İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1424 K.2024/1385

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından mahkemeye ibraz olunan dava dilekçesi ile özetle; davalının, ... numaralı tesisatına kayden elektrik enerjisi kullanmakta olup, Müvekkil Şirketleri kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde, davalı'nın sayaçtan geçmeden ölçümsüz şekilde kaçak elektrik kullanımında bulunduğunun 03/02/2022 tarihinde tespit edildiğini, buna ilişkin düzenlenen ... seri numaralı kaçak tutanağının ek'te olduğunu, kaçak elektrik kullanımına yönelik faturanın tahsili amacıyla davalı aleyhine İstanbul Anadolu ...İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız takip başlattıkları ancak davalının takibe haksız yere itiraz ederek takibi durdurduğundan bahisle itirazın iptalini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Görevli mahkemenin ticaret mahkemeleri olduğu, zira dava dilekçesinde de belirtildiği üzere davacının elektrik dağıtım alanında faaliyet göstermekte olup tacir olduğunun şüphesiz olduğu, söz konusu kaçak kullanıma konu elektrik sayacının ise müvekkilinin ikametgahı ile ilgili olmayıp ticari amaçlı olarak kısa süreliğine geri dönüşüm faaliyeti için bulunduğu sanayi sitesi içerisinde ve ticari işletme ile ilgili olduğunu, müvekkilinin geri dönüşüm işi ile iştigal etmekte olup kaçak kullanıma konu ...

Mahallesi, ... Sokak üzerinde bulunan yeri kısa bir süreliğine kullandığını, söz konusu bu yerin Kadosan Sanayi Sitesi içerisinde olup burada ticari işletmelerin faaliyette bulunmakta olduğu, müvekkilinin de bu faaliyeti kapsamında kısa süreliğine burada bulunduğu ancak meydana gelen yangın dolayısıyla (Ek-Yangın Raporu)-davalı kuruma başvuru dilekçesinde belirtildiği üzere- 21.02.2021 tarihinde bu iş yerini terk ettiği ve ...

Mahallesi, ....Sokak, No:...Ataşehir/İSTANBUL adresinde bulunan iş yerinde çalışmaya başladığı ve 8-9 ay sonra ise yani 15.11.2021 tarihinde aynı adreste ...

Plastik San. ve Tic.Ltd.Şti. adında bir şirket kurarak çalışmalarına bu şirket bünyesinde devam ettiği, Mahkemeniz dosyasında yapılan araştırmadan da anlaşıldığı üzere müvekkilinin esnaf kaydının bulunmamakta olduğu, müvekkilinin tacir vasfında olup kaçak kullanıma konu yerin de ticari işletme kapsamında olduğundan açılan davada mahkemenin görevsiz olduğunu, bu nedenle de görevsizlik kararı verilmesinin gerektiğini aksi halde davanın esastan reddini talep ettiği anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Sözkonusu kararı davacı vekili istinaf etmiş olup dilekçesinde özetle.

30/11/2023 tarihli duruşmada hakim olmaması sebebiyle mazeret verilmeye zorlandığını, ancak mazeret dilekçesinin hiçbir yerinde yeni dosya gününün Uyaptan öğrenilmesine ilişkin bir muvafakat bulunmadığını, söz konusu zabıtın tebliğ edilmediğini, 09/12/2014 tarihli celsede davacılar vekilinin duruşma gün ve saatinden haberdar olduğu halde hazır olmadığı belirtilerek davanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği anlaşıldığını, duruşma gününün UYAP'tan öğrenilmesi usulünün uygulanabileceğine yönelik bir düzenleme bulunmadığı, kaldı ki mahkemece bu yönde bir ara karar da kurulmadığı,

davacı vekiline usulüne uygun davetiye ile duruşma gün ve saatini bildirir tebligat da yapılmadığından, davacılar vekiline yeniden duruşma günü bildirerek yargılamaya davam edilmesi usulüne uygun tebliğe rağmen gelmez ise davanın işlemden kaldırılması gerekirken 09/12/2014 tarihli celseye tarafların katılmaması nedenleriyle takipsiz bırakılan davanın üç ay içinde yenilenmediği gerekçesiyle HMK'nın 150.maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru olmadığı,

ilk derece mahkemesi tarafından verilen karar yine bize tebliğ edilmediğini, davalı vekilinin icra ödeme emri göndermesi ile haberi olmadığını beyan ederek ilk derece mahkemesi tarafından verilen dosyanın açılmamış sayılmasına dair kararın bozulmasını istemiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 150. maddesinde "Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması'' düzenlenmiştir.

6100 sayılı HMK'nin 150/1 maddesinde, ''Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir'' denilmiş, devamında da "Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır.

Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez" hükmüne yer verilmiştir. 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde "Hukuki dinlenilme hakkı" düzenlenmiştir. Buna göre davanın taraflarının yargılama ile ilgili bilgi sahibi olma, açıklama ve ispat hakkı bulunmaktadır.

Maddenin gerekçesinde açıklandığı üzere bu hak Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsurudur. İddia ve savunma hakkı olarak da bilinen bu hak, tarafların yargılama konusunda tam bilgi sahibi olmalarını, açıklama ve ispat hakkını tam ve eşit olarak kullanabilmelerini, yargı organlarının da bu açıklamaları dikkate alarak gereği gibi değerlendirme yapıp karar vermelerini zorunlu kılmaktadır.

Hakim tarafları dinlemeden veya açıklama ve ispat hakkını kullanmaları için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez.

(YHGK.'nun 2009/52 Esas, 2009/105 Karar sayılı kararı) Somut olayda; mahkemece yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde taraf teşkili sağlanmaksızın davacının duruşmadan haberdar olduğu ve duruşmaya katılmadığı gerekçesiyle 6100 Sayılı Kanun'un 150/1. maddesi gereğince 28/03/2024 tarihinde dosyanın işlemden kaldırılmasına ve bahisle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi isabetsizdir. Davacı tarafın hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilmiştir.

Hal böyle olunca; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-a.5.maddesi uyarınca kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dava dosyasının mahkemesine gönderilmesi gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARA R