede ve Ticaret Sicili Gazetesinde ilan eder. Tirajı ellibinin (50.000) üzerinde olan ve yurt düzeyinde dağıtımı yapılan gazetenin yayınlandığı yer aynı zamanda muamele merkezi ise mahalli gazetede ilan yapılmaz.

İflasın kapandığı veya kaldırıldığı da aynı suretle bildirilir ve ilan olunur." hükmünü düzenlediği görülmüştür. "...Borçlunun alacaklıları, iflas talebinin ilanından itibaren on beş gün içinde ticaret mahkemesindeki iflas davasına (aslî) müdahale ve itiraz ederek borçlunun iflas talebini, hakkındaki takipleri ertelemek ve borçlarını ödemeyi geciktirmek için yaptığını ileri sürerek, ticaret mahkemesinden borçlunun iflas talebinin reddini isteyebilirler (m.

178,II c.2)....İflas kararı, borçluya ve onbeş gün içinde iflas dosyasına müdahale ile iflas talebine itiraz etmiş olan alacaklılara, ticaret mahkemesince re'sen tebliğ olunur. (m. 181; m. 164,I.c.2).

İflas talebinin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflas dosyasına müdahale ile iflas talebine itiraz etmiş olan alacaklılar, iflas kararını temyiz edebilirler. ( m.181, m.164)İflas talebinin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflas dosyasına müdahale ile iflas talebine itiraz etmemiş olan (diğer) alacaklılar, kural olarak, borçlunun talebi üzerine verilen iflas kararını temyiz edemezler.

Ancak, bu (diğer) alacaklılar, borçlunun iflasa tâbi olmadığı, medeni hakları kullanma ehliyetinin bulunmadığı veya borçlu adına onun iflasını isteyen vekilinin bu konuda özel yetkisinin bulunmadığı gerekçesiyle, iflas kararını temyiz edebilirler..." (Prof Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku Üçüncü baskı 1993, sayfa 2799,2801,2802)Dosya kapsamından.

İlk derece Mahkemesince İİK'nın 166. maddesi uyarınca iflas talebinin Ticaret Sicili Gazetesinde 01.09.2022 tarihinde, Milliyet gazetesinde 22.06.2022 tarihinde ilan edilmiş olduğu, ... Bankası A.Ş. vekilince 23.06.2022 tarihinde müdahale talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.

İİK'nun 178/2. maddesinde borçlunun müracaatiyle doğrudan doğruya iflasın düzenlendiği, iflas talebinin ilanından itibaren 15 gün içinde diğer alacaklıların davaya müdahale veya itiraz edebilecekleri öngörülmüş olup, mahkemece de, İİK'nun 166. maddesi uyarınca gerekli ilanlar yaptırılmıştır.

İlandan itibaren 15 gün içinde 3. kişiler iflası gerektiren bir hal bulunmadığını ileri sürerek müdahale veya itirazda bulunabileceklerinden, mahkemece iflasa karar verilmesi halinde, daha önce süresinde müdahale veya itirazda bulunan alacaklılar hükmü istinaf edebilirler.

Hükmü istinaf eden bir alacaklının yargılama sırasında süresinde müdahale veya itirazda bulunmaması halinde istinaf hakkının doğabilmesi için iflas talebinin İİK'nun 166/2. maddesinde öngörülen usule uygun olarak ilanının yapılmamış olması gerekir. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 26/03/2009 tarih ve 2008/11673 E, 2009/2282 K; Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 04/12/2013 tarih ve 8081 E., 7716 K. sayılı ilamı bu yöndedir.

Somut olayda, ilanlar anılan 166. madde hükmüne uygun olarak yapıldığından, İlk derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvuran ... Bankası Bankası A.Ş.'nin. İİK'nın 166. maddesine göre yapılan ilandan sonra süresinde, iflas talebine itiraz etmediğinden kararı istinaf hakkı bulunmamaktadır.

İlk derece Mahkemesince 08.12.2022 tarihli duruşmada müdahale talebinin kabulüne karar verilmesinin adı geçene müdahil sıfatı kazandırmayacağı anlaşılmakla müdahale talep edenin istinaf isteminin usulden reddi gerekmiştir. (Yargıtay 6 Hukuk Dairesinin 2022/3552 E-2023/724 K 23.02.2023 tarihli kararı )Açıklanan nedenlerle, İlk derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvuran ...

Bankası Bankası A.Ş.'nin istinaf yoluna başvurma hakkı bulunmadığı anlaşılmakla istinaf isteminin usulden reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.