İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2018/8 K.2019/221

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacı tarafça 1996 yılında belediyeye başvuru ile davalının tesis ettirdiği ... abone sicil numarası ile kayıtlı aboneliğin 2006 yılından 2010 yılına kadar tahakkuk eden tüketiminin düşüklüğü nedeni ile mahalline gidilerek su örneği alınmak sureti ile yaptırılan tahlil sonucu, davalının başka bir kaynaktan su kullanmakta olduğunun tespit olunduğunu, bu nedenle 14/07/2010 tarihinde davalı aboneye abonesiz ve sayaçsız şebeke harici kuyu suyu kullanma nedeni ile tarifeler yönetmeliğinin 60/1-b maddesi gereğince tutanak tutulduğunu, tutanağın bir suretinin firma yetkilisi ...'a imzalatılarak bırakıldığını,

davalı firma yetkilisinin bu olay akabinde kuruma gelerek ... abonelik numarası ile kuyu suyu aboneliği tesisi yaptırdığını, davalının mevcut kuyu suyu aboneliğindeki sayacın bozukluğunun iddia edildiğini, ancak yapılan kontrolde bu iddianın asılsız olduğunun belirlendiğini, itirazların da ilgili komisyon tarafından incelenerek reddedildiğini, davalının borçlarını en son 2011 yılında 6111 sayılı yasa kapsamında yapılandırdığını, ancak taksitleri ödemediğini, bu nedenle davalı aleyhine ödenmeyen borçlar için icra takibine girişildiğini, davalı tarafça takibe yapılan itirazın haksız olduğunu belirterek,

itirazın iptalini ve takibin devamını, davalıya icra inkar tazminatı yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesi ile, davalı şirket adına ... sicil numaralı şebeke aboneliği ve 19.07.2010 yılında ... sicil numaralı kuyu suyu aboneliği tesis edildiğini, ...’nun 2006 yılının 3. döneminde şebeke suyu kullanımında azalma olduğundan bahise 14.07.2010 tarihinde yaptığı tespitten sonra tek taraflı olarak idari para cezası tahakkuk ettirdiğini, değerlendirmede davalı şirketin itirazlarının dikkate alınmadığını, idari para cezasında yapılan hesaplamanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, 6111 sayılı yasa kapsamında su kesme baskısı altında başvuru yapıldığını,

şirket yetkilisi ... hakkında açılan davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, tüm işlem ve müracaatların şirket adına yapıldığını, tahakkuk ve tahsil zamanaşımı itirazları bulunduğunu, borcun kabulü anlamına gelmemek kaydıyla hakkaniyet indirimi yapılmasını beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.Mahkemece, açılan davanın kısmen kabulü ile; davacı tarafça davalılar aleyhine Kocaeli ...

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası ile yapılan icra takibine davalılarca yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin, 63.392,96-TL asıl alacak, 14.389,12-TL işlemiş avans faizi, 787,86-TL gecikme zammı ve 62,96-TL gecikme zammı KDV'si olmak üzere toplam 78.632,90-TL yönünden devamına, fazlaya dair taleplerin reddine, asıl alacak miktarının %20'si oranında icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Sözkonusu kararı davacı gerekli istinaf harçlarını yatırmak suretiyle süresinde istinaf etmiştir. Dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonucunda, dava, itirazın iptali talebine ilişkin olup, davacı İSU'dan dava açıldığı sırada başvuru ve peşin nisbi karar harcının alınmadığı görülmüştür.Yargılama harçları (istinaf, temyiz harçları da dahil) ve bu harçların ne şekilde alınacağı 492 sayılı Harçlar Kanunu'nda ve çeşitli özel yasalarda düzenlenmiştir.

Vergi ve harçlar yalnızca yasa ile ihdas edilir. Yine bir kişi ya da kurumun harçtan muaf olup olmayacağı, kişi ya da kurumlarca yapılan bir işlemin harçtan müstesna olup olmayacağı yalnız yasa ile düzenlenir. Harçlardan muafiyeti ya da istisnaları düzenleyen kanun, genel nitelikteki Harçlar Kanunu olabileceği gibi başkaca her hangi bir kanun da olabilir.

Bir kişi ya da kurumun yargılama harçlarından muaf olabilmesi için muafiyeti düzenleyen yasada o kurumun "yargılama harçlarından muaf olduğu" açık ve net bir şekilde hüküm altına alınmalıdır. Vergi ve harçların yasallığı ilkesi bunu gerektirir. Her hangi bir yasada bir kurum ya da kişi, yargılama harçları dışında, çeşitli vergilerden ve harçlardan muaf tutulmuş olabilir.

Bu o kişi ya da kurumun yargılama harçlarından da muaf tutulduğu anlamına gelmez.Davacı kurum, 2560 sayılı İSKİ Kanununun 21/a. maddesine göre, sadece " görevleri için kullandığı taşınmaz malları, tesisleri, işlemleri ve faaliyetleri " yönünden harçtan muaftır.Dava konusu uyuşmazlık, abone davalının kullandığı iddia edilen su bedelinin tahsili için yapılan ilamsız takipte itirazın iptali talebine ilişkindir.

Bu haliyle uyuşmazlığın özel hukuk hükümleri dahilinde kaldığı gözetildiğinde, istinaf eden davacı kurumun, gerek 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince, gerekse de 2560 sayılı İSKİ Kanununun 21/a. maddesine göre, dava harçlarından muaf olmadığı ortadadır.492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 27-28. maddelerine göre; harca tabi davalarda, her dava açılırken, davacıdan başvurma harcı ve nisbi harca tabi davalarda nisbi karar ve ilam harcının dörtte biri, maktu harca tabi davalarda ise maktu harç peşin olarak alınır.

Dava açılırken, harcın eksik alınmış olması halinde mahkemece davaya devam olunabilmesi için harcın Harçlar Kanunu'nun 30 ve 32.maddeleri uyarınca tamamlanması yoluna gidilir ve davacıya eksik harcı yatırması için süre verilir.

Şayet verilen süreye rağmen eksik harç ikmal edilmez ise dosya işlemden kaldırılır ve ...nun 150.maddesi uyarınca süresinde tamamlanarak yenilenmez ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilir....nun 120. maddesinde de davacının yargılama harçlarını, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorunda olduğu düzenlenmiştir.

Bu sebeple, karar ve ilam harcının peşin olarak yatırılması gereken miktarı ile maktu başvuru harcı ödenmedikçe, davaya devam edilmesi olanağı bulunmamaktadır.Somut olayda, davacı dava dilekçesiyle, icra takip dosyasındaki borca itirazın iptali isteminde bulunmuş, başvuru harcı ile bu bedel üzerinden yatırması gereken 1/4 oranında peşin karar harcını yatırmamış olduğu halde, mahkemece harçlar yatırılmaksızın yargılamaya devamla hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Bu husus, ...nun 355. maddesine göre kamu düzenine ilişkin ve resen dikkate alınacak hususlardan olduğundan, Harçlar Yasası 32. Maddesi, ...nun 120/1 ve 355. maddeleri gereğince, ilgili mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın Harçlar Yasası ve HMK'nın emredici hükümleri gözetilerek yeniden görülmesi için ilgili mahkemeye iadesine karar verilmesi gerekmiştir.