İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2019/921 K.2019/1173

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı tarafça açılan dava , davalı ... ve dava dışı kişilerle 09/01/2017 tarihli "taşınmaz Satışı ve Satış Sonrasına İlişkin Sözleşme" ile 30/03/2017 tarihli "Mutabakat Tutanağı" uyarınca, davacı tarafça davalı ... ve dava dışı maliklere taşınmaz satış bedeli olarak teslim edilen toplam 31.000.000, TL bedelli üç adet çekin,

sözleşmenin gerçekte hasılat paylaşımı amaçlı olarak yapıldığı ve çeklerin yeni çeklerle değiştirilerek ödeme tarihlerinin öteleneceği konusunda anlaşıldığı ve davacıların çeklerin bedelini anlaşmaya aykırı tahsil etme eyleminde bulundukları iddiası ile davalıların yarattıkları muarazanın giderilmesi ile davacıların davalılara borçlu olmadığının tespitine ve dava konusu çeklerin dava dışı üçüncü kişiler hakkında da sonuç doğuracak şekilde ödenmemesi, icra takibine konu edilmemesi,

yapılacak ihtiyati hacizlerin tedbiren durdurulması konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesi istenmiştir.Mahkemece 12/10/2018 tarihli ara karar ile , HMK'nun 389 ve devam maddelerinde belirtilen yasal koşulların oluştuğu gerekçesi ile,davaya konu çeklerin davalılar yönünden ihtiyati tedbir isteminin kısmen kabulü ile, a) İsteme ve davaya konu ...

Merkez Şubeye ait ... çek nolu, 05/10/2018 keşide tarihli, 15.000.000,00 TL bedelli çekin % 15'i tutarında olan 2.250.000,00 TL davacı tarafça yatırılacak nakit ya da sunulacak kesin ve süresiz nitelikte teminat mektubu niteliğindeki teminat karşılığında dava sonuna kadar ,davalılar tarafından çekin ödeme için ibraz edilmesi halinde muhatap banka tarafından davalılara ödenmemesine, İcra takibinin dava tarihinden sonra yapılması halinde İİK' nun 72(2) maddesi uyarınca takibin durdurulmasına,

İcra takibinin dava tarihinden önce yapılmış olması halinde ise İİK 'nun 72(3) maddesi uyarınca icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmesinin durdurulmasına,b) İsteme ve davaya konu ... Kızıltoprak Şubesine ait ... çek nolu, 05/10/2018 keşide tarihli, 8.000.000,00 TL bedelli çek ile ...

Kızıltoprak Şubesine ait ... çek nolu, 05/10/2018 keşide tarihli, 8.000.000,00 TL bedelli çeklerin % 15'i tutarında olan 2.400.000,00 TL davacı tarafça yatırılacak nakit ya da sunulacak kesin ve süresiz nitelikte teminat mektubu niteliğindeki teminat karşılığında dava sonuna kadar ,icra takibinin dava tarihinden sonra yapılması halinde İİK' nun 72/2 maddesi uyarınca takibin durdurulmasına, İcra takibinin dava tarihinden önce yapılmış olması halinde ise İİK 'nun 72/3 maddesi uyarınca icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmesinin durdurulmasına,

şeklinde tedbir kararı verilmiştir.Sözkonusu ara kararına davalılar vekilince itiraz edilmesi üzerine ,mahkemece itiraz duruşmalı incelenerek , 19/12/2018 tarihli ara karar ile , sözleşmede ve son olarak yapılan 30/03/2017 tarihli mutabakat tutanağında ödemelerin satışların normal hızla seyretmesi halinde dava konusu yapılan birinci taksit ödemeleri de dahil olmak üzere peşinattan sonra yapılacak taksit ödemelerinin davacı yüklenici şirket tarafından öncelikle banka kredisi taksit ödemelerinin kapatılması ile nakit akışına göre inşaatın tamamlanması için gerekli olan harcamalarda kullanılması, akabinde taksitlerin vadesinde ödenmesi,

ödemenin, taksit ödemesinin tamamını karşılamaması halinde eksik tutar karşılığının kur üzerinden hesaplanacak USD cinsinden yeni bir çekin satışlardan beklenen hasılata uygun bir şekilde vadelendirilerek verileceği, eski çekin iade edileceği, yeni alınan çeklerin üçüncü kişilere devir, temlik ve ciro edilemeyeceği ve ödeme aracı olarak kullanılamayacağı kararlaştırılmakla, ödemelerin açıklanan şekilde belli koşullara tabi tutulduğu, bu koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği ve gerçekleşmesine göre davaya konu alacağın muaccel hale gelip gelmediği, davalı gerçek kişinin ortağı ve münferiden temsile yetkili yönetim kurulu başkanı olduğu,

davalı şirketin iyi niyetli hamil olup olmadığı, sözleşmeden haberdar olup olmadığı, cironun her iki davalı arasında kötü niyetli olarak yapılıp yapılmadığı yargılamayı gerektirmekle, itiraza konu 12/12/2018 tarihli ihtiyati tedbir kararının usul, yasa ve dosya kapsamına uygun olarak verildiği gerekçesi ile itirazın reddine karar verilmiştir.Sözkonusu kararı, davalı taraflar istinaf etmiştir.

