İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/2035 K.2023/3815

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı şirkete kiralama sözleşmesine istinaden araçlar kiraladığını, sözleşmenin 1 yıl süreli olduğunu, sözleşme süresinin sona ermesine rağmen, araçların 4 ay 19 gün boyunca teslim edilmediğini, mağdur edildiğini mağduriyetinin giderilmesi için davalı tarafa birden fazla kez müracaat etmesine rağmen dönüş olmaması üzerine icra takibi başlattığını, takibin haksız surette durdurulması üzerine iş bu davayı açtığını beyan etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının haksız olduğunu, aralarındaki kira sözleşmesi uyarınca taraflarına kesilen tüm faturalarını ödediklerini iddianın aksine sözleşmeye konu araçların süresinde teslim edildiğini, araçların bir müddet serviste kalmış olmasının kullanım olarak nitelendirilemeyeceğini, zira bu süreçte araçlardan yararlanmadıklarını, iddianın yargılamayı gerektirdiğini, inkar tazminatı talebinin ve haksız davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından; " taraflar arasındaki kiralama sözleşmesine konu 7 adet 4X4 çift kabin aracın, 01.03.2013 tarihi ile 19.09.2013 tarihi arasında, dilekçemize ekli 2 ayrı kiralama şirketinden alınan fiyat listesine göre, ortalama aylık 1.500,00 TL kira getirisi sağlayacağı tespit edilmiştir.

Kira sözleşmesinin sora erdiği tarih ile ecrimisil döneminin, aynı yıl aralığında olması ve peşi sıra gelen aylara ilişkin olması nedeni ile yine rapora ekli, 2 ayrı araç kiralama şirketinden alınan fiyat listesine göre, araçların aylık 1.500,00 TL kira geliri sağlayacağı tespit edilmiş olup, bu şekli ile.

1.500.00X 7 x 4 = 42.000,00 TL, 1.500.00 x 7 x 19/30 = 6.650,00 TL, 42.000,00 TL + 6.650,00 TL = 48.650,00 TL gelir getireceği davacı tarafın takip talebinde 45.400,00 TL asıl alacak talep ettiği görüldüğünden, 45.400,00TL asıl alacağın bulunduğu, 45.400,00TL nin, 24.05.2013 temerrüt tarihinden, takip tarihi olan 28.12.2017 tarihine kadar( 4 yıl 7 Ay için) toplam.

45.400.00 TL x 9/100 x 4 = 16.344,00 TL, 45.400.00TL x 9/100 x 7/12 = 2.383,00 TL olmak üzere toplam, 18.727,00 TL yasal faiz getireceği, buna karşın davacı tarafın 17.474,65TL yasal faiz talep ettiği, davacı tarafın davalı taraftan, takip tarihi itibarıyla, 45.400,00 TL asıl alacak + 17.474,65 TL işlemiş yasal faiz olmak üzere, toplam 62.874,65 TL alacak talebinin, incelenen bilgi, beyan ve delil dilekçelerine ekli belgelere göre uygun olduğu tespit edildiğinden davanın kabulü ile davalının İstanbul ...

İcra Müdürlüğü 'nün ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile 45.400,00 TL asıl alacak, 17.474,65 TL işlemiş faiz üzerinden aynen devamına, dava konusu alacak haksız kullanımdan kaynaklı olması nedeni ile %20 icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir. " gerekçeleriyle 1-Davanın kabulü ile davalının İstanbul ...

İcra Müdürlüğü 'nün ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile 45.400,00 TL asıl alacak, 17.474,65 TL işlemiş faiz üzerinden aynen devamına, 2-Dava konusu alacak haksız kullanımdan kaynaklı olması nedeni ile %20 icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. Karara karşı davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Dairemizce yapılan istinaf incelemesi sonunda 23/06/2022 tarih ve 2022/6 E- 2022/1935 K sayılı kararımızla "Bilirkişi tarafından davacı tarafça ihtar gönderildiği şeklinde belirtilen dilekçelerin davalı ...Mühendislik tarafından verildiği halde bu dilekçelerin davacı tarafça yazılan ihtarlar olarak nitelendirildiği, davalının sözleşmesi devam ettiğini savunduğu araçlara ilişkin kira sözleşmeler ile her bir aracın teslim belgesini değerlendirilmediği, davalı taraça sunulan dilekçe örneklerinde belirtilen hususların davacının araçları teslimden kaçınması olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceğinin değerlendirilmediği,

