İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/1911 K.2023/2701

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile davacı arasında 27/06/2008 tarihli sözleşme akdedilmiş olduğunu, işbu sözleşme gereğince davalı tarafından davacıya sözleşmeye konu edilen ortaklığa katılım bedeli olarak 100.000,00-TL ödendiğini, ancak davalı, ödemiş olduğu, işbu 100.000,00 TL katılım bedeli için müvekkilinin sözleşme hükümlerini yerine getirmediğini, müvekkili tarafından sözleşmenin fiilen hiç uygulanmadığını ve yerine getirilmediğini iddiasıyla müvekkili aleyhine İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğü'nün ...

E.(eski no:... e.) sayılı dosyasında icra takibi başlattığını, takibin haksız olduğunu,davalının müvekkilinin aldığı inşaat işleri ile ilgili olarak ,inşaat mühendisi olan müvekkiline başka kişilerle çalışmayıp kendisi ile çalışmasını, iş ortaklığı yapmasını, karşılığında iş ortaklığına katılım bedeli olarak 100.000,00-TL ödeme teklifinde bulunduğunun, müvekkilinin bu teklif kabul ettiğini ,davalının sözleşmeye konu ortaklığa katılım bedeli olarak müvekkiline 100.000,00-TL(4 adet çekle) ödediğini ,takip dayanağı 27/06/2008 tarihli sözleşmeyi imzaladığını,

davalının ödemiş olduğu işbu 100.000,00-TL,nin hukuki niteliği itibariyle transfer ücreti niteliğinde olduğunu, zira transfer ücreti yapılan ya da yapılacak işin karşılığı olmadığını, transfer edilen kişinin anlaşma konusu işe gelecekte yapacağı katkı göz önünde tutularak taraflar arasında serbestçe kararlaştırılan bir ücret olduğunu, bu nedenle de iadesi söz konusu olan bir ücret olmadığını, çalışma süresine ya da sözleşme konu iş alınıp alınmamasına bağlı olmayan bir ücret olduğunu,

taraflar bu sözleşmenin uygulanmasından karşılıklı olarak feragat ederlerse yada taraflardan biri ortaklıktan ayrılma iradesini ortaya koyarsa bu durumda taraflar birbirlerinden herhangi bir bedel talep etmeyeceklerinin karralaştırıldığını, sözleşmenin konu başlıklı bölümündeki düzenlemeye göre ; inşaat işlerini almanın davalıya,alınan işlerin yapılıp tamamlanmasının da müvekkilinin taahhüdünde olduğunu, sözleşme hükümlerinin yerine getirilmediği ,sözleşmeyi hiç uygulamadığı gerekçesiyle yapılan takipte ,müvekkilinin takip sebebiyle borçlu olmadığının tesbitine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde ;

davacıya müvekkili tarafından 27/06/2008 tarihinde 100.000,00- TL ödendiği konusunda ihtilaf bulunmadığını, 27/06/2008 tarihli sözleşmenin konusu incelendiğinde davacı tarafından alınan 100.000,00 TL'nin transfer ücreti olmadığını net bir şekilde anlaşıldığını, davacıya 100.000,00 TL verildiğini, davacı bu bedelin karşılığını ispat etmekle yükümlü olup aksi sebepsiz zenginleşme oluşturduğunu, davacının ortadan kaybolduğunu, kendisine adres ve telefonlarından ulaşılamadığını, davacının iş yapmaya hazır olduğunda dair beyanı olmadığını, davacının bildirdiği adreste olmadığı da dava dilekçesinde ikrar edildiğini,

davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece; davanın niteliği itibari ile 6102 Sayılı Kanunun 4-5.md kapsamında kalmadığı gerekçesiyle.

"Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, dosyanın talep halinde ve karar kesinleştiğinde, yetkili ve görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE, HMK 20/1 maddesi gereğince, mahkememiz kararının kesinleşme tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi durumunda DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA" şeklinde hüküm kurulmuştur. Mahkemece verilen kararı,davacı vekili istinaf etmiştir.

Davacı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin görevli olduğu, kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir. ...nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; dava , menfi tesbit talebine ilişkindir.Davanın dayanağı olan İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas Sayılı dosyası ile 100.000,00 TL asıl alacak, 276,60 TL asıl alacağa işleyecek yıllık % 9 faiz ile icra ve vekalet ücretinin tahsili talep edilmiştir. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre ; davalı ile davacı arasında 27/06/2008 tarihli bir ortaklık sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşmenin taraflarından,davalı bir gerçek kişi olup, davacı taraf sözleşmede "...

İnşaat Taahhüt Şirketi olarak ..." şeklinde gösterilmiştir.Uyuşmazlık, görevli mahkemenin tayini hususudur.Eldeki dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra açılmıştır. Eldeki dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra açılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre; bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin, taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır.Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir.

Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır.

Diğer taraftan aynı madde gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki (6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak) iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, HMK 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkemelerce re'sen incelenir.

Somut olayda ; dosyadaki kayıt ve belgelere, Konya Ereğli Vergi Dairesi Başkanlığının 24.02.2022 ve 19.09.2022 tarihli yazılarında; davacının serbest meslek erbabı olduğu, ve serbest meslek kazanç defteri tuttuğu, Gelir İdaresi Başkanlığı İstanbul Davutpaşa Vergi Dairesi Başkanlığı 01.06.2022 tarihli yazılarında; davalının ise defter tutma mecburiyeti olan mükelleflerden olmadığı bildirilmiştir.Buna göre mahkemece, taraflar arasındaki uyuşmazlığın TBK'da düzenlenen adi ortaklık ilişkisinden kaynaklı olduğu, tarafların TTK'da düzenlendiği gibi tacir sıfatını taşımadığından, ortaklığın konusunun ticari gelir elde etmek olması,

davayı kendiliğinden ticari dava haline getirmeyeceği ve TTK'da ön görülen, tarafların her ikisinin de tacir olması koşulunun davada oluşmadığı , uyuşmazlığın çözümünde genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, görevsizlik kararı verilmesi usul ve hukuka uygun görülmekle ,davacının istinaf başvurusunun 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.

KARA R