İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/3165 K.2025/3350

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı müvekkil, uyuşmazlık dışı üçüncü kişi ... ile akdettiği 01.03.2024 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile kiracı sıfatıyla, İstanbul Avrupa Yakası bölgesindeki “Yakuplu Mah. 198. Sok. ...

Beylikdüzü/İSTANBUL” adresli “depolu dükkan” vasıflı taşınmazda ticari faaliyete başlamış olup keyfiyet, mezkûr kira sözleşmesi ve Beylikdüzü Vergi Dairesi Başkanlığı’na bağlı olarak 9980549639 Vergi Kimlik Numarası ile “452003-Araba Yağlama, Yıkama, Cilalama ve Benzeri Faaliyetler” faaliyet kodu ve adıyla faaliyete başladığına ilişkin Vergi Levhası (Ek-2) ile sabit olduğu, davacı müvekkil, yasal bu düzenlemeler kapsamında ... tesisat numaralı mecurda kendi adına perakende satış sözleşmesi ile abonelik tesis ederek elektrik enerjisi kullanabilmek için, görevli elektrik tedarik şirketi olan dava dışı ... ...

Elektrik Perakende Satış A.Ş.’ne başvurmuş ise de; bu “tedarik şirketi” tarafından, davalı elektrik “dağıtım şirketinin” mezkûr kullanım yerinin elektrik dağıtım bağlantı anlaşmasını iptal etmiş olduğu, bu sebeple elektrik enerjisi alımına yönelik olarak müvekkili ile perakende satış sözleşmesi akdedilmesinin mümkün olmadığının bildirildiği, müvekkili davacı tarafından, E-Devlet uygulaması üzerinden tedarik şirketi olan ... ...

Elektrik Perakende Satış AŞ.’ne yeni abonelik başvurusu yapılmak istendiğinde; belirttiğiniz konum için abonelik yapılamadığını, " Dağıtım Bağlantı Anlaşmanız yoktur. Eğer DBA yapıldı ise lütfen dağıtım şirketi ile görüşün” uyarısıyla karşılaşıldığını, yeni abonelik başvurusu yapılmasına izin vermediğini, E-devlet zerinden herhangi biri tarafından tedarik şirketi olan ... ...

Elektrik Perakende Satış AŞ.’ne yeni abonelik başvurusu yapmak istediğinde tekil numara kısmına davaya konu edilen ... tesisat numarasını yazıp sorguladığında aynı uyarı ile karşılaşacağı, hâl böyle olunca müvekkilinin, mezkûr kullanım yerine ilişkin abonelik sözleşmesi yapılabilmesi için varlığı Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği m.4/1-u kapsamında ön şart olan “bağlantı anlaşması” yapabilmek için 25.03.2024 tarih ve 19510 sayılı dilekçe ile davalı dağıtım şirketine yazılı başvuru yaptığını, buna karşılık davalı şirket tarafından,

başvuruya yazılı olarak cevap verilmediğini ve sözlü olarak eski abonenin elektrik borcu sebebiyle mezkur kullanım yerine “bağlantı anlaşması yapılamayacağı” yönünde cevap verilerek, müvekkili davacının bağlantı anlaşması yapılması talebinin kabul edilmediğini ve mezkûr kullanım yerine elektrik enerjisi bağlanmadığını, İstanbul Avrupa yakası bölgesinde kamu hizmeti nitelikli elektrik dağıtım hizmetini “tekel” olarak yürütmekte olan davalı şirket tarafından,

başka bir dağıtım şirketinden elektrik enerjisi temin edebilme imkânına sahip olmayan müvekkilinin ticari işletme vasıflı kullanım yerinde “olmazsa olmaz” nitelikli elektrik enerjisi kullanılabilmesi için bağlantı anlaşması yapılması ve elektrik enerjisi verilmesi gerekirken, haksız ve hukuka aykırı olarak bundan kaçınılmak suretiyle bu konuda muaraza çıkarıldığını beyanla davalı şirket tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak çıkarılan muarazanın giderilmesine ve davacı müvekkilin “Yakuplu Mah. 198.

