İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/3757 K.2024/1653

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahke- mesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Dava konusu aracın 16.11.2018 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, sigorta şirketi tarafından yapılan ekspertiz sonucu onarımı için (16.11.2018 tarihinde) davalının yetkili servisi olan dava dışı ...’e bırakıldığını, ancak hasar gören “hava kanalı komple sağ” parçasının Türkiye’de bulunamadığı ve yurt dışından sipariş edildiğini, ilgili parça geç geldiğinden aracın -111 gün sonra- 07.03.2019 tarihinde müvekkiline teslim edildiğini, tedarik için bekleme sebebinin tutanağa geçirildiğini,

her ne kadar 22.03.2019 tarihinde tutulan tutanakta "bahse konu parçanın 21.02.2019 tarihinde yurtdışından geldiği ve 24.02.2019 tarihinde tedarik edilen parçanın araca monte edilip aracın malikine teslim edildiği" yazılmışsa da, söz konusu aracın onarım sürecinin tamamlanmadığını beyanla, dava konusu aracın karıştığı kaza neticesinde parça tedarikinin gecikmesi nedeni ile meydana gelen zarara ilişkin fazlaya dair haklar şimdilik saklı kalmak kaydı ile, 2.000,00 TL'nin Merkez Bankası'nda uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

Davalı şirketin üretici firma olarak “Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği” gereği bulundurması gereken yedek parçaları bulundurduğunu ve yönet- melikteki süreler içinde temin ettiğini, davacının aracı için bahsi geçen parçanın yönetmelikte sayılan parçalar arasında yer almadığını, bu sebeple davacının iddialarının mesnetsiz olduğunu, ayrıca par- çanın temininde de davalının herhangi bir kusur veya gecikmesi olmadığını, davacının aracını kaza sonrası yetkili olmayan özel servise bıraktığını, özel servisin sigorta ekspertiz işlemlerini ve rapor- larını beklediğini,

akabinde davalının yetkili servisinden araç ruhsatı ile başvurup parça tedarik etme imkanı olduğu halde tamamen başka bir şirket olan “...” isimli bir şirket aracılığı ile satış bayii olan ...

Tic.A.Ş. başvurarak parça talebinde bulunduğunu, satıcı bayinin bu talebi yetkili servise ilettiğini, yetkili servisin ise davalıdan “normal” sipariş talebinde bulunduğunu, normal sipariş servislerin stoklarında bulundurmak üzere yaptıkları bir talep olup aciliyeti bulunmayan durumlar için söz konusu olduğunu, aracın yetkili serviste tamir edilmesi halinde ise yetkili servisin parçayı doğrudan müvekkilinden tedarik edildiğini, oysa ki davacının dışarıdan satın alma şeklinde parça tedariki yaptığını,

bu eksikliklere rağmen talep edilen parçanın talep tarihi olan 04.01.2019 tarihinden itibaren yasal süresi içinde hazır edildiğini ve servise bilgisinin verildiğini, ancak parçanın davalıdan 27.02.2019 tarihine kadar teslim alınmadığını, dolayısı ile davalının atfı kabil kusurunun bulunmadığını, esasen davalının yönetmelikler gereği hazır bulundurma zorunluluğu olmayan“Hava Kanalı Komple Sağ” isimli parçayı kendisine gelen talep özelliğine göre makul sürede hazır ettiğini, davacının aracı bıraktığı özel servisin hatası ile oluşan neticeden davalının sorumlu tutulamayacağını,

davacının dilekçesinde belirttiği aracın geç teslimine dair özel servis tutanağının bu servis tarafından tamamen tek taraflı olarak hazırlanmış bir tutanak olduğunu ve 3. şahıs konumundaki davalı yönünden geçerli olmadığını, davacı kazanç kaybında bulunduğundan öncelikle kazancını res- mi kayıtlar ile yani ticari defterleri ve vergi kayıtları ile ispatlaması gerektiğini, ayrıca kabul anlamına gelmemek üzere, aracın bu tamir işlemleri için serviste kalması gereken sürelerin de tenzilinin gerekli olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi'nce: "DAVANIN REDDİNE" karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde: Dava konusu aracın, 16.11.2018 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, sigorta şirketi tarafından yapılan ekspertiz neticesinde aynı tarihte onarım için davalının yetkili servisi olan dava dışı ...’e bırakıldığını, hasar gören “hava kanalı komple sağ” parçası Türkiye’de bulunamadığından yurt dışından sipariş edildiğini, ilgili parça- nın geç gelmesi nedeniyle onarımın ancak 111 gün sonra tamamlandığını ve aracın 07.03.2019 tarihinde davacıya teslim edildiğini, tedarik için bekleme sebebinin tutanağa geçirildiğini,

