İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/18 K.2025/331

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 12.07.2024 tarihli yargılamanın yenilenmesi talepli dilekçesinde özetle; müvekkili adına Bakırköy 4 ATM 2021/1079 E. Sayılı dava dosyası ile kooperatiften çıkarma kararının iptali için dava açıldığını, davanın reddedildiğini ve deracetten geçmeden kesinleştiğini, bu defa yeni delilin ortaya çıkması nedeniyle yargılamanın yenilenmesini talep zorunluluğu doğduğunu, Bakırköy 5. ATM nin 2022/600 E sayılı dosyası ile 28.5.2022 yılında yapılan ve 2021 yılı olağan genel kurul toplantısı iptal edildiğini, Bakırköy 5 ATM'nin 03.07.2024 tarihli karar duruşmasında davalı kooperatif vekilinin,

yeni üye alınan şahıslardan henüz kooperatifin herhangi bir inşai faaliyeti bulunmadığı için herhangi bir bedel alınmadığı ve önceki döneme ait üyelerle ilgili defterlerin mevcut olmadığı, ancak yeni üyelerle ilgili defterlerin mevcut olduğuna ilişkin ikrarının bulunduğunu, müvekkilinin ihraç edilmesi yönünde karar alan Yönetim Kurulu Üyelerinin sahte üyeler olduğunu, üye olmayan kişilerin aldığı karar ile üyelikten ihraç edildiğini, davalı kooperatif vekilinin, yeni üyelerden herhangi bir bedel alınmadığı yönündeki ikrarına göre eşitlik ilkesinin ağır ihlal edildiğinden müvekkilinin kooperatiften çıkarılmasının hükümsüz olduğunu,

Bakırköy 1 ATM'nin 2014/418 E. Sayılı dosyasında geçici atanan kayyum raporuna göre davalı kooperatifin banka hesabının bulunmadığı, banka hesabı bulunmayan kooperatifin diğer üyelerden ödeme aldıkları savunmasının olamayacağını, müvekkilinden para, üyelik aidatı istenmesi ve ödenmediği gerekçesiyle ihraç edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ihraç kararına gerekçe olan ihtarnamede banka bilgilerinin bulunmadığını, bu nedenle ihraç kararına gerekçe gösterilen ihtarnamelerin hükümsüz olduğunu, dolayısıyla ihraç kararının da hükümsüz olduğunu,

ihraca konu üyeliği için Müvekkilinin ödediği bedeli ferileriyle geri ödemediklerini bu yönüyle Müvekkilinin hakkının devam ettiğini, bilirkişi raporunda kooperatifin defter ve kayıtlarının usulünce tutulmadığının tespit edildiğini, hukuka aykırı defter tutan, üye defteri tutmayan davalı kooperatifin kooperatiften çıkarma işleminin hukuka aykırı olduğunu, mahkemece davalı kooperatifin tüm genel Kurul toplantılarının denetlenmediğini, Bakırköy 5. ATM de üye kayıtları da incelendiğinden, Kooperatif Genel kurul toplantıları, üye olmayan kişilerce tespit edildiğinden,

Genel Kurul kararları yok hükmünde olduğunu, bu da aynı şekilde Yargılamanın yenilenmesinin gerekçesi olduğunu," Kooperatif'in genel kurul ve yönetim kurulu üyelerinin ihraç kararı verilen dönemde yetkili oldukları yönündeki gerekçe"nin çürümüş olduğunu belirterek yargılamanın yenilenmesi taleplerinin kabulü ile dava dilekçesindeki talebinin kabulüne ve davalı Kooperatifin İstanbul ...

Noterliğinin 26.10.2015 tarihli ... yevmiyeli ihtarnamesi ile ... hakkında hukuka aykırı olarak verdiği ihraç kararının iptalini talep etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı bu anlayış ve yöntemle kooperatife pek çok dava ve şikayette bulunduğunu, davacının kooperatife mali yükümlülükleri 25 yıldır yerine getirmediğinden ihraç edildiğini, Bakırköy 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 25/04/2023 tarih ve 2021/1079 Esas,2023/389 Karar sayılı ilamı ile ihraç işlemi kesinleştiğini, davacının haksız menfaat amacına ulaşmak için şantaj aracı olarak,

tarafları, konusu ve sebebi farklı olan ve henüz kesinleşmeyen Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/600 Esas sayılı Genel Kurulun İptali davası ve bu davadaki bilirkişi raporunu gerekçe göstererek huzurdaki yargılamanın yenilenmesi davasını açtığını, davacının kooperatife mali yükümlülüğünü ortadan kaldıran yeni bir belgeye dayanmadığını, Kooperatifi kimin yönettiği yada kooperatif yöneticilerinin şahsi sorumluluğunu doğuran davaların davacının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını, yargılamanın yenilenmesi sebeplerinin HMK’nun 375. maddesi ile sınırlı olarak belirlendiğini,

