İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/3583 K.2023/3808

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... (... Faktöring) tarafından diğer davalı ... ile dava dışı iki şirket aleyhine Bursa ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, 11/02/2013 tarihinde icra takip alacaklısı davalı ... tarafından davacı şirket ile diğer davalı ... şirketi arasında organik bağ olduğu iddiasıyla Anadolu ...

İcra Müdürlüğü'nün ... talimat sayılı dosyası ile davacı şirkete hacze gidildiğini, 11/02/2013 tarihinde yapılan haciz esnasında, davacı şirket tarafından davacı şirket ile davalı ... şirketi arasında organik bağ bulunmadığı beyan edildiğini ve 3.kişi olarak istihkak iddiasında bulunulduğunu ancak davalı ... (alacaklı) vekili tarafından istihkak iddiaların kabul etmediğini ve haksız ve muhafazaya geçilmesini talep ettiğini, davacı şirkete ait malların haczedilmesinin şirkette üretim durmasına ve zarara sebep olacağından dosyaya "37.190,00 TL borcu kabul etmemek kaydıyla,

haciz baskısı ve tehdidi altında her türlü yasal hakları saklı kalmak kaydıyla" teminat olarak" ödeme yapılması gerektiğini, hacizli mal olmaması ve davacı şirketin borçlu olmamasına rağmen haciz baskısı ve tehdidi altında üretim durmasını engellemek amacıyla ödemesi gereken paranın iadesini sağlamak için istirdat davası açıldığını, İstanbul 29. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/51 Esas ve 2013/316 Karar sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiğini, ... San.

İç ve Dış Tic.

A.ş ve ... ile davacı şirket arasında devam eden haksız rekabet davasının bulunduğunu, taraflar arasında görülen bu davanın da davacı şirket ile dosya borçlusu şirket ve ortaklan arasında hiçbir bağlantı bulunmadığını ve taraflar arasında ihtilaf bulunduğunun açıkça görüleceğini, dosyada alınan bilirkişi raporuyla da bu konunun tespit edildiğini, davalı ... firmasının adresi ile davacı şirketin adresi arasında hiçbir ilgisinin bulunmadığını, bu hususun ve davacı şirketin ... şirketi ile hiçbir bağlantısı olmadığı hususunun sabit olduğunu,davacı şirket tarafından haciz baskısı ve tehdidi altında Bursa ...İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasına teminat olarak ödenen 37.900,00 TL'nin sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince davalılardan müşterek ve müteselsilden tahsili ile davacı şirkete iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalıya Tebligat Kanun'unun 35.maddesine göre tebliğ yapıldığı ve davaya cevap ve beyan sunmadığı anlaşılmıştır.Davada, İstanbul Anadolu 1.asliye Ticaret mahkemesinin 2015/268 E 2016/46 K sayılı 28.01.2016 tarihli kararı ile hakkında tefrik kararı sonrası ...

Faktöring şirketinin alacaklı, davalı ... şirketinin borçlu olduğu icra takip dosyasına, davacının dava tefrik edilen takip alacaklısı ... Faktöring Şti ’ye haciz baskısı altında yaptığı ileri sürülen ödemenin sebepsiz zenginleşme hükümleri gereği iadesi talep edilmiştir.

Mahkemenin, "Davanın zamanaşımı nedeniyle reddine" ilişkin kararın davacı tarafça istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 2020/883 E. 2021/2247 K.sayılı 15/09/2021tarihli ilamı ile zamanaşımının dolmadığı gerekçesi ile. "Davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine" karar verilmiştir.

Mahkemece yeniden yapılan yargılama sonrasında ise ; kaldırma kararı öncesi 2016/144 sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda davacı ... ile davalı ... arasında ticari ilişki tespit edilemediği, davacının davalı ... borcu olmadığının mütalaa edildiği, raporun denetime uygun bilimsel nitelikte olduğu, bu tespitler çerçevesinde davacının ... şirketine herhangi borcu olmadığı halde onun adına ihtirazi kayıt ile ödeme yaptığı ve bu haliyle de davalının ödeme miktarı kadar sebepsiz zenginleştiği anlaşıldığından ve davacının dava dilekçesinde faiz talebinin de olmadığı gerekçesi ile.

"Davanın kabulü ile. 37.190,00 TL nin davalıdan alınarak davacı taraf verilmesine" karar verilmiştir. Davalı ... Ticaret Anonim Şirketinin 19/07/2018 tarih saat 10.14 itibarı ile iflasına karar verildiği, tasfiye işlemlerinin Bakırköy ...İcra İflas Müdürlüğünün ...

İflas sayılı dosyasından yürütüldüğü, bu nedenle belirtilen iflas müdürlüğü tarafından davalı olarak kararın istinaf edildiği görülmekle,istinaf dilekçesinde; kararın gerekçesinde de belirtildiği üzere, davacı şirket iş bu dava öncesinde Bursa ...İcra Müdürlüğünün ... e. sayılı dosyasına haciz baskısı ve tehdidi altında ödediğini beyan ettiği 37.900,00 TL'nin iadesi için istirdat davası açıldığı, açılan bu davanın mahkemece reddedildiği,daha sonra İstanbul Anadolu 1.Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde 28.01.2016 tarihinde sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı iş bu alacak davası ikame edildiği,

yerel mahkeme tarafından 21.05.2019 tarihinde karar verildiği, verilen kararın İstanbul BAM 3. HD. tarafından 15.09.2021 tarihinde kaldırılarak, sonuç olarak davaya İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/687 e. Sayılı dosyası üzerinden devam edildiği ve istinafa konu bu kararın verildiğini,diğer davalı ... Faktoring hakkında 2015/268 e.