her ne kadar 22.03.2019 tarihinde tutulan tutanakta 'bahse konu parçanın 21.02.2019 tarihinde yurtdışından gel- diği ve 24.02.2019 tarihinde tedarik edilen parçanın araca monte edilip aracın malikine teslim edil- diği' yazılmışsa da ,söz konusu aracın onarım sürecinin tamamlanmadığını ve parça tedarikinin gecikmesi nedeni ile söz konusu zararın meydana geldiğini,Söz konusu parça yetkili servis istasyonlarında veya firma merkezlerinde bulundu- rulması gereken bir parça olmasına rağmen, yurt dışından istenildiğini ve bekleme süresinin fazla olması nedeniyle davacının kazanç kaybı zararının oluştuğunu,

Aracın yetkili serviste olması halinde bile yedek parça tedariki sırasında aracın onarım için bekleyeceğini, uygulamada kasko ve trafik sigorta şirketlerinin yönlendirmesiyle yetkili servisin dışında diğer servislerce de hasar onarımının yapıldığını, ancak orjinal parçaların tedariki noktasında firma merkezlerinde ve yetkili servis istasyonlarında bulunması gereken yedek parçaların istenile- bileceğini, bu durumda hukuka aykırı bir işlem bulunmadığı gibi aracın yetkili servise götürülmesi gibi bir zorunluluğun da bulunmadığını beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince,

istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;Davacı tamir için dava dışı ...'e bırakılan aracın tamirinin davalı tarafça yedek parçanın geç tedarik edilmesi nedeniyle ve geciktiğinden bahisle aşılan tamir süresi yönünden tazminat talep etmektedir.Dosya içeriğine göre.

Dava konusu araç “...” marka, “...” tipi, “2017” model otobüs olup ilk tescil tarihi 02.03.2017'dir.Dosyada mübrez Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağından; dava konusu aracın 16.11.2018 tarihinde meydana gelen kazada hasarlandığı ve dosyada mevcut fotoğraflarda aracın sağ yan kısmının ağır hasar aldığı tespit edilmiştir.Sigorta eksperi ... tarafından 22.03.2019 tarihinde düzenlenen yazıda, 28.11.2018 günü ...

Sigorta ... dosya numarası ile ekspertiz talebi ulaştığı, talep üzerinde ...'e gidilerek araç üzerinde hasar ekspertizi yapıldığı, sonrasında ... plakalı aracın onarımı hususunda 03.12.2018 günü onarım hususunda mutabakat sağlanarak aracın onarımına başlandığı, aracın onarımı aşamalarında kontrol için servise gidildiğinde aracın bazı parçalarının yedek parça satıcılarında olmadığı ve parçaların fabrika stoklarında da bulunmadığı yurt dışı siparişi ile ancak parçaların geleceği bilgisinin verildiği, aracın yurt dış sipariş parça- larından ...

Tavan Havalandırma Ünitesi parçasının uzun süre yurt dışından getiril- mesi beklenildiğinden aracın onarımı bitmesine rapmen aracın trafiğe çıkamadığı, bahse konu parça- nın 21.02.2019 günü yurt dışından geldiği ve 24.02.2019 günü araca monte edilebildiği ve aracın aynı gün araç sahiplerine teslim edildiği belirtilmiştir.Aracın onarımı yapan kasko şirketi ...

AŞ.'nin 18.12.2020 tarihli yazısı ekinde ... nolu hasar dosyasının gönderildiği, dosya içerisindeki belgelerden; ... rapor nolu 28.11.2018 tarih kayıt nolu ekspertiz raporunda, ekspertiz talep tarihinin 28.11.2018 olduğu, onarımı yapan yerin ...-Yetkisiz Servis olduğu, hasar onarım süresinin 25 iş günü olarak belirtildiği, servis ile sigorta şirketi yetkilileri arasında kalınan mutabakatta 105.000 TL onarım bedelinde mutabık kalındığı, ekspertiz raporu parça listesinde ...- AA hava kanalı komple sağ parçasının da bulunduğu,

dosya içerisinde davacı yana ait vergi levhasının bulunduğu ve levhada 2015 2016-2017 yıllarına ait vergi beyan matrahlarının bulunduğu, ekler kıs- mında rapor ekinde mutabakat yazısı (Fotokopi) (21.12.2018) yazdığının tespit edildiği ancak bunun mutabakatın anlaşma tarihi mi, yoksa dosyaya eklendiği tarih mi olduğu tespit edilememiştir.

