İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/3308 K.2024/2245

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Davacının dava konusu ... plakalı aracı 13.10.2017 tarihinde satın aldığını ve bu araca dair servis hizmetini- dava tarihine kadar- davalıdan al- dığını, 20.01.2022 tarihinde yaşanan hırsızlık sonucu aracın hayalet gösterge, orta göğüs paneli gibi parçaları çalındığından işbu parçaların temini ve araca takılması ile aracın hırsızlık eylemi esnasında gördüğü zararların giderilmesi için, dava konusu aracın 21.01.2022 tarihinde davalıya teslim Edildi- ğini, Satış Sonrası Servis Yönetmeliği uyarınca otomobillerin yetkili serviste onarım süresi 45 iş günü olup aracın teslim tarihi olan 21.01.2022 tarihine 45 iş günü eklendiğinde,

aracın en geç 15.03.2022 tarihinde davacıya teslim edilmesi gerektiğini ,aracın yaklaşık 2 ay kadar yetkili serviste kalmış olma- sına rağmen onarılarak davacıya teslim edilmediğini, bu nedenle davalıya Beşiktaş ...

Noterliği'nin 21.03.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilerek "onarımının ihtarın tebliğinden itibaren 7 gün içinde tamamlanarak aracın davacıya teslimi ve aracın davacıya teslimine kadar geçecek süre için emsal nitelikte (mümkünse aynı marka/modelli) ikame araç teslimi, eğer ikame araç teslim edilmezse davacı tarafça emsal bir araç kiralanacağı ve bu aracın kiralanmasından kaynaklı her türlü giderin davalıdan talep edileceği, davacının bu taleplerinin karşılanmaması halinde ise gerek görülen yasal yollara başvuru- lacağı " hususunun ihtar edildiğini,

(bilahare aracın 03.06.2022 tarihinde davacı şirkete teslim edildiğini) ancak davalıya tebliğ olunan ihtara olumsuz cevap verildiğinden davacının araç ihtiyacını gidermek için araç kiralamak zorunda kaldığını, söz konusu kiralama bedelinin tahsili istemiyle davalı hakkında İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı nedeniyle takibin durduğunu, davadan önce başvurulan arabuluculuk sürecinin anlaşmazlık ile sonuçlandığını, icra takibinde asıl alacak ve faiz olmak üzere toplamda 36.056,83 TL talep edilmişse de işbu davada takip öncesi faiz talebinde bulunmadıklarını beyanla;

neticeten davalının itirazının 35.400,00 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin devamına , borçlu- nun %20 den az olmamak üzere icra inkâr tazminatı ile mahkumiyetine, yargılama giderleri ile ücreti vekâletinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde.

Bahse konu icra takibi aracın kiralama bedeline ilişkin olup bu bedelin davalı şirkete yöneltilmesinin hukuki zeminde hiçbir karşılığının olmadığını, davacı şirkete ait aracın hırsızlık hasarına bağlı olarak 21.01.2022 tarihinde davalı şirkete ait yetkili servise teslim edildiğini ve yetkililerce buna ilişkin iş emri açıldığını, davalı şirket tarafından bahse konu onarıma ilişkin parça siparişi çekildiğini ve bu parçaların yurtdışından gelmesinin beklendiğini, pandeminin etkisiyle otomotiv sektöründe 2020 yılından beri geniş çaplı bir çip sıkıntısı yaşandığını,

çip üretiminde kullanılan neon madeninin % 50'sinin Ukrayna'dan tedarik edilmesi ile bağlantılı olarak , 24.02.2022 tarihinde baş gösteren Ukrayna-Rusya savaşı nedeniyle bu tedarik zincirinin iyice bozulduğunu, davacıya ait araçtan çalınan radyo yerine sipariş edilen radyonun üretiminin de malum çip kıtlığından dolayı yapılamadığını ve üretici firma ...'ye teslim edilemediğini, davalı şirke- tin de parça eline geçmediği için ilgili onarımı gerçekleştirmek için beklemek zorunda kaldığını, parça geldiğinde, davacı tarafça da belirttiği gibi en kısa sürede araca monte edildiğini ve 03.06.2022 tari- hinde teslim edildiğini,

davacı taraf "ikame araç tahsisi, aksi durumda ise araç kiralama bedelinin öden- mesi" için ihtarnamede göndermiş ise de, sadece servis hatası ve üretimden kaynaklı birtakım durum- lara bağlı onarımlarda müşterilere ikame araç tahsis edildiğini, hırsızlık vakalarından kaynaklı onarım- larda ikame araç verilmediğini, bu durumda muhatabın kasko sigorta şirketleri olduğunu, kasko sigorta şirketlerinin ikame araç verme zorunlulukları bulunmakla birlikte davalı şirketin ikame araç verme zorunluluğunun olmadığını, tüm bu hususların Kadıköy ...