Sayılı dosya üzerinden yargılamaya devam edilerek, bu davanın zamanaşımı nedeniyle reddedildiği, gerekçeli karardan kararda ''davalılardan biri tarafından ileri sürülen zamanaşımı savunmasından diğer davalıların yararlanamayacağı'' ifadesine yer verildiği, davanın ilk açıldığı tarih olan 28.01.2016'da ... Dış Ticaret AŞ.

Faaliyette olsa da davanın karara çıkıp, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3.HD tarafından kaldırılıp yeniden görülmeye başladığı 15.09.2021 tarihinde adı geçen şirketin iflas tasfiyesi sürecine girmiş durumda olduğu,(İflas Tarihi 19.07.2018) iş bu dava istinaftan dönüp yeniden görülmeye başladığında, davalı şirketin tüzel kişiliği son bulmuş ve tasfiyesinin iflas müdürlüğünce yürütülüyor olduğundan, iş bu davaya ilişkin dava dilekçesi duruşma zaptı ve sair evrakların iflas müdürlüğüne tebliğ edilmesi, bu suretle taraf teşkili sağlanması gerekmekte olup ,bu usuli kural yerine getirilmeden yargılama yapılması hatalı olup bozmayı gerektirdiği,

bu davaya ilişkin dava dilekçesi ve duruşma zabıtlarının iflas müdürlüğüne tebliğ edilmediğinden; zamanaşımı definde bulunma ve müflis şirket adına savunma yapma imkanı olmadığı,dava dilekçesi halen iflas müdürlüğüne tebliğ edilmemekle birlikte, gerekçeli kararda yer alan bilgilerden yola çıkarak, TBK.

M.82' ye dayanarak iflas masası adına zamanaşımı definde bulunduklarını,11.02.2013 tarihinde ödendiği beyan edilen 37.190,00 TL'nin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesinin istenebilmesi için kanunun öngördüğü süresinin aşıldığını,şayet iş bu defi mahkemece kabul görmezse.

Yargıtay HGK.'nın 04.06.2011 gün 2010/ 9-629 E. 2011/ 70. K. Sayılı kararında da belirtildiği üzere iflastan önceki cevap dilekçesini ıslah ederek, ıslah yolu ile zamanaşımı definde bulunmak üzere süre verilmesini talep etmiştir. 6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre.

Dava konusu uyuşmazlık, davacının borçlu olmadığı bedeli, haciz tehdidi altında davalı alacaklıya ödediği iddiasına dayalı sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı alacağın tahsili talebine ilişkindir. Bursa ...İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasından yazılan talimatın İstanbul Anadolu ...icra Müdürlüğü ...

Tal dosyasından yapılan haciz zaptı ile takip dosyasında borçlu olarak gösterilmeyen davacı adresine hacze gidildiği, haciz sırasında davacının faaliyet gösterdiği yerde haciz ve muhafazanın önlenmesi için haciz tehditi ile 37.190,00 TLnın 11.02.2013 tarihinde davacı tarafça ödendiği anlaşılmıştır.

Davanın davalı şirket tarafından hiç takip edilmediği, davanın 28.01.2016 tarihinde açıldığı, 15.09.2021 tarihinde davalı şirketin iflas tasfiyesi sürecine girdiği, iflas tarihi 19.07.2018) , bu dava istinaftan dönüp yeniden görülmeye başladığında, davalı şirketin tüzel kişiliğinin son bulduğu ve tasfiyesinin iflas müdürlüğünce yürütülmeye başlandığı anlaşılmakla,istinaf iade kararından çok sonra davalı şirketin iflasına karar verilerek tasfiyeye girdiği,istinaf iade kararından sonra yapılan yargılama ve karar tarihi arasında davalı şirketin iflas sürecinde olduğu anlaşılmıştır.

İflasın açılması ile hukuk davalarının İ.İ.K 194/1. maddesi uyarınca ikinci alacaklılar toplantısının 10 gün sonrasına kadar duracağı öngörülmüştür. Müflisin davalı olduğu hukuk davaları yönünden, iflas idaresi, alacaklıları tahkik ederken, bu alacağı davalı (çekişmeli) alacak olarak sıra cetveline geçirir. Bu alacağın, dolayısıyla davanın kabul edilip edilmeyeceği hakkındaki karar, ikinci alacaklılar toplantısında verilir.

Bir hukuk davasının kayıt kabul davasına dönüşmesi için davalının iflas etmesi, iflas idaresinin de dava konusu alacağı iflas masasına kabul etmemesi gerekir. İkinci alacaklılar toplantısında, alacak iflas masasına kesin suretle kayıt ve kabul edilmiş ise dava konusuz kalacaktır. Alacak kısmen veya tamamen reddedilmiş ise, davaya alacağın iflas masasına kayıt ve kabulü davası olarak devam edilecektir.

Somut olayda; mahkemece ikinci alacaklılar toplantısı yapılıncaya dek davanın durmasına karar verilmesi gerektiği gibi, ayrıca yargılamada davalı iflas masasına duruşma günü tebliği gerektiğinden,mahkemenin kararı usul ve hukuka uygun bulunmamıştır. Bu doğrultuda davalının istinaf talebinin kabulü ile karar HMK 353/1a-6.madde gereği kaldırılarak ,yargılamaya devam edilerek karar verilmesi için dosyanın mahkemesine geri gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

KARA R