kira sözleşmesinde faize ilişkin hüküm bulunmamasına rağmen faiz hesaplaması yapılmış olduğu, kira sözleşmesindeki araçların kira bedelleri belirtilmişken ecrimisil hesabında kiralama şirketinden alınan fiyat listesine göre, ortalama aylık 1.500,00 TL kira getirisi sağlayacağının tespit edilmesinin hatalı olduğu halde raporun hükme esas alınması usul ve yasaya uygun olmadığı tespit edilmiştir." gerekçeleriyle yeniden hükme elverişli, dosyadaki belgelerle uyumlu ve denetime elverişli şekilde bilirkişi incelemesi yaptırılarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyasının mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından kaldırma kararı sonrası yapılan yargılama sonunda; " Dava konusu sözleşme incelendiğinde 10 adet araç için sözleşme akdedildiği, davalının ve davacı arasında ... plakalı ve ...plakalı kovalı vinç araçları bakımından husumet olmadığı, 7 adet 4x4 çift kabin kamyonet konusunda uyuşmazlık olduğu anlaşılmıştır. Dava konusu araçların serviste kaldığı konusunda da uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davacının 24.05.2013 ve 15.08.2013 tarihinde davalıya göndermiş olduğu yazılarda 7 adet çift kabin araç için sözleşmenin 30.04.2013 tarihinde bittiği, araçların teslim edilmediği belirtilmiştir. Dava dilekçesinin UYAP'ta görüntülenen ekinde ise araçların 19.09.2013 tarihinde teslim edildiğini göstermektedir.

Davalı her ne kadar gecikmenin davacının taleplerinden kaynaklandığını belirtmişse de dosya kapsamında bu hususun tespitine ilişkin teşvik edeci yasal bir delil ibraz edilmemiştir. Sözleşmenin bitim tarihi yani 30.04.2013 ile teslim tarihi 19.04.2013 tarihleri arası için hesaplama yapılmış olup, sözleşmeye göre araçların aylık kiralama bedeli 1.400 TL'dir.

4 ay 19 gün bakımından alacak miktarı;4X1.400X 7 = 39.200 TL., 19/30 X 1.400X 7 = 6206 TL.TOPLAM 39.200 TL +6206 TL = 45.406 TL olarak hesaplanmıştır.

Sözleşmenin bitim tarihi yani 30.04.2013 ile teslim tarihi 19.04.2013 tarihleri arası için hesaplama yapılmış olup, kira bedellerinin ödenmesine ilişkin 6102 sayı TTK 18/3 maddesine göre düzenlenip tebliğ edilmiş yazılı ihtarat olmadığından, faiz talebi yönünden temerrüt koşullarının oluşmadığı, sözleşmeye göre araçların aylık kiralama bedeli 1.400 TL olduğu 4 ay 19 gün bakımından alacak miktarının 45.400,00 TL olduğu tespit edilmekle, bilirkişi raporunun denetime uygun, hüküm kurmaya elverişli olduğu...." gerekçeleriyle 1-Davanın kısmen kabulüne, İstanbul ...

İcra Dairesi ..

Esas sayılı dosy.asına davalının yaptığı itirazın kısmen iptaline, 45.400,00 TL asıl alacak ve bu asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Takip konusu alacak sebep ve detayları takip talebinde net belirtilmediğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, 3-Red edilen dava değeri, faiz talebine ilişkin olduğundan davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı ve katılma yoluyla davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Davacı vekil istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; kanun ve yerleşik içtihatlar uyarınca takip öncesi faiz taleplerinin kabulünü, TTK’nın ilgili hükümleri uyarınca takip sonrası faizin tespitini ve icra inkar tazminat taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

Davalı vekil istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; araçların serviste beklediğine dair taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığını, davacının ikrarı bulunduğunu, mahkemece bu hususun ispatlanamadığı yönünde hatalı kanaate varıldığını, araçların serviste uzun süre beklemesinin sebebinin davacı olduğunu, davacının haksız eyleminin sonucu, sözleşme ilişkisi kapsamında yükümlülüklerini eksiksiz bir şekilde yerine getirmeye çalışan müvekkili şirkete yükletilemeyeceğini, davacının, araçların dava konusu edilen dönemde,

onarım için serviste olduğunu ifade ederken bir yandan da araçların müvekkili yedinde olduğunu iddia ettiğini, dava konusu edilen ve kira bedelleri talep edilen dönemde araçlar müvekkil yedinde olmadığını, müvekkili şirket tarafından kullanılmadığını, araçların sözleşme gereği bakım ve onarımlarının yapılması için servise gönderildiğini, ancak davacının araçların teslim alındığı şekliyle değil, tamamen sıfırlanarak teslim edilmesi talebi nedeniyle anlaşmaya varılamadığını ve sürecin uzadığını, sözleşme hükümleri ve ticari teamüller gereği, kiralanan bir malın,

olağan kullanımdan kaynaklanan yıpranmalar hariç olmak üzere teslim edildiği haliyle iade edilmesi gerektiğini, müvekkilinin de bu amaçla araçları teslim tarihinden önce gerekli bakım onarımlarını yaptırmak üzere servise gönderdiğini, davacının araçların olağan kullanımdan kaynaklanan yıpranmalar hariç olmak üzere teslim alındığı haliyle iadesini kabul etmediğini, araçların neredeyse tabiri caizse sıfır hale gelecek şekilde onarımını talep ettiğini, tarafların bu hususta anlaşamaması üzerine araçların servisten alınamadığını, dolayısıyla davacının,

anılan süre zarfında araçları kullanmadığı ve fayda sağlayamadığını ifade etmişse de aynı durumun müvekkili açısından da geçerli olduğunu, Davacının işlemiş faiz yönünden talebinin reddine karar verildiğini, bu nedenle davacı aleyhine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

