İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/1021 K.2022/1406

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkilinin 22.10.2015 tarihinde yürürlüğe giren sözleşme kapsamında ... isimli şirketten elektrik enerjisi almaya başladığını, bir yıl süreli olarak imzalanan sözleşmede elektrik eneıjisi birim fiyatı 0,17750 TL/Kwh olarak tespit edildiğini, daha sonra taraflar arasında 24.10.2016 tarihli ek protokol imzalanarak 01.01.2017-31.12.2017 tarihli arasında elektrik enerjisi birim fiyatı 0,169 TL/Kwh olarak tespit edildiğini, kök sözleşmenin diğer hükümlerinin aynen yürürlükte olduğunun hükme bağlandığını,

davalı şirketin bu gelişmelerden sonra tek taraflı olarak mail ekinde müvekkili şirkete bir yazı gönderdiğini ve piyasa koşullarını bahane ederek 01.01.2017 - 31.12.2017 tarihleri arasında elektrik eneıji birim fiyatını 0,185 TL Kwh olacak şekilde yükselttiğini beyan ettiğini, bunun üzerine davalı şirkete ihtarname gönderilerek yapılan fiyat artışının kabul edilemez olduğundan yasal nedenlerle fiyat artışı yapılıyor ise gerekçelerinin bildirilmesi,

müvekkili şirketin sözleşme ile bağlı kalmaya devam edeceği , sözleşmede aykırı birim fiyat üzerinden gönderilen faturaların itirazi kayıtla ödeneceği ifade edilmiş olup haksız alınan tutarların iadesini talep etme hakkının saklı tutulduğunu, bu arada davalı şirketin bir başka yazı göndererek 01.01.2017- 31.12.2017 dönemi için birim fiyatın 0,195 TL/Kwh çıkarıldığını, müvekkilinin bu yazıya mail ile yanıt vermiş olup ihtarnamedeki hususları tekrar ettiğini, son olarak davalı müvekkile 07.02.2017 gün ve 1312 sayılı ihtarname ile yanıt verildiğini,

fiyat değişikliğinin sözleşmenin 7.5. maddesi kapsamında "Elektrik Piyasası Malı Uzlaştırma kapsamında tedarikçinin ödemesi gereken bedellerde değişiklik olması nedeni ile" yapıldığını ifade ettiğini ileri sürerek Aralık 2016 fatura dönemi için müvekkilden haksız yasaya ve sözleşmeye aykırı olarak alınan 3.508,14 TL 'nin ödemenin yapıldığı 16/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte, Ocak 2017 dönemi için müvekkilden haksız yasaya ve sözleşmeye aykırı olarak alınan 10.735,37 TL'nin ödemenin yapıldığı 17/02/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; enerji birim fiyatı davacı ile yapılan sözleşmenin 7.5. maddesi uyarınca değiştirilmiş olduğundan davacı taleplerinin haksız bulunduğunu, enerji maliyeti birim fiyatındaki değişikliklerin ...'ın resmi sitesinden görülebildiği gibi durumun davacıya gönderilen ihtarname ile de izah edilmiş bulunduğunu, PTF aritmetik ortalama 2016 Ekim Ayı'nda 140,505 iken 2016 Kasım Ayı'nda 148,062 TL, 2016 Aralık Ayı'nda ise 219,04-TL'na yükseldiğini, müvekkil şirketin davacıya yaptığı elektrik tedarikinden zarar eder duruma geldiğini,

elektrik birim fiyatlarındaki artışların nedeni olarak doğalgaz arz sıkıntısı ve dolayısıyla doğalgaz fiyatındaki artışlar, döviz kurundaki artışlar, ...'ın piyasaya müdahalesi ve ... bedelindeki artışlar gibi etkenler gösterildiğini, davacının aralık ayı faturası ile ilgili talebinin anlaşılamadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, faturalardaki bedellerin tamamından dolayı davacının davalıya borçlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine ,Dairemizce 2019/1042 E. 2021/ 878 K. Sayılı ilamıyla kararın yeniden bilirkişi raporu alınması gerektiği gerekçesiyle kaldırılması üzerine ,mahkemece yeniden yapılan yargılama sonunda; davanın reddine karar verilmiştir. Mahkemece verilen kararı,davacı vekili istinaf etmiştir.

