İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/707 K.2025/2545

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin saygın iş adamları olup birçok iş kolunda faaliyet gösterdiklerini, yaşanılan ekonomik sıkıntının giderilmesi amacı ile bankadan kredi alma lüzumu doğduğunu, müvekkili ...'in davalı bankadan kredi aldığını, ...

Bankası T.A.O Ibrahım Ağa Caddesi/Kocaeli Şubesi müdürünün ,müvekkillerine,"almış olduğu kredi borcuna karşılık kendilerine veya ailelerinden herhangi birine ait taşınmazları var ise vefa hakkı kapsamında kendilerine devretmelerini, buna karşılık daha düşük faiz işleteceklerini ve belirlenen tarih içerisinde borçlarını ödedikleri taktirde taşınmazların mülkiyetlerini kendilerine geri devredeceklerini" söylediğini, müvekkil- lerinden ...in inşaat mühendisi olup davalı bankadan kredi almadan önce eşi ... ile birlikte İçmeler...

Tuzla/İstanbul adresinde 1 bodrum +zemin kat ve 4 normal kattan oluşan binayı yaptıklarını,ekonomik sıkıntılar yaşayan müvekkillerinin daha fazla zarara uğramamak, almış oldukları krediye daha az faiz işletilmesi adına, almış oldukları kredi borç- larına karşılık ,mülkiyetleri ...'e ait olan ...: Zemin, Bağımsız Bölüm:2-4-6 Tuzla/İstanbul adresinde kayıtlı inşaat halindeki taşınmazları vefa hakkı kapsa- mında davalı bankaya devretmeyi kabul ettiklerini, buna ilişkin olarak müvekkilleri ile ...Bankası T.A.O İbrahim Ağa Caddesi/Kocaeli şubesi arasında 20.03.2019 tarihli protokol imzalandığını, bu protokole göre İ...

Kat: Zemin, Bağımsız Bölüm:2-4-6 Tuzla/İstanbul adresinde kayıtlı taşınmazlar hakkında müvekkillerine 20.09.2021 tarihine kadar vefa hakkı tanınarak 20.03.2019 tarihinde davalı bankaya devredildiğini, 19.02.2019 tarihli eksper raporunda" ...e ait olan İçmeler Mah. Reis Sk. ...Tuzla/ İstanbul adresinde kayıtlı taşınmazların toplam değerinin 1.320.000,00 TL olduğu"nun belirtildiğini, davalı bankanın müvekkillerinden eksper raporunda belirtilen bedelin %30 aşağısına toplamda 990.000,00 TL karşılığında devraldığını, müvekkillerinin vefa hakkı sözleşmesine güvenerek Içmeler ...

Zemin, Bağımsız Bölüm:2-4-6 Tuzla/İstanbul adresinde kayıtlı taşınmazları mülkiyetlerini geri alacaklarını düşünerek, taşınmazların olduğu binadaki tüm eksikleri kendi malvarlıklarında zarar ederek tamamladıklarını, kendi çabaları ile kullanıma elverişsiz olan taşınmazları kullanılabilir hale getirdiklerini, eksiklikler giderildikten sonra dava dışı kiracı ...'e (... Ve Tic. Ltd.

Şti.) kiralandığını, müvekkillerinin yaşamış oldukları ekonomik sıkıntı nedeniyle ,bankaya vefa hakkı sözleşmesinin bitim süresi sonunda davalı banka ile sözleşme süresinin bir süre daha uzatılması teklifinde bulunduklarını , borçlarını ödeyeceklerini söylediklerini, ancak davalı bankanın olumsuz yanıt verdiğini, müvekkillerince dava konusu taşınmazlara yapılan harcamalar neticesinde davalı bankanın mülkiyetinde olan taşınmazların maddi değerinin arttığını, bu harcamaları davalı bankadan alamadıklarını, işbu davanın konusunu teşkil eden, sebepsiz zenginleşmeye yol açan ve haksız kazanç elde edilmesini sağlayan 19.02.2019 tarih ...