Noterliği'nin 05.04.2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile davacı tarafa bildirildiğini, buna rağmen davacı tarafça haksız olarak araç kiralama bedeline ilişkin takip yapıldığını beyanla davanın reddini, dava- cının % 20’ oranından az olmamak üzere kötü niyet tazminati ile mahkumiyetini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi'nce: ""Davanın KABULÜNE, İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı icra dosyasına yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, duran takibin 35.400,00 TL üzerinden takip tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte DEVAMINA, Asıl alacak olan 35.400,00 TL üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davalı şirketten tahsili ile davacıya ödenmesine" karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu: Hüküm davalı ve ihbar olunan ... tarafından tarafından istinaf edilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının aracının tamiri ile bekleme sürecinin mücbir sebeplerle meydana gelen çip krizinden kaynaklandığını, müvekkilinin atfı kabil kusurunun bulunmadığını, aksi yöndeki iddia ve bilirkişi tespitini kabul etmediklerini, yedek parçanın teminin takiben derhal onarımın tamamlandığını ve aracın davacıya teslim edildiğini, somut olayda servis hatası ve üretimden kaynaklanan bir durum söz konusu olmadığından müvekkilinin takip ve dava konusu ikame araç verme yükümlülüğünün bulunmadığını,

dolayısıyla ikame araç bedelinden sorumlu tutulamayacağını ,davacının takip ve dava konusu iddialarını kasko şirketine yöneltmesinin gerektiğini beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.

İhbar olunan vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu olayın satış sonrası hizmetler yönetmeliğinde yer alan 2 yıllık garanti süresinden çok sonra olması nedeniyle ücretsiz olarak ikame araç tahsisinin söz konusu olamayacağını, ayrıca Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği'nde arıza, tamirat ibarelerine yer verilmiş olup hırsızlık durumuna ilişkin bir ibarenin bulunmadığını, somut olayda pandemi ve Ukrayna- Rusya savaşının mücbir sebep teşkil ettiğini, tedarik zincirinde büyük sorun yaşandığını, bilirkişi raporunda belirlenen ikame araç bedelinin fahiş olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.

İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre. 1- İhbar olunan ...'ın istinaf talebi yönünden. Eldeki davada, davalı ... şirketinin 28.02.2023 tarihli dilekçe ile davanın ...

Dağıtım Şirketi'ne ihbarını talep ettiği, ihbar olunan vekilinin 21.03.2023 tarihli dilekçesi ile ihbar talebi ile ilgili beyan- larını içerir dilekçesini sunduğu, ancak davaya katılma (müdahale) talebinin bulunmadığı , doloyisiyle mahkemece de bu yönde verilmiş bir ara karar bulunmadığı anlaşılmaktadır.

HMK 61.madde gereğince davanın ihbarının, ihbar olunanı taraf haline getirmeyeceği, taraf sıfatı olmayan ve hakkında hüküm kurulmayan ihbar olunanın istinaf hakkı bulunmadığı açıktır.Bu nedenle, İhbar olunanın istinaf dilekçesinin HMK 353/1-ç maddesi gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.2- Davalının istinaf talebi yönünden;davacı taraf, tamir için davalıya teslim ettiği ara- cın tamir süresinin aşıldığından bahisle kendisine ikame araç tahsisini, aksi takdirde kendisinin temin edeceği ikame araç bedelinin davalıdan talep edileceği hususunu ihtar ve tebliğ etmiş,

bu talebe olum- suz cevap verilmesi üzerine temin ettiği kiralık araç bedelinin tahsili hususunda icra takibine girişmiş, davalının itirazı üzerine takip durduğundan itirazın iptali talebiyle eldeki davayı açmıştır.Davalı somut olayda ikame araç teminine ilişkin sorumluluğunun doğmadığını , dola- yısıyla takip ve dava konusu araç kiralama bedelinden sorumlu tutulamayacağını beyan etmektedir.Uyuşmazlık, tamir süresinin aşılıp aşılmadığı, davalının ikame araç temininden sorumlu olup olmadığı, takip ve dava konusu araç kiralama bedelinden sorumlu tutulup tutulamayacağı hususunda toplanmaktadır.