Davacı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle.

Dairemizin kaldırma kararında ,açıklığa kavuşturulması gereken hususların tesbit edilerek açıklandığı, mahkemece şeklen karara uyulmuş ise de kaldırma kararının gereğinin yerine getirilmediği, elektrik birim fiyatlarının günlük şekilde değişmekte ve dalgalanmakta olduğu, bu nedenle yıllık maliyet planlarını yapmak ve önlerini görmek isteyen sanayicilerin sabit fiyat garantili sözleşmeler yaptıkları, dava konusu elektrik enerjisi satış sözleşmesinin de sabit fiyat esasıyla yapılmış sanayi sözleşmesi olduğu, Sözleşmenin 4.2. maddesinde satıcı;

sözleşmenin 5.12 maddesinde sayılan haller hariç olmak üzere bir yıl boyunda sabit birim fiyat üzerinden elektrik enerjisi satmayı taahhüt ettiği, müvekkili şirketin ise, piyasa fiyatı düşse dahi, aynı fiyattan elektrik enerjisi almayı, hatta 7.2 nolu maddede sözleşmeyi erken feshederse ceza bedeli ödemeyi taahhüt ettiği, sözleşmenin hiçbir yerinde; doğalgaz fiyatı, petrol fiyatı, döviz kurları, kuraklık düzeyi vb. gibi nedenler yüzünden yükselmesi durumunda, elektrik enerjisi birim fiyatının yeniden belirleneceğine dair herhangi bir hüküm ya da düzenleme bulunmadığı, taraflar arasında imzalanan kök sözleşmenin 7.5. maddesinde;

ödemesi gereken bedellerde bir değişiklik olması durumunda, davalı şirketin fatura tarihinden önce yazılı şekilde bildirmek kaydıyla elektrik birim fiyatını tek taraflı değiştirebileceği, yeni faturanın tüketiciye ulaşmasından sonra karşılıklı mutabakat sağlanamaması halinde davalının bir ay içinde sözleşmeyi feshedebileceğinin hükme bağlanmış olduğu,

tarafların 24.10.2016 tarihli ek protokolü imzalayarak 2017 yılı için 0,169 TL birim fiyatta yazılı şekilde mutabık kaldıkları,ancak davalının daha sonra piyasa şartları vb. gerekçelerle fiyatı yükselttiğini, müvekkiline mutabık olmadığı yüksek fiyattan fatura göndermeye devam ettiğini, bu nedenlerle fiyatta mutabık olmayan müvekkilinin yeni fiyattan sorumlu tutulmasının hukuken ve sözleşmesel olarak mümkün olmadığını, fiyat değişikliğinin gerekçelerinin taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 7.5.

Maddesinde düzenlendiğini ,bu maddede sayılan hususularda bir değişiklik olması durumunda davalının elektrik birim fiyatını değiştirebileceğinin hükme bağlandığını, davalı şirketin ileri sürdüğü fiyat artış gerekçelerinin hiç birisinin sözleşmenin 7.5. maddesinde sayılan hallerden olmadığı, mahkeme tarafından alınan bilirkişi raporlarında sözleşmenin 7.5 nolu maddesinin yok sayıldığı, bilirkişilerin sözleşmede yer almayan şeylere dayanarak davalıyı haklı bulduklarını,bilirkişi raporlarında sürekli olarak doğalgaz fiyatlarına, dolar kuruna petrol fiyatlarına vurgu yapıldığı,

oysaki davalının bu gibi nedenlerle fiyat yükseltmesinin mümkün olmadığını, müvekkiline, tazminatsız ve ceza bedeli ödemeden sözleşmeyi erken feshetme hakkı tanınmadığını, sözleşmenin 7.5. maddesinde, davalı şirketin fatura tarihinden önce yazılı şekilde bildirmek kaydıyla elektrik birim fiyatını tek taraflı değiştirebileceği, yeni faturanın tüketiciye ulaşmasından sonra, karşılıklı mutabakat sağlanamaması halinde, davalının (satıcının) sözleşmeyi bir ay içinde feshedebileceğinin ifade edildiği, müvekkilinin sözleşmeye aykırı olarak değiştirilen fiyatı kabul etmediği,