Sok. ... Beylikdüzü/İSTANBUL” adresindeki ... tesisat numaralı kullanım yeri için elektrik bağlantı anlaşması tesisi ile elektrik enerjisi bağlanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkil şirketin görev alanı, hat şebekeleri vasıtasıyla elektrik dağıtımından sorumlu olup elektrik tüketimi gerçekleştiren tüketicilerle her hangi bir abonelik sözleşmesi akdetme görevi bulunmamakta, elektrik dağıtım şirketi olarak tüketiciler ile abonelik sözleşmesi yapma yetkisi ve görevi bulunmadığını, tüketicilere yönelik elektrik satımı gerçekleştiren perakende şirketlerine, elektrik dağıtımını sağlamakla görevli olduğunu, elektriğin son tüketiciye ulaşmasında ilgili anlaşmalar ve aboneliklerin perakende şirketleri üzerinden yürütülmekte olduğunu,

davaya konu mahale ilişki olarak dava dışı Volkan ... ve davacı tarafından çeşitli tarihlerde müvekkili şirkete başvuruda bulunulmuş olup müvekkili şirket tarafından başvuruya konu adrese ilişkin yapılan tespitlerde mahalde yer alan elektrik tesisatının EPTHY mevzuatına uygun olmadığı,

tesisatın kaçak elektrik kullanımına sebebiyet verecek şekilde bulunduğu ve tesisatın kaçak kullanım yönünden risk taşıdığının tespit edildiğini, başvuruculara şirket görevlilerince kaçak elektrik kullanımı yönünden tespit edilen risklerin giderilmesi ve mahallin yeniden enerjilendirilebilir hale getirilmesi akabinde gerekli işlemlerin tesis edileceğinin iletildiğini, 08.05.2014 tarihli 28994 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 5'inci maddesine göre elektrik aboneliğine ilişkin sözleşme imzalamak isteyen gerçek ve tüzel kişiler,

elektriğin satışı işini yürüten tedarik şirketlerine başvurmakla mükellef olduğu, müvekkil şirketin elektriğin dağıtımı işi ile iştigal etmekte olup sözleşme imzalanması ve elektriğin satışı hususunda yetkili ve görevli olmadığı, bu kapsamda abonelik sözleşmesinin kurulamadığından bahisle davaya konu iddiaların müvekkili şirkete yöneltilmesi hukuken mümkün olmadığı, öncelikle davanın müvekkil ... yönünden husumetten reddine karar verilmesi gerektiği, dava konusuz kaldığı, İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/35 D.İş sayılı dosyada elektriğin bağlatılmasına ilişkin verilen tedbir kararına istinaden 02.08.2023 tarihinde dava dışı ... ...

Elektrik Perakende A.Ş (...) ile davacı arasında abonelik ilişkisi akdedildiğini ve davacı tarafından abone olarak elektrik kullanılmaya başlandığını, her ne kadar değişik iş dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararının, davacının adresine elektrik bağlatılması hususunda verilmiş olsa da iş bu mahkemede görülen esas hakkında davayı açmayı gerektirmeyecek noktada davacı ile abonelik sözleşmesi yapılarak elektrik aboneliği başlatıldığını,

tedbir kararı elektrik bağlatılması için verilmiş olmasına karşılık dava dışı ... ile davacının abonelik tesis etmesi esas hakkındaki davanın konusuz kalmasına sebebiyet verdiğini ortada bağlantı anlaşmasının tesisine yönelik bir anlaşmazlık kalmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir. İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; " davanın davacıya ait işletmesinin bulunduğu Yakuplu Mahallesi 198.Sokak ...

Beylikdüzü/İstanbul adresindeki işyerine elektrik enerjisi bağlanmamasına ilişkin davalı ile oluşan muarazanın giderilmesi istemine ilişkin olduğu, davacının belirtilen bu yere elektrik enerjisi bağlanması amacı ile tedbir amaçlı İstanbul 16 ATM'nin 2024/118 D.iş dosyasında talepte bulunduğu, mahkemenin talebi kabul ederek belirlenen adrese elektrik enerjisi bağlanması yönünde karar verildiği, mahkememizce tüm belge ve bilgilerin temin edilerek dosyaya kazandırıldığı ayrıca bilirkişi raporunun aldırıldığı,

yargılama aşamasında davalı elektrik şirketince elektrik enerjisinin bağlandığı ve bu şekilde uyuşmazlığın sona erdiği" gerekçeleriyle;1-Davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiştir. Karara karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davacı vekil istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak.