Dosya içeriğinden , davacı şirketin maliki olduğu ... plakalı aracın, hırsızlık olayı sonucunda sol ön camının kırılarak multimedya sistemlerinin çalınması sonrası, 21.01.2022 tarihinde davalı tarafa ait servise onarım için bırakıldığı, onarımın 21.05.2022 tarihinde tamamlanarak aracın teslim edildiği, bu süreçte davacı tarafça araç kiralandığı tartışmasızdır.Konuyla ilgili olarak Makine Mühendisi ... tarafından hazırlanan 24.02.2023 tarihli raporda;Teknik olarak, araçta oluşan ve talebe konu olan zarar kalemlerinden biri aracın tamirinde geçen sürenin oluşturduğu zarar olup aracın tamir süresi;

servisin yoğunluğu, aracın hasarının fazla olması, değişecek parçanın teminin gecikmesi gibi farklı nedenlerle uzayabilmektedir.

Dava konusu aracın onarımı şase,mekanik kaporta aksamı ile ilgili olmayıp daha basit ve az süre ile yapılabilecek montaj malzemeleri olduğu açıktır.Dava konusu olayla ilgili olarak, davalı taraf "..pandeminin etkisiyle otomotiv sektöründe 2020 yılından beri geniş çaplı bir çip sıkıntısı yaşanmaya başlamış, 24.02.2022 tarihinde baş gösteren Ukrayna- Rusya savaşı ise çip üretiminde kullanılan neon madeninin % 50'sinin Ukrayna'dan tedarik edilmesi nedeniyle bu tedarik zinciri iyice bozulmuştur.

Hal böyle iken; davacıya ait araçtan çalınan radyo yerine sipariş edilen radyonun üretimi de malum çip kıtlığından dolayı yapılamamış ve üretici firma ...'ye teslim edilememiş, müvekkil şirket de parça eline geçmediği için ilgili onarımı gerçekleştirmek için beklemek zorunda kalmıştır.

Parça geldiğinde ise davacı tarafın da belirttiği gibi en kısa sürede araca monte edilmiş ve 03.06.2022 tarihinde teslim edilmiştir” olarak beyanda bulunmuş, dolayısıyla gecikmenin olağan kabul edilmesini talep etmiştir. Yarı iletken çhipler, akıllı telefonumuzdan bilgisayarımıza, otomobilimizden televizyonumuza neredeyse çevremizdeki bütün elektronik cihazların içinde yer alıyor.

Çipler sadece kişisel olarak kullandığımız cihazlar için değil otomotiv, savunma, sağlık, iletişim gibi sayısız alanda kritik öneme sahip elektronik bile- şenler olup 2020 yılının sonunda ortaya çıkan çhip krizi, talebi karşılayacak sayıda teknolojik ürünün üretile- memesine, üretimde gecikmelere ve ürün fiyatlarında artışa neden olmuştur. Ancak olay tarihi 21.01.

2022' de bu süreç normalleşmelerle tedarik sorunu kısmen aşılmış olup davalı tarafın 30 gün süre içinde aracın onarı- mını tamamlaması, hatta gerekli parçaların cam, gösterge paneli, ön göğüs kaplama, start- stop düğme grubu, bilgi ekranı, kumanda ünitesi, A/C paneli, radyo vb.olduğu dikkate alındığında daha kısa sürede yapılması mümkündür. Sorumluluk yönünden davacı tarafın bir eksik veya ihmali bulunmayıp davalı tarafın kusursuz da olsa sorumluluğu teknik olarak kesindir.

Dolaysıyla, dava dosyasında mevcut faturadan anlaşıldığı üzere, davacı tarafça ... plakalı araç 2 aylık süre için, aylık 17.700,00 TL (KDV dâhil) tutarda ödeme yaparak araç yoksunluğunu giderdiği aşikârdır.

Aracın günlük kiralama bedelinin 500,00 TL olduğu belirlenmiş olup davacı tarafa ait aracın, 2017 model, ... marka, ... tipte olduğu dikkate alınarak yapılan serbest piyasa araş- tırmalarında (web siteleri, gerçek satıcılar, kiralama firmaları vb.) olay tarihi itibariyle eşdeğer veya benzer özellikte araçların günlük kira ücretinin ortalama en yüksek 800,00 TL, en düşük 400,00 TL olarak 500,00TL (2.

El araç) tutarda olacağı kanaati oluşmuştur.Sonuç olarak; a) Dava konusu aracın, onarım için davalıya 21.01.2022 tarihinde teslim edilmesi sonrası, onarımın ancak 21.05.2022 tarihinde (4 ay) gerçekleştiği, b) Bu sürede oluşan araç yoksunluğunu, davacı taraf 2 aylık süre için 17.700,00 TL tutardan (fatura) toplam 35.400,00 TL bedel ödeyerek giderdiği ve bu bedelin kadri maruf olduğu, c) Oluşan zarardan davalı tarafın sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır" denilmiştir.

Düzenlenen rapor dosya kapsamına , taraf denetimine ve hükme uygun olup mahke- mece bu rapor hükme esas alınmak suretiyle karar tesisinde isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değerlendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.

KARA R