İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Hukuk Dairesi E.2023/995 K.2023/987

İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 03/01/2023 tarihli, 2022/818 Esas, 2023/3 Karar sayılı dosyasında verilen karar istinaf incelemesi için dairemize tevzi edilmekle Dairemiz yukarıda belirtilen esas sırasına kaydı yapıldı.Dosya incelendi. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 20/07/2016 tarihli ve 29783 sayılı Resmi Gazete'de Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan Olağanüstü Kanun Hükmünde Kararname ile ...

Anonim Şirketi kapatılarak ticaret sicil kaydı resen terkin edildiğini ve tüm mal varlığı Hazineye devredildiğini, Olağanüstü Hal Kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler ile kapatılarak mal varlığı Hazineye devredilen kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının hak,

alacak ve mal varlığı ile borç ve yükümlüklerinin tespiti amacıyla Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri Uyarınca Kapatıları Kurum Ve Kuruluşlar Hakkında yapılacak İş Ve İşlemlere İlişkin Çalışma Usul Ve Esasları Hakkındaki 2016/1 Sıra Notu Milli Emlak Genelgesi ve 371 Nolu Milli Emlak Genel Tebliği yürürlüğe girdiğini, bu genelge ve tebliğ hükümleri doğrultusunda İnceleme ve Değerlendirme Komisyonları oluşturulduğunu ve kapatılan kurumların hak, alacak, mal varlığı ile borç ve yükümlükleri tespit edilerek İnceleme ve Değerlendirme Raporları tanzim edildiğini, ...

Anonim Şirketi için tanzim olunan 08.03.2018 tarih ve 2018-A-2694/8 sayılı İnceleme ve Değerlendirme Raporunda; "... Anonim Şirketi'nin ... A.Ş'den 11.408,39-TL tutarında alacağı olduğu tespit edilmiştir" denildiğini ve aynı raporda "tabloda belirtilen alacakların ilgili kişilerden ...

İL KHK İşlemleri Bürosu tarafından takip tahsiline gidilmesi, tahsil edilmesi halinde kapatılan kurumun mal varlığına dahil edilmesi gerektiği," hususunun belirtildiğini, borçlu tarafa yapılan yazılı bildirime rağmen ödeme yapılmaması sebebiyle alacağın tahsili amacıyla İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, borçlu tarafından icra takibindeki borca ve faize itiraz edilerek icra takibinin durdurulduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını beyan ederek İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İstinafa konu karar, İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 03/01/2023 tarihli 2022/818 Esas, 2023/3 Karar sayılı davanın görevsizlik nedeniyle reddine yönelik kararıdır.

Davacı vekili, mahkeme kararının yerinde olmadığını, olağanüstü hal kapsamında devralınan şirketin alacaklarının tahsili amacıyla takip yapıldığını bu nedenle Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğunu beyan ederek istinaf talebinde bulunmuştur.

GEREKÇE

Dava, davalı hazinenin ohal kapsamında devraldığı şirketin davalı şirketten olan alacaklarını tahsil etmek amacıyla yapmış olduğu icra takibine itirazın iptaline yönelik İİK.'nun 67.maddesine dayalı açılan itirazın iptali davasıdır.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümünde hangi mahkemenin görevli olacağı hususunda uyuşmazlık söz konusudur.

İlk derece mahkemesince " ... davacı taraf tacir olmayıp, uyuşmazlık her iki tarafında ticari işletmesiyle ile ilgili olmadığı gibi yasada sayılan davalardan da olmadığından uyuşmazlığın genel hükümler doğrultusunda asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gereklidir. 6102 sayılı TTK'nın 6335 sayılı kanunla değişik 5. maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemeleri ile ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılıp görev ilişkisine dönüştürülmüştür.

Dava, 6335 sayılı Yasa ile değişik 6102 sayılı TTK'nın 5. maddesi hükmünün yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden sonra 06/10/2022 tarihinde açılmıştır. Görev, 6100 sy. HMK'nın 1. maddesi hükmü gereği kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece yargılamanın her safhasında kendiliğinden gözetilmelidir..." gerekçeleriyle görevsizlik kararı verildiği görülmüştür.

Türk Ticaret Kanunun 4. maddesi ve 5/2. maddesi ile özel yasalarda hangi davaların ticari dava olduğu açıkça yazılmıştır. Mutlak ticari davalarda tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın ticari nitelikte olduğunu kabul edilen davalardır. Nispi ticari davalar ise her iki taraf için ticari sayılan konulardan doğan davalardır. Nispi ticari davadan söz edebilmek için iki koşulun bir arada olması gerekir.

Birinci koşul her iki tarafın da tacir olması, ikinci koşul ise dava konusu uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesi ile ilgili olmasıdır. İstinafa konu davada, dayanak sözleşmede her iki tarafın ticari şirket olması nedeniyle taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümünde Ticaret Mahkemeleri görevlidir.İncelenen dosyada, hazinenin ohal kapsamında devraldığı şirketin alacaklarını tahsil etmek amacıyla icra takibi yaptığı çekişme konusu değildir.

Dolayısıyla icra takibine ve davaya konu edilen alacağın temelinin şirketler arasındaki akdi ilişkiden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Benzer uyuşmazlıklarda, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 2019/2975 Esas, 2019/1920 Karar sayılı ilamında taraflar arasındaki uyuşmazlık ticari nitelikte görülerek Ticaret Mahkemesince verilen kararın esastan incelendiği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla mahkemenin taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümünde Ticaret Mahkemelerimin görevli olması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesine verilen görevsizlik kararının kaldırılması gerektiği kanaatine varılmıştır. Bu nedenle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile mahkemece verilen kararın kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapmak üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan tüm bu nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm tesisi usul ve yasalara uygun görülmüştür.