bunların dışında başka bir sebeple yargılamanın yenilenmesi talep edilemeyeceğini; söz konusu sebeplerin yorum yoluyla genişletilemeyeceğini, Kanunda sınırlı bir biçimde sayılan sebepler haricinde başka ağır bir yargılama hatası halinde dahi yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurulamayacağını,

yargılamanın yenilenmesine gerekçe gösterilen 2.dava olan Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/600 Esas sayılı Genel Kurulun İptali davası kesinleşmediğinden HMK 375 maddesine göre yargılamanın yenilenmesine sebep olmayacağını usul ve yasaya uygun Bakırköy 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 25/04/2023 tarih ve 2021/1079 Esas,2023/389 Karar sayılı ilamını etkilemeyeceğini ve geçersiz kılmayacağını belirterek HMK 379.maddesine göre yargılamanın yenilenmesi davasında esasa girmeden sebep ve süre yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIMahkemece. Davacı vekilinin yargılamanın iadesi talebinin mahkemece yapılan ön incelemesinde.

Mahkemenin 25/04/2023 tarih, 2021/1079 Esas ve 2023/389 karar sayılı ilamının tarafların kararı İstinaf etmemesi üzerine 04/07/2023 tarihinde kesinleştiği, ileri sürülen iade sebebinin Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/600 Esas sayılı Genel Kurulun İptali davası ve bu davada verilen hüküm gereği 28.5.2022 yılında yapılan ve 2021 yılı olağan genel kurul toplantısının iptal edilmesi ve üye olayan kişilerin aldığı karar ile üyelikten ihraç edildiği, ihraç kararının yok hükmünde olduğu iddiasına dayandığı,

Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/600 E. 2024/720 K. sayılı ilamında ... hakkında açılan davanın husumetten reddedildiği ve kararın istinaf edildiği ve henüz kesinleşmediği, HMK 375.madde de yargılamanın iadesine yol açan sebeplerin tahdidi olarak sayıldığı, davacı vekilinin dayandığı gerekçe ve hükmün bu sebeplerden hiçbirine girmediği ve yargılamanın iadesi için gerekli şartları oluşturmadığı gerekçesi ile yargılamanın iadesi talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak.

Bakırköy 5. ATM'nin 2022/600 E. sayılı dosyasından verilen kararın Bakırköy 4 ATM 'nin 2021/1079 E. Sayılı dosyasından verilen kararı geçersiz kıldığını, Bakırköy 5 ATM'nin kararının yeni delil ortaya çıkmasını sağladığını bu nedenle yargılamanın yenilenmesini talep etme zorunluluğu doğduğunu, Bakırköy 5. ATM nin 2022/600 E sayılı dosyası ile 28.5.2022 yılında yapılan ve 2021 yılı olağan genel kurul toplantısı iptal edildiğini, söz konusu dosyada verilen karara göre müvekkilinin ihracına karar veren yönetim kurulu üyelerinin kooperatife üye olmadıklarını,

ayrıca anılan dosyada kooperatif vekilinin eşitlik ilkesine aykırı olarak yeni üye olan şahıslardan herhangi bir bedel almadığını da ikrar ettiğini, Bakırköy 5. ATM'nin dava dosyası beklenmiş olsaydı müvekkilinin hak kaybına uğramayacağını, üye olmayan kişilerce ve eşitlik ilkesine aykırı işlemlerin hukuka aykırılığının tespit edildiğini, buna göre Bakırköy 5. ATM'nin kararının iş bu davayı doğrudan etkilediğini,

müvekkilinin 2 üyeliğinden birisi için yapılan çıkarma işleminin iptalini talep etmek ve çıkarma kararının iptal edilmesi gereğinin ortaya çıktığını ileri sürerek yargılamanın iadesi talebinin kabulü ile müvekkili hakkında verilen ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava, yargılamanın iadesi istemine ilişkindir. HMK'nun 374. maddesi uyarınca, kesin olarak verilen veya kesinleşmiş olan hükümlere karşı yargılamanın iadesi istenebilir.

Yargılamanın iadesi sebepleri HMK'nun 375. maddesinde sayılmış olup HMK'nun 379/1-c ve2 maddeleri uyarınca ileri sürülen yargılamanın iadesi sebebinin, kanunda yazılı sebeplerden olmaması halinde davanın esasa girilmeden reddedileceği düzenlenmiştir. Öte yandan yargılamanın iadesi sebeplerinin kanunda sınırlı olarak sayılması sebebiyle bunun dışında başka bir sebebe dayalı olarak yargılamanın iadesi talebinde bulunulamaz.