Aval veren davacı ...'in temel ilişkideki sözleşme hükümlerine dayanması ve borcun miktarını ve varlığını tartışma konusu yapabilmesinin mümkün olmaması nedeniyle ihtiyati tedbir talep edemeyeceğini, çekin bir ödeme vasıtası olup talep eden tarafça çekerin bedelsiz olduğunun ancak yazılı delille ispatlanabileceğini, yine mücerretlik ilkesi gereğince kıymetli evrakın üzerindeki hak eden bu hakkın oluşturulmasına sebep olan işlem arasında bağlantı bulunmadığını, kambiyo senedinin temel borç ilişkisinden bağımsız bir varlığı olduğundan davacıların temel ilişkiye dayanma haklarının bulunmadığını,

taraflar dışındaki üçüncü kişileri bağlayacak bir tedbir kararı verilemeyeceğini, taraflarca kararlaştırılan ödemenin hasılata endeksli olmadığını, 16 milyon TL bedelli çekin yerine verilen iki adet çekin alacağın varlığının davacı tarafça ikrar edildiğinin göstergesi olduğunu beyanla ,yasal şartların mevcut olmaması nedeniyle ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İleri sürülen istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki bilgi ve belgelere göre ,taraflar arasındaki sözleşme uyarınca taşınmaz maliklerinin davaya konu 2072 parsel sayılı taşınmazdaki 13/16 oranındaki paylarını sözleşmeye uygun şekilde davacı şirkete 05/04/2017 tarihinde devrettikleri, banka yazısına göre davacı şirketin 29/03/2017 tarihinden başlamak üzere 01/10/2018 tarihine kadar dört ayrı banka kredisi kullandığı, bu kredilerin bir bölümünün ödendiği, büyük bölümünün henüz ödenmediği,

dosyaya sunulan çek örnekleri ile taraf vekillerinin 10/12/2018 ve 11/12/2018 tarihli dilekçe içeriklerine göre , birinci taksit için ödenecek bedelden tarafların sözlü anlaşmaları ile dört adet çek tanzim edildiği ve bu çeklerin davalılardan ...'e sözleşmede kararlaştırılan vadeden önce ödendiği ,yine sözleşme gereği birinci taksit ödemesi için 15 milyon TL'lik çekin davacı şirket tarafından davalı ...'e teslim edildiği ,ancak 20 milyon TL bedelli çekin 4 milyon TL'sinin ödenmesi nedeniyle kalan 16 milyon TL'lik çek düzenlendiği,

ardından yazılı bir belge düzenlenmeden bu çek yerine davacı tarafça davalı ...'e 8 milyon TL bedelli davaya konu iki ayrı çek teslim edildiği, sözleşme gereği tapudaki devir tarihinden sonraki 18. ayın bitim tarihindeki vade tarihli olarak çeklerin tanzim edildiği,

davaya konu 8'er milyon TL'lik çekler dışındaki diğer çeklerin ciro edilemeyeceği ve ödeme aracı olarak kullanılamayacağının taraflarca dayanak sözleşmelerde kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.Mahkemenin tedbir talebini değerlendirdiği aşamada, davaya konu çeklerden sekiz milyon TL'lik iki çekin bankaya ibraz edildiği bildirilip, diğer çekin ibraz edilip edilmediği bilinmediğinden,

15.000.000,- TL bedelli çek yönünden yalnız davalı taraflara yönelik bağlayıcı nitelikte ödemeden men kararı istemi yönünden talebin kabul edilmesi ve ayrıca, davanın İcra İflas Kanunu 72. maddesine dayalı Menfi Tespit davası olması nedeniyle, davanın icra takibinden önce açılmış olması koşulu ile takibin durdurulması,

icra takibinin dava tarihinden önce yapılması halinde icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesi konusunda teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve anılan ihtiyati tedbir kararına itiraz edilmesi üzerine verilen istinaf konusu kararda, taraflar arasındaki uyuşmazlığın niteliği ,itirazın reddine ilişkin kararın dayandığı gerekçe ve sebepler yönünden, ayrıca davanın İcra İflas Kanunu 72. maddesine dayalı Menfi Tespit davası oluşu ile buna uygun tedbir düzenlemesi karşısında, kararda usul ve hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla ,yerinde görülmeyen istinaf talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.