İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/1607 K.2025/2947

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Müvekkili şirketin 6446 sayılı EPK'ya göre kurul- muş bir tedarik şirketi olduğunu, davalı abone 01.01.2018 sözleşme başlangıç, 01.02.2018 tedarik başlangıç tarihli olmak üzere ticarethane tarife grubuna dahil olan elektrik enerjisi satış sözleşmesi imzaladığını, davalı takip borçlusunun kullanmış olduğu elektrikten dolayı faturalar keşide edilerek gönderildiğini, vade tarihinde hiçbir fatura karşılığı ödenmediğinden taraflar arasındaki sözleşmenin 7. maddesi gereğince son iki dönem faturasının en yükseği olan 02.01.2019 tarihli 5.459,13 TL bedelli 2 katı baz alınarak davalı adına 10.918,26 TL tutarında ceza faturası düzenlendiğini,

iş bu fatura da ödenmediğinden sözleşmenin 4.2 md gereğince 1.310,19 TL icra ceza şartı ve 236,56 TL takip ön- cesi işlemiş faiz ilave edilerek toplam 12.445,00 TL üzerinden takibe girişildiğini, davalının haksız itirazı nedeniyle takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %40'tan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ile mahkumiyetine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının iddia ettiği üzere, davacı şirket ile davalı şirket arasında akdedilen Elektrik Tedarikine ilişkin sözleşme imzalandığını, bu sözleşme gereği davacı şirketin elektrik satışı yapacağını, müvekkili şirketin ise kullanım miktarına göre keşide edi- lecek faturaları ödeyeceğini, takibe konu faturaların müvekkili tarafından ödendiğini,

davacı şirketin fatura ile birlikte sözleşmenin 7.1 maddesindeki " her bir sayaç ayrı ayrı hesaplanmak üzere son 12 dönem faturalarının en yüksek faturasının 2 katı kadar cezai şartı tedarikçiye ödemeyi kabul eder" hükmüne daya- narak son 12 dönem faturalarının en yükseği olan 02.01.2019 tarihli EEA201900038 seri nolu 5459,13 TL bedelli tüketim faturasının 2 katı alınarak ... sıra numaralı, 23.04.2019 vade tarihli 10.918,26 TL bedelli ceza faturası düzenlendiğini, sözleşmede bu düzenlemenin genel işlem koşulu mahiyetinde olduğunu,

söz konusu ceza faturası hukuka aykırı olduğu gibi sözleşmenin 4.2 maddesine dayanarak talep edilen seri... sıra numaralı, 23.04.

2019 vade tarihli, 10.918,26 TL bedelli ceza faturasının %12’si hesaplanarak belirlenen 1.310,19 TL tutarındaki icra ceza şartının da takibe eklenmesinin müvekkilinin durumunu ağırlaştırdığını ve hakkaniyete aykırı nitelikte olduğunu beyanla davanın reddini, kötü niyetle takibe girişen davacının % 20 oranından az olmamak kaydıyla tazminat ile mahkumiyetini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini istemiştir.1.) İlk Derece Mahkemesi'nce 2019/477 E., 2021/852 K. Nolu 06.12.2021 tarihli ilam ile ;"Davanın KABULÜ ile.

Davalının İstanbul 37.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden aynı koşullar altında aynen devamına, Alacağın likit ve muayyen olduğu anlaşılmakla 12.465,01-TL' nin %20' si tutarındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.İstinaf Başvurusu:Hüküm davalı tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde.

Davacı tarafça "müvekkilinin sözleşmede yer alan yükümlülüklerini yerine getirmediği"nden bahisle, 02.01.2019 Tarihli 5.459,13 TL tutarlı faturanın 2 katı oranında tutarı olan 10.918,26 TL tu- tarında 16.4.2019 tarihli fatura düzenleyerek, bu fatura miktarını takibe koyduğunu,Davacı her ne kadar dava dilekçesinde başka bir faturadan bahsetmiş ise de; bilirkişi raporunda davacının talebinin ve kıstas faturanın 02.01.2019 tarihli 5.459,13 TL tutarlı fatura oldu- ğunu, mahkemece yapılan incelemede;

müvekkilinin cezaya kıstas faturayı ödeyip ödemediğinin belirlenmediğini, faturayı ödemesine rağmen, ödenmiş fatura tutarı üzerinden haksız şekilde cezai şart uygulandığını, takibe vaki itirazlarının yerinde olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Dairemizce yapılan inceleme sonucu tesis edilen 2022/1207 E., 2023/286 K. Nolu 31.01.2023 tarihli ilamda;"Dava, İİK 67 maddesine dayalı itirazın iptali talebine ilişkindir.Dosya kapsamından; taraflar arasında elektrik enerjisi tedarikine ilişkin sözleşme imzalandığı,

davalının sözleşme kapsamında düzenlenen elektrik tüketim faturasını zamanında ödememesi nedeniyle söz- leşmenin feshedildiği ve davalı adına cezai şart faturası düzenlendiği, bu faturanın da ödenmemesi üzerine söz konusu cezai şart bedeline, icrai ceza ve faiz eklenerek davalı aleyhine takibe girişildiği ve davalının borca itirazı nedeniyle takip durduğundan itirazın iptali talebiyle eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Uyuşmazlık, davacının sözleşmeyi fesihte haklı olup olmadığı, cezai şart faturası koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda toplanmaktadır.Taraflar arasındaki sözleşmenin.

4.1.maddesine göre; davacı (tedarikçi) tarafından düzenlenen ve elektrik kullanım bedellerini içeren fatura bedelleri, davalı (müşteri) tarafından, davacının (tedarikçinin) hesabına, faturanın düzenlenmesinden itibaren 7 gün içinde ödenecektir." 4.2.Maddesine göre; davacı, vadesinde ödenmeyen fatura tutarına aylık yüzde 5 gecikme zammı (temerrüt faizi) uygulayacak ve ilave olarak her geç ödenen fatura için 5 TL sabit bedel ekleyerek fatura edecektir.

Bu oran ve bedel her yıl önceki yılın TÜFE oranında arttırılacaktır. Davalının, sözleşme hükümleri veya borçtan dolayı icra takibine sebebiyet vermesi halinde, davacı davalıdan, icralık her faturanın yüzde % 12'si kadar icra ceza bedeli talep edebilecektir.

7.2 nolu maddesi hükmüne göre; davalının, sözleşmenin herhangi bir hükmünü ihlal etmesi veya sözleşme boyunca herhangi bir faturasını son ödeme tarihinden önce kısmen veya tamamen ödememiş olması halinde, davacının davalıyı portföyden çıkarma (sözleşmeyi feshetme) hakkı vardır.

Davacının davalıyı portföyünden çıkarması halinde; sözleşmeden doğan her türlü sair haklar saklı kalmak üzere, fatura alacakları ile birlikte sözleşme Madde 7.1 de anılan cezai şartın ödenmesini talep etme ve bütün bu borçlara ait gecikme zammını Madde 4.2'deki belirtilen oranda uygulama hakki vardır.Sözleşmenin 7.1 nolu maddesi hükmüne göre; yukarıdaki hükümde sözü edilen cezai şart, her bir sayaç ayrı ayrı hesaplanmak üzere son 12 dönem faturalarının en yüksek olanının 2 katı olarak hesap- lanacaktır.Sözleşmenin 4.5 nolu maddesi hükmüne göre;

davalının sözleşmenin herhangi bir maddesinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde, davacının, sözleşmeyi feshe ve yazılı bildirime gerek ol- maksızın, Madde 7.1'deki ceza şart tutarını davalıdan talep etme hakkı vardır.

(Bu hükme göre; davalı fatura bedellerini vadesinde ödemediği takdirde, davacı sözleşmeyi feshetmese bile, Madde 7.1'deki cezai şartın ödenmesini davalıdan talebe hak kazanacaktır).Davacı taraf "davalının bir kısım tüketim bedeli faturasını vadesinde ödememesi nedeniyle, da- vacının sözleşmenin 7.1 nolu maddesinde düzenlenmiş olan cezai şart tutarını davalıdan talep etmeye hak kazandığı ayrıca bu cezai şart tutarını içeren fatura davalı tarafından ödenmeyip icra takibine konu edildi- ğinden sözleşmenin 4.2 nolu maddesinde düzenlenen cezai şart tutarını (icra ceza bedelini) da davalıdan talebe hak kazandığını” iddia etmektedir.

Davalının bir kısım tüketim bedeli faturasını vadesinde ödememesi halinde davacı sözleş- menin 7.1 nolu maddesinde düzenlenmiş olan cezai şartın tahsilini davalıdan talebe hak kazanacaktır. Davacı taraf," davalının bir kısım tüketim badeli faturasını vadesinde ödemediğini” iddia etmiş ise de, vadesinde ödenmeyen bu faturaların hangi faturalar olduğuna dair bilgi ve belge sunmamıştır.

Davalı ise cevap dilekçesinde, “fatura bedellerinin tamamını davacıya ödediğini” beyan etme- sine rağmen “fatura bedellerini vadesinde ödenip ödenmediği” hususu açıklanmamıştır.Hükme esas alınan bilirkişi raporunda ; davalının beyanına göre, bir kısmının fatura bedelle- rinin vadesinde ödenmediği varsayılarak değerlendirme yapılmış ve neticede davacının davalıdan,

sözleşmenin 7.1 nolu maddesi gereğince 10.918,26 TL cezai şart +1.310,19 TL icra ceza bedeli + 236,56 TL gecikme zammı talep edebileceği sonucuna varılmış ve mahkemece bu rapor hükme esas alınmıştırDavalı her ne kadar kıstas faturanın ödenip ödenmediğinin araştırılmadığını iddia etmiş ise de, uyuşmazlığın kıstas faturadan değil vadesinde ödenmeyen faturalardan kaynaklandığı gözetilmelidir.

Buna göre, HMK 31. Md de düzenlenen hakimin davayı aydınlatma görevi çerçevesinde, mah- kemece davacı taraftan sözleşmenin feshine neden olan faturaların hangileri olduğu hususunda bilgi ve belge talep edilmesi, bundan sonra tarafların ticari defter ve kayıtları ile dosya üzerinde önceki bilirkişi kurulu mari- fetiyle ek inceleme yapılarak söz konusu faturaların vadesinde ödenip ödenmediği , buna göre fesih ve cezai şart koşullarının oluşup oluşmadığı,

tahsili gereken alacak miktarı hususunda ek rapor alınarak hasıl olacak sonuç dairesinde karar tesisi gerekirken ,eksik inceleme ile yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur." denilerek " davalının istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldı- rılmasına, HMK 353/1-a-6 md gereğince tespit edilen eksiklikler yeniden yargılama gerektirdiğinden dosya- nın ilk derece mahkemesine gönderilmesine" karar verilmiştir.

2. Kaldırma kararımız sonrasında İlk Derece Mahkemesi'nce 2023/115 Esas- 2025/300 Karar sayılı 22.04.2025 tarihli ilam ile;"Davanın KABULÜ ile,1-Davacı tarafından davalı aleyhine yürütülen İstanbul 37.İcra Müdürlüğü'nün 2022/7414 Esas (eski ...

Esas) sayılı takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın İPTALİNE, takibin 10.918,26-TL asıl alacak, 1.310,19-TL icra cezai şart ve 236,56-TL işlemiş faiz toplamı olan 12.465,01-TL üzerinden aynı koşullar altında DEVAMINA,2-İcra takibine yapılan itiraz haksız olduğundan ve likit (belirlenebilir) hüküm altına alınan alacak (12.465,01-TL) üzerinden % 20 oranında hesaplanan 2.493,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.İstinaf Başvurusu: Hüküm davalı tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde;

davacıya gerekli tüm ödemelerin yapıldığını, cezaya kıstas fatura ödendiğini, davalının ceza faturası düzenlemesinin hukuka aykırı olduğunu, üç kişiden oluşan bilirkişi kurulu vasıtasıyla ek rapor hazırlanması gerekirken ek raporun kök raporda zaten incelemesini yapan mali müşavir Osman Balcı tarafından hazırlandığını, bu raporun hükme esas alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, ayrıca icra inkar tazminatı koşullarının oluşmadığını beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.

İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre.

Davacı vekilince dosyaya sunulan beyan dilekçesinden uyuşmazlığın kıstas faturadan değil , 18.03.2019 tanzim 25.03.2019 vade tarihli ... seri nolu 5.149,87 TL bedelli normal tüketim bedelinin vadesinde ödenmemesi nedeniyle tahakkuk olunan cezai şart bedelinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.Kaldırma kararımız sonrasında SMMM bilirkişi tarafından tarafların ticari defter ve kayıtları ile dosya üzerinde yapılan ek inceleme sonucunda da.

18.03.2019 tanzim 25.03.2019 vade tarihli ... seri nolu 5.149,87 TL bedelli tüketim faturasının vadesinde ödenmediği, buna göre davacı tarafın cezai şart talep edilebileceği, Bilirkişinin ek raporda son 12 döneme ait en yüksek fatura tutarının 31.08.2018 tarih ve 5,880.88 TM bedelli fatura olduğu tespit edilmiş iken, davacı vekilinin 30.10.2024 tarihli beyan dilekçesinde bu fatura fatura içinde güvence bedeli olduğunu beyan ettiği, 550,27 TL tutarındaki güvence bedeli düşüldüğündü fatura bedelinin 5.330,61 TL olduğu, bu durumda davalının son 12 aylık tüketiminde en yüksek faturanın 02.01.2019 tarihli 5.459,13 TL miktarındaki fatura olduğu,

5.459,13 TL TL tutarındaki fatura esas alınmak suretiyle yapılan hesaplama sonucu tahsili gereken cezai şart bedelinin 5.459,13 TL x 2= 10.918,26 TL olarak hesaplandığı,Takip tarihi itibariyle tahsili gereken alacağın 10.918,26 TL asıl alacak + 1.310,19 TL icra cezai şart + 236,56 TL takip öncesi işlemiş faizden ibaret 12.465,01 Tl olduğu tespit edilmiştir.Mahkemece kaldırma kararının gerekleri yerine getirilmiş, eksiklikler giderilmiştir.

Bilirkişi raporu içerdiği teknik inceleme ve tespitler itibariyle dosyadaki delillere uygun ve hükme elverişlidir.Davacının takip ile tahsilini istediği toplam alacağın da 12.465,01 Tl olduğu dikkate alındığında takipte fazlalık bulunmadığı anlaşılmakla itirazın iptali yönünde verilen kararda isabetsizlik görülmemiştir.Ancak cezai şarta ilişkin alacak likit ve muayyen olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmesi doğru olmadığından hükmün 2. fıkrasının düzeltilmesi gerekir.

(Yargıtay 3. HD'nin 2025/2554 E., 2025/3963 K. Nolu 10.09.2025 tarihli ilamı)Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda maddi vakıa ve hukuki değerlendirme noktasında usul ve yasaya aykırılık tespit edilmekle, davalının istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına tespit edilen eksiklik yargılama gerektirmediğinden HMK 353/1-b-2 md gereğince, esasa ilişkin olarak yeniden, "Davanın KABULÜ ile. Davalının İstanbul 37.İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasına yönelik yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden aynı koşullar altında aynen devamına,

Yasal şartlar oluşmadığından icra inkar tazminatı takdirine yer olmadığına " karar vermek gerekmiştir.