Davalı ...'ın davacı müvekkili ile dağıtım bağlantı anlaşması imzalanmaması sebeplerinin ortadan kalktığı ve artık davacı ile dağıtım bağlantı anlaşması imzalanmasında ve ... tesisat/hizmet noktası numaralı kullanım yerine elektrik enerjisi verilmesinde bir anlaşmazlık olmadığı yönünden bir beyanda bulunmadığını, taraflar arasındaki muarazanın halen mevcut olduğunu, davanın konusuz kalmadığını, uyuşmazlığın esası hakkında olumlu-olumsuz bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu,

davanın konusuz kaldığı kabulü halinde vekâlet ücreti ve yargılama giderleri davanın açılış tarihi itibarıyla tarafların haklılık durumuna göre belirlenmesi gerektiğini, dava tarihi itibarıyla -ihtiyati tedbir talebi tarihi itibarıyla da- müvekkili davacının huzurdaki davayı açmakta haklı olduğu,

davalı ... tarafından bağlantı anlaşması imzalanmaması ve kullanım yerine elektrik enerjisi verilmemesi usul ve yasaya aykırı olduğundan yargılama gideri ve vekâlet ücreti davalı ...'a yükletilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile vekâlet ücreti ve yargılama giderinin davacı müvekkile yükletilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.Dava, davacının kendisinden önceki abonenin borçları nedeniyle abonelik özleşmesi yapılmamak suretiyle ortaya çıkarılan muarazanın giderilmesine talebine ilişkindir.Dosya kapsamından.

İstanbul 16 ATM'nin 2024/118 D.iş dosyasında verilen tedbir kararı sonrası davalı ... ile abonelik sözleşmesinin imzalanmış olduğu noktasında uyuşmazlık yoktur.Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi tarafından; mahkeme tarafından davalı şirkete yazılan 03.06.2024 tarihli müzekkere ile bilgi ve belgeler talep edildiği halde herhangi bir geri dönüş alınamadığını, davalı tarafından bu konuda gerekli bilgi ve belgelerin sunulması sonrasında bir gecikme olup olmadığı konusunda bir değerlendirme yapılabileceğini belirtilmiştir.Hukuk Genel Kurulunun 29.09.2004 tarih, 2004/13-417 E.-2004/442 K.sayılı ilamında da açıklandığı üzere;

muarazanın men'i(çekişmenin önlenmesi) davaları, usul hukuku anlamında tespit değil, eda davası niteliğindedir. Bu tür davalarda hem muarazanın(çekişmenin) varlığının tespiti ve hem de onun önlenmesi(men'i) talep edilir. İlke olarak her dava, açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre hükme bağlanır (28/11/1956 tarih ve 15/15 sayılı İBK).

Ne var ki, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir nedenle dava konusunun ortadan kalkması halinde işin esası hakkında infaz kabiliyeti olan bir hüküm kurulmamaktadır.

Dava konusu hakkın davacıya ödenmesi, verilmesi ya da müdahalenin kaldırılması, davacı ve davalı sıfatının birleşmesi, yeni çıkan bir kanun ya da Anayasa Mahkemesi kararı ile ya da kişiye sıkı sıkıya bağlı ve mirasçılara geçmeyen bir hakka ilişkin davalarda taraflardan birinin ölümü gibi nedenlerle artık dava konusu edilen talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesine gerek ya da neden kalmıyorsa, burada davanın konusuz kalmasından söz edilebilir.

Bu durumda, mahkemenin, bir tespit hükmü niteliğinde olmak üzere esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmetmesi gerekmektedir.Bu noktada, mahkemece.

HMK'nın 331 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, konusuz kalan dava hakkında yargılamaya devam edilerek, dava açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğu tesbiti ve o tarafın yargılama giderlerine mahkum edilmesi gerekir.Yapılan bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık değerlendirildiğinde; yargılama sırasında dava konusu yerde abonelik sözleşmesinin imzalanması nedeniyle dava konusu muaraza ortadan kalkmıştır.

Ancak, bilirkişi raporundaki belirlemeye rağmen mahkemesince abonelik sözleşmesi getirtilerek incelenmeden, davalı tarafça bağlantı anlaşmasının yapılıp yapılmadığı, abonelik sözleşmesine etkisi, yapıldığı ise hangi tarihte yapılmış olduğu, davacının dava açmakta haklı olup olmadığı değerlendirilmeden karar verilmesi isabetli bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; davacının istinaf başvurusunun kabulü ile kararın HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.