HMK'nın 375/1.ç ve ı bentleri uyarınca yargılama sırasında, aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin, kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması veya bir dava sonunda verilen hükmün kesinleşmesinden sonra tarafları, konusu ve sebebi aynı olan ikinci davada, öncekine aykırı bir hüküm verilmiş ve bu hükmün de kesinleşmiş olması nedeniyle yargılamanın iadesi talep edilebilir.Somut olayda davacının ihraç kararının iptali için Bakırköy 4 ATM'nin 15/02/2019 tarih, 2015/822 esas ve 2019/189 karar sayılı ilamı ile davanın reddine karar verilmiş,

kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi'nin 17/11/2021 tarih, 2020/950 esas ve 2021/1154 karar sayılı ilamı ile; " Dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yapılmış ise de; incelemede kooperatif tarafından ticari defterlerin ibraz edilmediği açıktır.

Bilirkişi tarafından davacının aidat borcunun ne kadar olduğu, hangi tarihten itibaren aidat ödemesi yapmadığı incelememiş, sadece ihtarnamede belirtilen hususlar rapora yansıtılmıştır.

Bu durumda mahkemece, kooperatif genel kurullarında alınan genel kurul kararları getirtilerek üyelik aidatlarına ilişkin davalı kooperatifin aldığı kararlar belirlenerek, kooperatif defter, kayıt ve belgelerinin öncelikle kooperatiften istenilmesi, ibraz edilmezse kooperatifin adresinde defter ve kayıtların incelenmesi için keşfen inceleme yapılması, aidat alınmasına ilişkin kararın denetlenmesi, Bakırköy 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2008/762 E. sayılı dosyası Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/38 E. sayılı dosyaları dosya kapsamına getirtilerek incelenmesi, davacının ödeme yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği,

ihtarnamede belirtilen miktarlar kadar aidat ve faiz borcunun olup olmadığı yönünde kooperatif konusunda uzman bir bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken, bu yönden eksik incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." gerekçesi ile ilk derece Mahkemesi kararı kaldırılmıştır.

Kaldırma ilamından sonra yapılan yargılama sonucunda Bakırköy 4 ATM'nin 2021/1079 E - 2023/389 K sayılı 25/04/2023 tarihli kararı ile davaya konu bir üyelik için alınan ihraç kararının usule ve hukuka uygun olduğu, davacının davalıya mali yükümlülüklerini yerine getirmediği ve Kooperatif'in genel kurul ve yönetim kurulu üyelerinin ihraç kararı verilen dönemde yetkili oldukları gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, taraflarca istinaf edilmemesi üzerine 04/07/2023 tarihinde kesinleşmiştir. Davacı, genel kurul kararının iptali icin açılan Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/600 Esas sayılı dosyasında verilen kararı gerekçe göstererek yargılamanın iadesini talep etmiştir. Tarafları, konusu ve sebebi ayrı olan genel kurul kararının iptali için açılan davanın, kesinleşen ihraç kararının iptali için açılan davada yargılamının iadesi sebebi teşkil etmesi mümkün değildir.

Diğer taraftan davacının yargılamanın iadesi sebebi olarak gösterdiği hususlar HMK'nun 375. maddesinde sayılmış sebeplerden de değildir. Bu nedenle Mahkemece, HMK'nın 379 maddesi uyarınca yargılamanın iadesi davasının esasa girilmeden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Benzer bir davada, davalı kooperatif üyesi olan ve mali yükümlülüklerini yerine getirmediği için ihraç edilen başka bir üye tarafından ihraç kararının iptali için açılan davada, ilk derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, kararın istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 2018/1373 E-2021/507 K sayılı 08.04.2021 tarihli kararı ile ihraç kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın temyiz edilmesi üzerine Dairemizin kararı Yargıtay temyiz incelemesi sonucunda onanarak kesinleşmiştir. Bahse konu davada, davacı vekilinin aynı gerekçeler ile Dairemizin kararına karşı yargılamanın iadesi talebinde bulunmuştur.

Dairemizce yapılan yargılamanın iadesi talebinin incelemesi sonucunda 2024/866 E-2024/1052 K sayılı 03/10/2024 tarihli kararı ile davacının, genel kurul kararının iptali icin açılan Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/600 Esas sayılı dosyasında verilen kararını gerekçe göstererek yargılamanın iadesini talep ettiği, tarafları, konusu ve sebebi ayrı olan genel kurul kararının iptali için açılan davanın,

kesinleşen ihraç kararının iptali için açılan davada yargılamının iadesi sebebi teşkil etmesinin mümkün olmadığı ,davacının yargılamanın iadesi sebebi olarak gösterdiği hususların HMK'nun 375. maddesinde sayılmış sebeplerden olmadığı gerekçesi ile HMK'nın 379 maddesi uyarınca yargılamanın iadesi davasının esasa girilmeden reddine karar verilmiş, kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6.Hukuk Dairesinin 2024/3409 E-2024/5061 K. sayılı 23/12/2024 tarihli kararı ile Dairemiz kararının onanmasına karar verilmiştir.

Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkemesi kararında usul veya esas yönünden hukuka aykırılık görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere.

1-Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/770 Esas, 2024/800 Karar sayılı ve 22/10/2024 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından davacı tarafça peşin olarak yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,