İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi E.2019/707 K.2019/738

İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 21/06/2018 tarihli, 2015/758 Esas 2018/679 Karar sayılı dosyasında verilen karar istinaf incelemesi için dairemize tevzi edilmekle dairemiz yukarıda belirtilen esas sırasına kaydı yapıldı. Dosya incelendi.

Dosyada İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince kambiyo senetlerinden kaynaklanan dava olmasından bahisle dosya görevsizlik kararı verilerek dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesine gönderildiği anlaşılmıştır.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesince bonoya dayalı icra takibine karşı açılmış menfi tespit talebinden kaynaklanmakta olduğu ve bu haliyle ticari dava niteliğinde menfi tespit davası olması nedeniyle görevsizlik kararı verilerek dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesine gönderildiği görülmüştür.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesince, senedin danışmanlık hizmeti bedeline ilişkin olarak alındığının mahkeme kararı ile tespit edilmesi nedeniyle ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan davalara bakma görevinin 17. Hukuk Dairesine ait olduğundan bahisle görevsizlik kararı verildiği görülmüştür.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesince de, tarafların tacir olmadığından bahisle senet sebebiyle borçlu olmadığının tespitine ilişkin davadaki uyuşmazlığa bakmakla görevli olan dairelerin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ve 19. Hukuk Daireleri olduğundan bahisle dosya görevsizlik kararı verilerek dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.

Dairemizce yapılan inceleme neticesinde, Taraflar arasındaki uyuşmazlık bonoya dayalı icra takibine karşı açılmış menfi tespit talebinden kaynaklandığı anlaşılmıştır.

Türk Ticaret Kanunun 4. maddesi ve 5/2. maddesi ile özel yasalarda hangi davaların ticari dava olduğu açıkça yazılmıştır. Mutlak ticari davalarda tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın ticari nitelikte olduğunu kabul edilen davalardır. Nispi ticari davalar ise her iki taraf için ticari sayılan konulardan doğan davalardır. Nispi ticari davadan söz edebilmek için iki koşulun bir arada olması gerekir.

Birinci koşul her iki tarafın da tacir olması, ikinci koşul ise dava konusu uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesi ile ilgili olmasıdır. Bonolara ilişkin düzenlemeler TTK 776-779 maddeleri arasında düzenlenmiştir ve uyuşmazlığın Ticaret mahkemesince de ticari dava kabul edilerek karar verildiği görülmüştür.

Mutlak ve nispi ticari davanın tanımı kambiyo senetlerine ilişkin uyuşmazlıklarda ticaret dairelerinin görevli olması ve özellikle İİK 72. Maddesine dayanılarak açılan ticari dava niteliğindeki menfi tespit ve istirdat davalarında dairemiz görevli değilidir. Kaldı ki ticari nitelikteki uyuşmazlıklara bakılan dairelerce verilen görevsizlik kararlarında temel uyuşmazlığın bonodan kaynaklı olması nedeniyle davanın ticari dava olduğu kabul edilmiştir.

Açıklanan tüm bu nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.