İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1595 K.2024/1994

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...seri numaralı 27/07/2023 tarihli Kaçak/Usulsüz Elektrik Kullanım Tespit Tutanağına dayanılarak düzenlenen 07/08/2023 son ödeme tarihli 874.507,11-TL bedelli fatura alacağının tahsili amacıyla İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; bir davanın ticari dava olabilmesi için tarafların tacir ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması gerektiğini, yapılan araştırmada müvekkilinin esnaf olarak çalıştığının tespit edilmesi halinde dosyanın görevsizlik kararı verilerek, görevli Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesini, davanın tümden reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından; "davacının tacir olduğunda şüphe yok ise de davalının ticaret siciline kayıtlı olmayıp, esnaf odasında kaydının bulunduğu, vergi dairesi yazısına göre işi terk ettiği ve tacir sayılmasını gerektiren herhangi bir delil sunulmadığı, böylece davalının esnaf sınıfında bulunduğu, kaldı ki taraflar arasında aynı nitelikteki uyuşmazlığa dair İstanbul 43. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/87 Esas sayılı dosyasında verilen tedbir kararının İstanbul 3. Hukuk Dairesi'nin 2023/1981 - 2075 E.K.

Sayılı kararı ile esastan incelendiği, bu hususun da görevin asliye hukuk mahkemesine ait olduğunu gösterdiği anlaşılmakla, uyuşmazlığın genel görevli mahkemeler olan Asliye Hukuk Mahkemelerinde çözümlenmesi gerektiği " gerekçeleriyle 1-Davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, 2-Görevli mahkemenin İstanbul Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunun tespitine, 4-Vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin hususların görevli mahkemece değerlendirilmesine,..." karar verilmiştir.

Karara karşı davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davalı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; her ne kadar davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine şeklinde verilen karara bir itirazları olmasa da, yine mahkemece 06/03/2024 Tarihli gerekçeli kararın "4" numaralı kararında "Vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin hususların görevli mahkemece değerlendirilmesine" şeklinde verilen usul ve yasaya aykırı olduğunu,

cevap dilekçelerinde de talep ettikleri üzere görevsizlik kararı verilmesi ile birlikte davalı müvekkili kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden vekalet ücreti de verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Dava, kaçak tespitine dayalı tahakkuk eden fatura alacağının tahsili talebiyle başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstinafa gelen uyuşmazlık ise, görevsizlik kararı ile davalı lehine vekalet ücretine hükmedilip edilemeyeceği noktasındadır.HMK 331/2 maddesine göre, “Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkeme hükmeder.

Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkûm eder.” şeklinde düzenlenmiştir.

6100 sayılı HMK yürürlüğünden sonra "esastan sonuçlanmayan davada Yargılama Gideri" başlığı altında düzenlenen 331/2 maddesinde yargılamanın tekliği esası benimsenmiş, görevsiz-yetkisiz mahkemede yargılama giderlerine hükmedilemeyeceği kabul edilmiştir. Zira bu kararlar usuli kararlardır. Davanın esasını çözen kararlar değildir. Bu usuli karardan sonra görevli veya yetkili mahkemeye başvurulursa, dava kaldığı yerden devam edecektir.

Bundan, yani HMK'nın 332/2 maddesi kapsamından, ilk yetkisizlik veya görevsizlik kararı veren mahkemedeki yargılama için de ayrı bir vekalet ücreti veya yargılama gideri hükmedileceği sonucu çıkartılmamalıdır. Zira dava esastan sonuçlanmadığı için kimin haklı olduğu ortaya çıkmamaktadır. Bu maddeyi, HMK 326 maddesi ile beraber değerlendirmek gerekir.

O halde, somut davada, görevsizlik kararı ile davanın gönderildiği mahkemece esas hakkında yargılamaya devam edilip, haklılık durumuna göre yargılama giderleri ve vekalet ücreti değerlendirileceğine göre, davalı lehine ayrıca vekalet ücreti takdirine dair davalı istinaf sebebinin reddi gerekmiştir.

(HGK 2017/2-3004 E. - 2019/217 K. ) Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirilmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.

KARA R