Nolu Eksper Raporunda belirtilen eksikliklerin müvekkilleri tarafından yapılan harcamaların tam ve kesin bir şekilde tespitinin yapılamaması sebebi ile taşınmazların geldiği durum ve müvekkilleri tarafından taşınmazlara yapılan harcamaların alanında uzman bilirkişilerce keşif ve bilirkişi raporu düzenlemek marifetiyle tespitinin yapılmasını talep ettiklerini beyanla;Müvekkillerinin İçmeler Mah.....: Zemin, Bağımsız Bölüm:2-4-6 Tuzla/İstanbul adresinde kayıtlı taşınmazların inşaatının tamamlanması için yapmış oldukları harcama bedelleri nedeniyle,

sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda şimdilik 50.000,00 TL'nin yasal faizi oranı ile birlikte davalıdan alınarak müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; öncesinde davacılara ait olan İçmeler Mah. ... Zemin, Bağımsız Bölüm:2-4-6 Tuzla/istanbul adresinde kayıtlı taşınmazlarda davalılar mülkiyetin bankaya geçiş tarihi olan 25.12.2019 tarihi ile dava dışı kiracıya ihtar tarihi olan 25.09. 2021 tarihleri arasında mülkiyeti müvekkili bankaya ait olan taşınmazlar üzerinden kira geliri elde ettiğini, dava dışı kiracı ... (...ic. Ltd.

Şti.) ihtarın tebliğ tarihinden sonra tahliye tarihine kadar kira ödemelerini müvekkili bankaya ödemekle 15.02.

2022 tarihinde taşınmazı tahliye ettiğini, davacıların ise ihtarnamenin ve protokolün gereklerini yerine getirmediğini, müvekkili bankanın tapu maliki bulunduğu dava konusu taşınmazlar üzerinden haksız kazanç elde ettiklerini, davacılar tarafından keşide edilen Antalya 13. Noterliği'nin 28.09.2021 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamede aynı hususta yapılan itirazlara ilişkin müvekkil banka tarafından cevabi ihtar olarak Gebze 12. Noterliği'nin 08.11.2021 tarih ...yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edildiğini, fakat davacılar tarafından ihtarnameye cevap verilmediği gibi ihtarname ve proto- kolün gereklerinin de yerine getirilmediğini,

davacılar tarafından taşınmaza yapıldığı belirtilen ilave düzenleme ve işlemlerin iddia edildiği şekilde yapılıp yapılmadığı, mevcut olup olmadığı, kim tarafından yapıldığı tespit edilemediği gibi taraflarınca yapıldığı iddia edilen gider ve imalatların bir kısmının da ortak alanlara ilişkin ve taşınmazın bütünleyici parçası olduğunun değerlendirildiğini, davalılarca taşınmazda yapıldığı iddia edilen işlemlerin müvekkili banka tarafından talep edilmediğini,

herhangi bir onay verilmediğini ve bu işlemler için herhangi bir bedel ödemeyi de taahhüt etmediğini ve müvekkili banka ile davacılar arasında imzalanan 20.03.2019 tarihli Protokol'ün 3.8 ve ilgili diğer maddeleri ile taşınmaza ilişkin masrafların taraflarına ait olduğunun ve müvekkili bankadan talep edilmeyeceğinin hüküm altına alındığını, dava konusu işlemlerin masraflarının müvekkili bankadan talep edilemeyeceğini, davacıların tacir niteliğine haiz kişilerden olduğunu, TTK m. 18/2 gereğince her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiğini,

müvekkili banka ile davacılar arasında imzalanan 20.03.2019 tarihli Protokol'ün 3.8 ve ilgili diğer maddeleri ile taşınmaza ilişkin masrafların taraflarına ait olduğu ve müvekkili bankadan talep edilmeye- ceğinin hüküm altına alındığını, bu durum davacı tarafça bilindiği halde müvekkili bankaya hiç bir bilgi verilmeksizin, izin veya onay alınmaksızın taşınmazda işlem yapıldığının iddia edildiğini, dava- cılarca vefa hakkı kullanılmış olsa idi davacılarca yapıldığı iddia edilen işlemlerin dava konusu olma- yacağını,

davacılarının vefa hakkını kullanmamasında müvekkili bankanın herhangi bir kusuru veya dahilinin bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi'nce:

1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE,

2-124.543,36 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Fazlaya dair taleplerin reddine karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı ve davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; eksper raporunda eksikliği belirtilen hususların müvekkilleri tarafından tamamlandığını, mahkemece alınan bilirkişi raporu ile bu eksikliklerin gide- rildiği ve müvekkilleri tarafından yapılan işlemler ile taşınmaz değerinde artış olduğu ve davalının sebepsiz şekilde zenginleştiğinin tespit edildiğini, davanın tümden kabulü gerekirken kısmen kabul hükmü kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; bilirkişi raporunda her ne kadar teknik inceleme yapılmış ise de, davacıların söz konusu ilave ve düzenlemelerin iddia edildiği şekilde yapılıp yapıl- madığı, hali hazırda mevcut olup olmadığı, kim tarafından yapıldığı tespit edilemediği gibi , söz ko- nusu gider ve imalatların bir kısmının da ortak alanlara ilişkin ve taşımazın bütünleyici parçası oldu- ğunu, taraflar arasında imzalan protokolün 3.8 maddesinde taşınmaza ait masrafların davacılara ait olduğu ve müvekkili bankadan talep edilemeyeceğinin kararlaştırıldığını,bu nedenle söz konusu masraflar nedeniyle müvekkilinin sorumlu olamayacağını, davacıların vefa hakkını kullanmamasında müvekkilinin kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.

İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;

Dava, dava konusu taşınmaz için sarf olunan iyileştirme giderlerinin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tahsili talebine ilişkindir.

Dosya kapsamından;

Taraflar arasında imzalanan protokol gereğince, davacıların davalı bankaya olan kredi borcu nedeniyle , mülkiyeti davacı ...'e ait İçmeler Mah. ... Kat bağımsız 2-4-6 Tuzla İstanbul adresinde kayıtlı taşınmazların mülkiyetinin davalı bankaya devredilmesi, bunun karşılığında davacılara vefa hakkı tanınması hususunun kararlaştırıldığı,

Banka tarafından alınan gayrimenkul 19.02.2019 tarihli Gayrimenkul Değerlendirme Raporu ile taşınmazın hali hazırdaki durumu, mevcut eksiklileri değerinin tespit edildiği,

Protokol kapsamında taşınmaz mülkiyetinin 25.12.2019 tarihinde davalı bankaya devre- dildiği, taşınmaz üzerinde davacılara 20.03.2020 tarihine kadar vefa hakkı tanındığı, bilahare yapılan ek protokol ile vefa hakkının 20.09.2021 tarihine kadar uzatıldığı, Bu süre içinde taşınmazın davacıların kullanımında olduğu, davacıların inşaata devam edip inşaatı tamamladıkları, dava dışı kişilere kiralandığı, ancak daha sonra bankaya olan borçlarını ödeyemediklerinden taşınmaz üzerindeki vefa hakkını kullanmadıkları , vefa hakkının 20.09.2021 tarihinde sona erdiği,

banka tarafından keşide olunan ihtarnamelere binaen taşınmazda bulunan dava dışı kiracının kira bedelini davalıya ödediği ve taşınmazı tahliye ettiği, Daha sonra taşınmazın davalı tarafından dava dışı kişilere devredildiği ve davacıların kullanımının sona erdiği anlaşılmaktadır.Davacılar iş bu davada ,taşınmaz üzerinde vefa haklarının bulunduğu süre içinde, taşın- mazın mülkiyetini geri alacakları inancıyla, taşınmazda bulunan binadaki tüm eksikleri giderdik- lerini, ancak sonuçta taşınmazın dava dışı kişilere devredildiklerini,

kendilerince masraf sarf edilmek suretiyle yapılan imalat ve iyileştirmelerin taşınmazın satış değerini artırdığını iddia ile , sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talep etmektedir.Mahkemece İnşaat Mühendisi ve Gayrimenkul Değerlendirme Uzmanı bilirkişilerden alınan raporda; davacılar tarafından yapıldığı belirtilen imalatların malzeme ve işçilik değerinin 614.300,00 TL ve taşınmazın satış bedeline katkısının 124.543,36 Tl olduğu tespit edilmiştir.Davacılar vekili 17.05.2024 tarihli talep artırım dilekçesinde, dava dilekçesinde fazlaya ilişkin talep ve dava hakkının saklı tutulduğu,

bilirkişi raporuna göre müvekkillerinin sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacağının 738.843,36 TL olduğunu, beyanla dava dilekçesinde şimdilik 50.000,00 TL olarak belirtilen dava değerini 688.843,36 TL artırarak neticeten 738.843,36 TL'ye yükseltmiş, eksik harcı ikmal etmiştir.Mahkemece bilirkişi rapor hükme esas alınmış, neticede davalı bankanın sebepsiz zen- ginleşme miktarının davacılar tarafından meydana getirilen imalatın taşınmazın satış bedeline yaptığı katkı kadar, yani 124.543,36 TL tutarında olduğu sonucuna varılmış olup bu kabulde isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değerlendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden,davacılar ve davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.