Dava, davacı tarafça kira sözleşmesi ile davalıya teslim edilen araçların sözleşme sonunda teslim edilmediği iddiasına geç teslim edilen süre için kira bedelinin tahsili talebine ilişkindir.

Dosya kapsamından; taraflar arasında yapılan sözleşme ile sözleşme ekinde bulunan listedeki araçların davalıya kiralandığı, kira süresinin sözleşmenin 3.2 maddesi uyarınca teslim süresinden itibaren 1 yıl olduğu, sözleşme süresi sonunda tarafların mutabakatı ile kiralama süresi her araç için ayrı ayrı en az 1'er aylık süreler ile uzatılabileceği, süresi uzatılmayan araç için sözleşmenin sona ereceği, 4.1. maddesinde kiralayanın sözleşmede yazılı vecibelerinden herhangi birine kısmen veya tamamen uymadığı veya kiralayanın bu sözleşmeden olan alacaklarına 3. Kişiler tarafından haciz konulması halinde,

kiracının sözleşmeyi feshetmeye hakkına sahip olduğu hususlarının düzenlendiği, araçların teslim tarihinin 01.03.2012 olduğu anlaşılmaktadır. Davacı araçların teslim tarihinde teslim edilmediğini bu nedenle zarara uğradığını ileri sürmekte, davalı ise davacı tarafça olağan tamiratlar dışında tamiratların yapılmasının istendiğini, davacının onay vermemesi nedeniyle araçların serviste uzun süre beklediğini savunmaktadır.

Kaldırma kararı sonrası alınan bilirkişi raporunda, taraflar arasında 10 adet araç için sözleşme akdedildiği, davalı ve davacı arasında ... plakalı ve ... plakalı kovalı vinç araçları bakımından husumet olmadığı, 7 adet 4x4 çift kabin kamyonet konusunda uyuşmazlık olduğu,

sözleşmenin 3.5.5 maddesinde araçların sözleşme süresi bitiminde teslim tutanağında belirtilmemiş, kullanıma bağlı ciddi hasarlar kiracı tarafından karşılanacağının kararlaştırıldığını, davacının 24.05.2013 ve 15.08.2013 tarihinde davalıya göndermiş olduğu yazılarda 7 adet çift kabin araç için sözleşmenin 30.04.2013 tarihinde bittiği, araçların teslim edilmediği belirtildiği, sunulan teslim tutanağından araçların 19.09.2013 tarihinde teslim edildiğinin belirtildiğini, davalı her ne kadar gecikmenin davacının taleplerinden kaynaklandığını belirtmişse de dosya kapsamında bu hususun tespitine ilişkin bir belgeye rastlanmadığı,

sözleşmenin bitim tarihi yani 30.04.2013 ile teslim tarihi 30.04.2013 (olası bu tarih 19.0.2013 tarihi yerine maddi hata sonucu yanlış yazılmıştır) tarihleri arası için hesaplama yapıldığını, sözleşmeye göre araçların aylık kiralama bedeli 1.400 TL olduğu, 4 ay 19 gün bakımından alacak miktarının toplam 45.406 TL olduğunu mütalaa etmiştir.

Buna göre, taraflar arasındaki sözleşmede araçların teslim edildiği anda sözleşmede belirtilmeyen ciddi hasarların kiracı tarafından karşılanacağı hususunun düzenlenmiş olduğu, dava konusu dönemde araçların serviste kaldığı, davalı tarafça araçların davacının keyfi tutumu nedeniyle tamiratın uzun sürdüğü iddiasının kanıtlanamadığı, davalının takip öncesi temerrüde düşürülmediği ve takipte talep edilen miktarın kira bedeli olmayıp yargılama sonucu bilirkişi raporuyla belirlenen bedel olması nedeniyle likit olmadığı anlaşılmakla mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygundur.

Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirilmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, tarafların istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.

KARA R

Yukarıda açıklanan nedenlerle.

Davacının ve davalının istinaf başvurularının HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı reddine, Davacıdan alınması gereken 269,85-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 359,80 TL hartan mahsubu ile fazla yatırılan 89,95 TL harcın karar kesinleştiğinden ve istek halinde yatırana iadesine, Davalıdan alınması gereken 3.101,27 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 955,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.145,37 TL'nin istinaf eden davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, İstinaf yargılama giderlerinin istinaf edenler üzerinde bırakılmasına,