Onarımı yapan servis ... tarafından düzenlenen imzalı kaşeli tutanakta 16.11.2018 tarihinde hasar gören aracın serviste onarıma başlandığı, ancak hava ka- nalı sağ yedek parçasının yurt dışından sipariş edildiği, parça gelmediği için 07.03.2019 tarihine kadar beklendiği, söz konusu aracın 07.03.2019 tarihinde servise teslim edildikten sonra onarıma devam edildiği ve ertesi gün aracın teslim edildiği belirtilmiştir. Yine onarımı yapan servis tarafından ...

Sigorta'dan açılan ... plakalı aracın ... nolu dosyasındaki hasar bedelinin 105.000,00 TL olarak belirtildiği tespit edilmiştir. İlgili belge üzerinde tarih bulunmamaktadır. Davalı şirket tarafından 23.12.2020 tarihinde mahkemeye yazılan yazıda "aracın ona- rımı yetkili servis ağı dışına yapıldığından tedarik edilen parçalara dair yazışmaların kendilerinde bulunmadığı, talep edilen faturanın yedek parçayı tedarik eden ... Tic.

AŞ.'den talep edilmesi gerektiği" belirtilmiştir. ... A.Ş. Otokar Yedek Parça Ana Bayii tarafından ... Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen ... nolu 21.02.2019 tarihli faturada ... "Hava Kanalı Komple Sağ” parçası yer almaktadır ve fatura bedeli KDV dahil 5.067,95 TL'dir. ... tarafından 07.03.2019 tarihinde ... adına kesilen ... nolu faturada da “... -AA Hava Kanalı Komple Sağ” parçası yer almaktadır ve fatura bedeli KDV dahil 6.515,96 TL'dir.

Konuyla ilgili olarak mahkemece YTÜ öğretim Görevlisi Doç. Dr. ... tarafından düzenlenen 18/10/2021 tarihli raporda ;Dava konusu aracın tescil belgesinde; cinsi “otobüs”, kullanım amacı “ Yolcu Nakli- Ticari”dir.

Hasar tarihinde dava konusu araç 1 yıl 8 ay 14 gündür kullanılmakta olup yasal garanti süresi (2 yıl) devam etmektedir.Türk Ticaret Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu'nda araçların satışı sonrasında verilen hizmetlere dair uygulanacak süreler ve yükümlükler dava konusu otobüs aracı ve diğer araç sınıfları için belirtilmemiştir.Ancak her ne kadar “Otobüs” araç sınıfı,

13.06.2014 tarihli 29029 sayılı R.G.'de yer alan “Garanti Belgesi Yönetmeliği” ekinde yayımlanan “6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun gereğince Garanti Belgesi İle Satılması Zorunlu Olan Ürünler Listesi” ve aynı tarih ve sayılı RG' de yer alan “Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği” ekinde yer alan "6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun gereğince Satış Sonrası Hizmet Verilmesi Zorunlu Olan Ürünler Listesi” içerisinde de yer almasa da,

aracın davacıya Garanti Belgesi ile satıldığı dikkate alındığında satış sonra hizmetler anlamında ilgili yönetmeliklerin uygulama alanı bulabileceği değerlendirilmiş olup bu hususta takdir mahkemenindir.Bu doğrultuda Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği dikkate alındığında, 4.Maddede “Kullanım ömrü süresince, malın yetkili servis istasyonlarındaki bakım ve onarım süresiazami tamir süresini geçemez.” hükmü ve 12. Maddede de “Üretici veya ithalatçıların, tüketicilerin talebi üzerine yedek parça satışından kaçınamazlar” hükmü bulunmaktadır.Bu açıdan,

dava konusu aracın onarımı yapılan yer yetkisiz servis olduğundan onarım açısından herhangi bir azami süre değerlendirmesi yapılmasının mümkün olmadığı değerlendirilmiştir.

