İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/1454 K.2025/1539

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkillerinin ...' ilinde tıp fakültesi binası yapım işini üstlendiğini, şantiyenin davalı ... nezdinde İnşaat ... Poliçesi ile sigortalandığını, inşaat işi sürerken 11.01.2022 tarihinde çıkan şiddetli fırtınada, şantiyenin çevre emniyet korumasındaki tüm oluklu saçlar ile bunların montaj profillerinin hasara uğradığını ve inşaat malzemelerinin büyük bir kısmının zayi olduğunu, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/11 D.

İş sayılı dosyasında keşif günü itibariyle zararlarının 900.257,96 TL olarak tespit edildiğini, sigorta poliçesi kapsamında davalı ... şirketine başvurmuşlarsa da, 15 gün geçmesine rağmen olumlu ya da olumsuz dönüş olmadığını, arabuluculuk sürecinin de anlaşmazlık ile sonuçlandığını, zararın poliçe kapsamında karşılanması gerektiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek en yüksek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 07.05.2025 tarihli dilekçesi ile,

talebini 607.257,96 TL'ye yükseltmiştir.Davalı vekili vekili cevabında; poliçede sigortalı dava dışı ...

Üniversitesi olduğundan, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, olaydan önce fırtına uyarısına rağmen davacının malzemelerin depo edilmesinde gerekli emniyet tedbirlerini almadığını, bu nedenle hasarın teminat kapsamında olmadığını, davacının zararını ispat etmesi ve hasara uğrayan malzemelerin alış faturalarını sunması gerektiğini, kıymetlerin ikinci el piyasa değerinin dikkate alınabileceğini, davayı kabul etmemekle birlikte müvekkili şirket temerrüde düşmediğinden, sigorta tazminatına dava tarihinden itibaren faiz uygulanabileceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; dava dışı sigortalı ... Üniversitesi'nin, hasar bedelinin davacı ... ettirenlere ödenmesine muvafakat ettiği, olay günü Bofor Skalasına göre rüzgarın 11 şiddetinde olduğu ve hasarın teminat kapsamında bulunduğu, zarar bedeli olarak tespit edilen 900.257,96 TL'den 250.000,00 TL sovtaj bedelinin düşülmesi gerektiği, zarar gören plastik kalıp malzeme yenileme bedeli 86.000,00 TL olarak tespit edilmişse de, davacı yüklenicilerin gerekli önlemleri almaması nedeniyle bu tutarın 43.000,00 TL'sinin de tazminattan düşülmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 607.257,96 TL'nin 06.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar, yasal süre içerisinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; hasar tazminatı talep hakkının dava dışı sigortalıya ait olduğuna dair husumet itirazlarının değerlendirilmediğini, gerekli önlemler alınmadığından talebin teminat kapsamında olmadığını, fırtına uyarısına rağmen gerekli önlemleri almayan davacıların kendi kusurları ile hasara neden olduklarını, davacının tek taraflı yaptırdığı tespitlerin dikkate alındığını, ekspertiz raporu ile bu tespitler arasındaki çelişkinin giderilmediğini, davacı yükleniciler % 50 kusurlu bulunmasına rağmen,

tüm zarar kalemlerinde % 50 indirim yapılması gerekirken, sadece plastik kalıp malzeme yenileme bedelinden indirim yapıldığını, alacağa dava tarihinden itibaren faiz uygulanabileceğini, zarar ticari iş nedeniyle meydana gelmediğinden avans faizine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, ... Sigorta Poliçesine dayalı sigorta tazmini istemine ilişkindir.Mahkemece; poliçede sigortalı olan dava dışı ... Üniversitesi'nin davacı ... ettiren tarafından açılan davaya muvafakat ettiği, şantiyede fırtına nedeniyle oluşan hasarın teminat kapsamında olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Karar yasal süresinde davalı ... tarafından istinaf edilmiştir.Taraf sıfatı, dava konusu subjektif hakka ilişkindir.

Bir subjektif hakkı dava etme yetkisi, kural olarak o hakkın sahibine aittir. (Aktif husumet) Subjektif hak kendisinden davalı olarak istenebilecek olan kişi ise, o hakka yükümlü olan kişidir. (Pasif husumet) Bir davanın tarafları, o davada gerçekten taraf sıfatını haiz değil ise, mahkemece, dava konusunun esası hakkında inceleme yapılıp karar verilemez, davanın reddi gerekir. Sıfat yokluğu, bir def’i değil, dava konusu hakkın doğumuna engel olan bir itirazdır.

1086 sayılı HUMK'ta bir dava şartı olmamakla birlikte, hakim, kendisine sunulan dava malzemesinden bir itiraz sebebinin varlığını öğrenirse, bunu kendiliğinden gözetir. (KURU. Medeni Usul Hukuku, 2017, s.122, 123). 6100 sayılı HMK ‘da da aynı durum korunmuştur. (Yargıtay 11 HD'nin 2017/1713 Esas, 2018/7247 Karar sayılı kararı).6102 sayılı TTK'nın 1454. maddesine göre sigorta ettiren üçüncü bir kişinin menfaatini, onun adını belirterek veya belirtmeyerek sigorta ettirebilir.

Sigorta sözleşmesinden doğan haklar sigortalıya aittir. Sigortalı aksine bir sözleşme yoksa sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan isteyebilir veya onu dava edebilir. Madde hükmünden de anlaşılacağı gibi aksine bir sözleşme kuralı yoksa sigorta tazminatını talep hakkı sigortalıya aittir. Somut olayda dava konusu 02.09.2020 başlangıç, 19.06.2024 bitiş tarihli poliçe başkası lehine poliçe olup, davacılar sigorta ettiren, sigortalı ise dava dışı ...

Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı'dır. Sigorta sözleşmesinden doğan haklar sigortalıya ait olup, poliçede bu yönde (aksine) bir hüküm yoktur. Bu durumda sigorta ettirenin sigorta tazminatını talep ve dava hakkı bulunmamaktadır.

Dosyada sigortalının davaya muvafakatine dair 29.01.2024 tarihli yazısı bulunmakla birlikte Yargıtay 11. HD'nin 2016/13639 Esas, 2017/4091 Karar; 3026/7291 Esas, 2017/2992 Karar ve 2019/4271 Esas, 2020/3464 Karar sayılı kararlarında açıklandığı üzere, muvafakat verilmesi başlıklı yazı, sigortalının alacağını temlik niteliğinde olmadığından hukuken sigorta ettirene talep ve dava hakkını kazandırdığından söz edilemez.

Bu nedenlerle Mahkemece, sigorta ettiren davacının aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabul edilmesi doğru olmamıştır.Açıklanan nedenler ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.b.2 bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.