bu durumda fesih hakkının kullanmayan davalının önceki fiyatla bağlı kalmasının, madde metninin doğal sonucu olduğu,ancak mahkemenin bu durumu da yok saydığı, taraflar arasındaki bir yıl süreli sözleşmenin birim fiyat yönünden 22.10.2016 tarihinde sona erdiği, taraflar 24.10.2016 tarihinde 2017 yılı fiyatının 0,169 TL olması konusunda yazılı anlaşma yaplmadığı,

bir boşluk ortaya çıktığı,davalınon Aralık 2016 ayı faturasını fiyat bakımından sona eren kök sözleşmedeki fiyat üzerinden düzenlemiş olduğunu , oysaki bu dönem için tarafların mutabık kaldığı bir fiyat bulunmadığı ,kararın bu açıdan da hatalı olduğu ileri sürülmüştür. ...nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; dava, taraflar arasındaki sözleşme ve ek protokole aykırı olarak ,davalı şirketin fazla birim fiyatı üzerinden fatura düzenlediğini ve tahsilat yaptığı iddiası ile alacak talebine ilişkindir.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre.

Tarafların 22.10.2015 tarihinde yürürlüğe giren ve 15 maddeden oluşan " Elektrik Enerjisi Serbset Tüketici Çift Terimli Sanayi Sözleşmesi " ni karşılıklı imzaladıkları,sözleşmenin dava konusu ile ilgili 7.5 maddesinin " Elektrik Piyasası Mevzuatında Tedarikçi'nin maliyetlerini oluşturan her türlü iletim ve dağıtım sistem kullanım ve diğer bedellerde, iletim veya dağıtım hat kayıplarında veya Elektrik Piyasası Mali Uzlaştırma kapsamında Tedarikçi nin ödemesi gereken bedellerde bir değişiklik olması durumunda Tedarikçi Tüketici' ye uyguladığı elektrik enerjisi birim satıs fiyatını,

birim satış fiyatındaki değişikliği fatura tarihinden önce Tüketiciye yazılı olarak bildirmek kaydıyla, tek taraflı olarak değiştirme hakkına sahiptir. İşbu yeni durum hususunda faturanın Tüketiciye ulaşması itibariyle 5 (beş) işgünü içinde karşılıklı mutabakat sağlanamaması hafinde Tedarikçi bildirim tarihinden itibaren 1 (bir) ay içinde iş bu sözleşme'yi tek taraflı olarak feshetme hakkına sahiptir.

Sözleşmenin bu madde de belirtilen nedenlerde feshedilmesi halinde, Tüketici Tedarikçi'den herhangi bir gerekçeyle her ne ad altında olursa olsun, zarar, ziyan, tazminat ve benzeri hiçbir hak veya alacak talebinde bulunmayacaktır ancak bu halde Tedarikçi'nin uğramış olduğu her türlü zararı karşılamak üzere Tüketici, tedarik süresi boyunca gerçekleşen en yüksek fatura bedelinin 3 (üç) katı tutarında ceza bedeli ödemekle yükümlü olacaktır." şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında 24.10.2016 tarihinde "Ek Protokol" imzalandığı, sözleşmenin 5.1 maddesinde sözleşme süresi boyunca tüketiciye uygulanacak elektrik enerjisi birim satış bedelinin 0,17750 TL/kWh olacağının düzenlendiği, 24.10.2016 tarihli protokolde de " İşbu Ek Protokol ile yukarıda belirtilen taraflar arasında münakid 22.10.2015 tarihli Sözleşme'nin burada belirtilenler dışında kalan diğer hükümleri ve şartları aynen saklı kalmak ve geçerliliklerini korumak kaydıyla, taraflar 01.01.2017- 31.12.2017 döneminde elektrik enerjisi birim fiyatının 0,169 TL olacağı konusunda mutabakata varmıştır." şeklinde düzenleme yer aldığı görülmüştür.

