İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/927 K.2025/983

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından 13.03.2007 tarihli sözleşmeye dayalı olarak müvekkilleri aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... eski numaraları: ... E. - ...

E.) sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını ve ödem emri tebliğ edildiğini , ancak müvekkilleri ile davalı arasında yapılan 06.03.2013 tarihli sulh sözleşmesi, protokol, ibranameler, tapu kayıtları, tapu devri ile buna ilişkin kayıtlar ile icra dosyasına konu borcun tasfiye edildiğini ve tarafların birbirlerini karşılıklı olarak ibra ettiğini , borcun sona erdiğini, müvekkillerinin davalıya herhangi bir borcunun kalmadığını, sözleşme ile aynı gün tapu devri yapıldığını, İş bu davayı açmadan önce İstanbul Arabuluculuk Bürosu 'nun ... büro ve ... arabuluculuk numaralı dosyasında dava şartı zorunlu arabuluculuk görüşmeleri yapıldı- ğını,

ancak sürecin anlaşmazlık ile sonuçlandığını beyanla.

Öncelikle ileride telafisi mümkün olmayan zararların doğmaması ve alacak miktarının çok yüksek olmasından dolayı müvekkillerinin zarara uğramaması için, İstanbul ...İcra Müdürlü- ğü'nun ... esas nolu dosyasındaki icra takibinin teminatsız olarak/ bunun mümkün olmaması halinde mahkemece uygun görülecek bir teminatta veya dosya borcunun tamamı ya da yüzde 115'i tutarında teminat şartı ile teminatlı olarak yargılama sonuna kadar durdurulmasına, Yargılama sonunda ; davacıların İstanbul ...

İcra Müdürlüğü'nün ... (eski no:... E. - ... E.) dosyasında davalıya borcu olmadığının tespiti ile takibin iptaline, Davalı tarafın takip dosyasının yüzde 20'si oranında kötüniyet tazminatı ile mahkumi- yetine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İlk Derece Mahkemesi'nce 17.02.2025 tarihinde.

"1- İcra takibinin durdurulmasına ilişkin istemin REDDİNE, 2- İİK 72/3. maddesine göre 37. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takibe konu alacağın takdiren %15' e tekabül eden 14.872.311,25 TL lik nakit teminat yatırıldığında veya bu değerde banka teminat mektubu ibraz edildiğinde icra veznesine yatan borca ilişkin paranın alacaklıya ihtiyati tedbir yolu ile ÖDENMESİNİN ENGELLENMESİNE" karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı/davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde.

Dava dilekçesinde "müvekkillerinin borcu bulun- maması ve icra dosya meblağının oldukça yüksek olması sebebi ile, icra takibinin menfi tespit davası sonuç- lanıncaya dek asıl alacağın % 115'i ya da mahkemece takdir edilecek uygun bir teminat miktarı yatırılması ile icra takibinin durdurulması"nın talep edildiğini, ancak yerel mahkeme 17.02.2025 tarihli ara kararı ile takibin durdurulması yönündeki talep reddedilerek "alacağın %15'i olan 14.837.311,82 TL'nin yatırılması halinde icra veznesine yatan paranın borçluya ödenmemesine" karar verildiğini, her ne kadar İİK 72/3. maddesinde düzenlenmemiş de olsa,

uygulamada asıl alacağın %115'inin borçlu tarafından depo edil- mesi halinde alacaklının takibe devam etmesinde hukuki yarar bulunmaması sebebi ile icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini, müvekkillerinin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığı gibi dosya meblağı da düşünüldüğünde icra takibine devam edilmesi halinde müvekkil şirket ticari hayatına devam edemeyeceğini, aşkın haczin gündeme geleceğini, müvekkillerinin haklarının orantısız şekilde zedeleneceğini beyanla takibin durdurulması ile ilgili talebin reddine ilişkin kararın kaldırılmasını istemiştir.

İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre. Dava, İİK 72. maddesine dayalı menfi tespit talebine ilişkin olup ayrıca tedbiren icra takibinin durdurulması istenmiştir. Mahkemece " İcra takibinin durdurulmasına ilişkin istemin REDDİNE, İİK 72/3. maddesine göre % 15 teminat karşılığında icra veznesine yatan borca ilişkin paranın alacaklıya ödenmesinin önlenmesi" yönünde tedbir kararı verilmiştir.

Davacı vekili ,esasen icra takibinin durdurulması yönünde talepte bulunduklarını, mah- kemece bu talebin reddi ile icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmektedir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 72. maddesi. "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.

İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurul- masına karar verilemez.

Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir. ...." hükmünü içermektedir. Maddede düzenlenen "İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez" hükmü emredici niteliktedir.

Ancak çoğun içinde azda vardır ilkesi gereğince şartları varsa ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya veril- memesi kararı verilebilir. İİK 72. madde menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir ile ilgili özel düzenleme olup davanın takipten önce veya sonra açılması, verilecek tedbirin şekli yönünden değişikliğe yol açmaktadır. İİK'nin 72/3. maddesinde.

"İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati ted- bir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." hükmü mevcuttur.

Somut olayda, davalı tarafından davacılar aleyhine 2.200.000,00 Euro asıl alacak + 431.350,00 Euro işlemiş faizden ibaret toplam 2.631.350 Euro alacağın tahsili talebiyle 03.06.2009 tarihinde icra takibine girişildiği, eldeki davanın açıldığı tarih itibariyle takibin kesinleştiği ve haciz işlemleri yapıldığı anlaşılmaktadır. İİK 72.maddesine göre takipten sonra açılan menfi tespit davasında tedbiren icra taki- binin durdurulması mümkün değildir.

Bu nedenle takibin durdurulması yönündeki talebin reddi ve icra veznesine giren paranın dava sonuna kadar ödenmemesi hususunda tedbir kararı verilmesi yerindedir.

KABULE GÖRE,İİK'nin 72/3. maddesinde, borçlu gecikmeden doğan zararları karşı- lamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahke- meden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebileceği şek- lindeki düzenlemeye göre, bu madde uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için mahkemece takdir olunacak en az % 15 oranındaki teminatın yanı sıra , ayrıca alacak miktarının tamamının icra dosyasına yatırılması gereklidir.

Mahkemece takip konusu alacağın tamamının icra dosyasına yatırılması sağlanmak- sızın sadece İİK 72/3. md göre takibe konu alacağın takdiren %15'e tekabül eden 14.872.311,25 TL lik teminat karşılığında tedbir kararı verilmesi yerinde değildir. Ancak davalı tarafın karar aleyhine istinaf başvurusu bulunmamaktadır. İstinafa gelen davacı taraf aleyhine de de karar verilemeye- ceğinden bu hususta eleştiri ile yetinmek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değerlendirme noktasında,usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden,davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar verilmiştir.

KARA R