Diğer yandan ilgili yönetmelikte yedek parça tedariki bakımından üretici açısından tedarikten kaçınamama belirtilse de, talep üzerine tedarik zamanına dair bir belirleme yapılmamıştır.Bu doğrultuda dosya içerisinde taraflar arasında satın alma esnasında akdedilmiş olanve yedek parça temin süresini belirten bir sözleşmenin veya garanti belgesi eki vb. belgenin dava konusu dosya içerisinde bulunmadığı dikkate alındığında,

davalı yanın (Ticari Otobüs Taşıtı Üreticisinin) kendisinden talep edilen parçayı temini için belirlenmiş net bir yasal süre tespit edilememiştir.Dosya içerisindeki belgelerden dava konusu aracın yetkisiz serviste onarımına kasko sigortası tarafından 03.12.2018 tarihinde onay verildiği akabinde sipariş tarihleri belliolmamakla birlikte süreç olarak yedek parçanın;Yetkisiz servis yedek parça siparişi <... yedek parça siparişi> Yetkili üreticiye siparişin ulaşması şeklinde verildiği ve davacı beyanına göre 04.01.2019 tarihinde yedek parça sipa- rişinin kendisine ulaştığı ve dava konusu yedek parçanın davalı beyanına göre 27.02.2019 tarihinde

(davalının siparişi almasından 54 gün sonra) kendisinden alındığı, eksper beyanına göre ise 21.02.

2019 günü yurt dışından geldiği (davalının siparişi almasından 48 gün sonra) ve 24.02.2019 günü araca monte edilebildiği ve aracın aynı gün davacıya teslim edildiği anlaşıldığından, davalının yedek parça tedariki anlamında “parça tedarikinden kaçınmama” yükümlülüğünü yerine getirdiği ve bu hususla ilgili yönetmelikler açısından yedek parça tedarik süresinden kaynaklı olarak oluşan bir zararın oluşmadığı değerlendirilmiştir.Bu rapora itiraz üzerine alınan 12/05/2022 tarihli ek raporda ise ;İlgili yönetmelikler uyarınca davalının azami tamir süresinin aşılmasına imkan verme- yecek şekilde yedek parça stoğu bulundurmak (veya yedek parça

tedarikini veya üretimini planlamak) zorunda olduğu,Ancak ilgili yönetmeliklerde dava konusu araç sınıfı için herhangi bir azami tamir süresi belirtilmediği, bu doğrultuda mevcut durum ve yedek parça tedariki süresi açısından değer- lendirme yapıldığı,a.

İlgili yönetmeliklerde konu aracın tipi için azami tamir süresi belirlenmediği, tedarik anlamında herhangi bir kısıtlayıcı sürenin olmadığı kabul edildiğinde yedek parça tedariki anlamında herhangi bir gecikmeden bahsedilemeyeceği ve davalının tedarik yükümlülüğünü yerine getirdiğinden kök raporda da belirtildiği üzere yedek parça tedarik süresinden kaynaklı olarak oluşan bir zararın oluşmadığı,b.

İlgili yönetmeliklerde otomobil ve kamyonet taşıtları için azamı 30 iş günü tamir süresi belirlendiği dikkate alındığında konu aracın onarımı için yurt dışından tedarik edilecek yedek parçalar için de 30 iş gününü makul tedarik süresi olabileceği mütalaa edilmiş olup 30 iş günü ilgili tedarik süresinin mahkemece benimsenmesi durumunda siparişin davalıya ulaştığı 04.01.2019 tarihini takiben 30 iş günü içerisinde 08.02.

2019 tarihine kadar dava konusu yedek parçanın tedarik edilerek davacıya verilmesi gerektiği ancak konu yedek parça yurt içi stoklarında bulunmadığından azami tedarik süresinden 14 gün gecikmeli olarak 21.02.2019 tarihinde yurt dışından tedarik edildiği ve 30 işi günü süreyi aşan 14 gün için davacı yan zararından bahsedilebileceği belirtilmiştir.Somut olayda, tamir hizmeti veren dava dışı ... 'in yetkili servis olmadı- ğından Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği'nin “Kullanım ömrü süresince, malın bakım ve onarım süresinin azami tamir süresini geçemez.” şeklindeki 4. maddesinin uyuşmazlığa uygulanamayacağı ,

her hangi bir süre şartı konulamayacağı, yedek parçanın yurt dışından tedarik edildiği ve tedarik edildikten sonra makul süre içinde araca monte edildiği gözetildiğinde somut olayda tazminat koşul- larının oluşmadığı değerlendirilmiştir.Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değerlendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden, davacının istinaf başvu- rusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.

KARA R