Mahkemece Dairemizin kaldırma kararından sonra yapılan yargılamada ; elektrik mühendisleri ve sözleşme uzmanı bilirkişi kurulundan rapor alınmış ,sözkonusu raporda ; dava konusu uyuşmazlıkta davalı şirketin, taraflar arasında akdedilen sözleşme ve sözleşmenin ayrılmaz parçası olan ek protokolünde belirlenen aktif enerji birim fiyatını, özellikle sözleşmenin 7.5 maddesi kapsamında tek taraflı olarak değiştirme hakkına sahip olup olmadığının ve elektrik birim fiyatlarındaki artışların sözleşmenin 7.5 maddesinde belirtilen iletim ve dağıtım sistem kullanım ve diğer bedellerde iletim ve dağıtım hat kayıplarında,

Elektrik Piyasası Mali Uzlaştırma kapsamında tedarikçinin ödemesi gereken bedellerde bir değişiklik olması durumunda davalının elektrik birim fiyatını değiştirebileceği şeklindeki düzenleme kapsamında kalıp kalmadığının tespiti gerektiği, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 5.2 maddesinde uyarınca fatura aktif birim bedelinin sabit (taraflar arasında anlaşılan) birim fiyat üzerinden, diğer bedellerin fatura dönemlerinde EPDK elektrik faturalarına esas tarife tablosunda yayınlanan birim fiyatlar dikkate alınarak hesaplanacağı düzenlenmiştir.

Ek protokol ile 01.01.2017-31.12.2017 tarihleri arasındaki dönemlere ilişkin enerji birim fiyatının 0,169TL/kWh olarak faturaya yansıtılacağı kararlaştırılarak sözleşmenin 1 yıl süre ile revize edilerek uzatıldığı ve 31.12.2016 tarihine kadar 22.10.2015 tarihli sözleşme maddelerinin tamamının geçerli olduğu ve 31.12.2016 tarihine kadar davacı faturalarına 0,17750TL/kWh aktif enerji birim fiyatının sabit olarak yansıtılacağının belirlendiği, 22.10.2015 tarihli Sözleşmenin ve 24.10.2016 tarihli ek protokolün tarafların karşılıklı anlaşması sonucu imzalandığı,

işbu belgeler kapsamında 31.12.2016 tarihine kadar faturalara 0,17750TL aktif enerji bedelinin yansıtılacağının açık olduğu, dolayısıyla davalı şirket tarafından davacı yana tahakkuk edilen 2016/12 dönemine ait faturanın sözleşme maddeleri EPDK tarife tablosunda belirlenen birim fiyatlar kapsamında hesaplandığı ve fatura hesabında hata olmadığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 7.5 maddesi uyarınca, davalı tedarikçinin enerji maliyetlerinin artması durumunda davalının, davacı tüketici şirkete uyguladığı elektrik enerjisi birim satış fiyatını davacı şirkete yazılı olarak bildirmesi koşulu ile değiştirme hakkı bulunduğu,

taraflar arasında Ek Protokol’ un imzalandığı 24.10.2016 tarihinden sonra Aralık 2016 döneminde Elektrik tedarik şirketlerinin enerji maliyetlerinde artış olduğunun belirlendiği, davalı tarafından sözleşmenin 7.5 maddesi kapsamında piyasa koşulları nedeniyle 01.01.2017-31.12.2017 tarihleri arasındaki dönemlerde enerji birim fiyatının faturalarda 0,195TL/kWh olarak yansıtılacağının davacı tarafa bildirildiği,

davacı adına düzenlenen 2017/01 dönemine ait faturaya yansıtılan 0,195TL/kWh aktif enerji birim fiyatının sözleşmenin 7.5 maddesi kapsamına uygun olarak yansıtıldığı ve davacı adına düzenlenen 2017/01 dönemine ait fatura bedeli hesabında da hata olmadığı görüşü bildirilmiştir.

Sözkonusu bilirkişi kurulu raporunda Dairemizin kaldırma kararında işaret edilen hususlara göre inceleme ve açıklama yapıldığı,raporun hükme esas alınacak nitelikte bulunduğu, böylece sözkonusu rapordaki tesbitler de dikkate alınarak davanın reddine dair verilen kararda maddi vakıa ve hukuki denetim yönlerinden usul ve hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla ,davacı vekilinin istinaf talebinin HMK 353/1-b-1 maddesine göre reddine karar verilmesi gerekmiştir.

KARA R