İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2021/1464 K.2024/1361

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında 10/09/2014 tarihli kira sözleşmesinin 05/02/2019 tarihinde karşılıklı olarak feshedildiğini, davalının talebi üzerine kiralananda bulunan 20 adet ... markalı Bromic seramik plakalı radyan ısıtıcının 05/08/2019 tarihine kadar kiralanan yerde bırakılmasına kiracı olan müvekkili tarafından muvafakat edildiğini,

taraflar arasında imzalanan 05/02/2019 tarihli protokol uyarınca ısıtıcıların 05/08/2019 tarihinden önce müvekkil şirketin belirleyeceği fiyatlar üzerinden yeni kiracıya satılamaması halinde 05/08/2019 tarihinde davacı şirkete iade edileceğinin belirtildiğini ancak ürünlerin iade edilmediğini, davalının 05/08/2019 tarihinde temerrüte düştüğünü, davalı tarafa Beyoğlu ...

Noterliğinin 29/08/2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, ısıtıcıların teslim edilmemesi nedeniyle yeni ısıtıcılar alındığını, davalının gecikme tazminatı ve değer kaybından sorumlu olduğunu belirterek 20 adet radyan ısıtıcının çalışır vaziyette teslimine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde ürünlerin satın alma bedellerinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile tahsiline, gecikme tazminatı olarak şimdilik 5.000,00 TL'nin, değer kaybı olarak şimdilik 1.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu ısıtıcıların değerine göre harç yatırılması gerektiğini, müvekkilinin tahliye edilen mecurun yeni bir kiracı tarafından kiralanmaması nedeniyle ısıtıcıları teslim etme yükümlülüğü bulunmadığını, ısıtıcıların mecurun kiralanması ve kiracının da ısıtıcıları satın almak istememesi halinde iade edileceğini, teslime ilişkin müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, gecikme tazminatı ve değer kaybı taleplerinden sorumlu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece Mahkemesince; konusuz kalan mecurların teslim talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; ısıtıcıların teslimi bakımından temerrütün gerçekleşmediğini, teslim bakımından müvekkiline atfedilebilecek kusur bulunmadığını, ısıtıcıların ihtirazi kayıt ileri sürülmeden alındığını, bilirkişi incelemesi yapıldığı esnada ısıtıcıların zilyetliğinin davacıda olduğunu, bu nedenle teslim tarihinde çalışır vaziyette olup ayıpsız teslimi yapılan ısıtıcılar bakımından bir zarar olsa dahi sorumlusunun davacı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davacı vekili katılma yoluyla istinaf başvuru dilekçesinde; müvekkili tarafından satın alınan ısıtıcıların 05/08/2019 tarihine kadar teslimi gerekirken teslim edilmemesi ile bu tarihte temerrütün gerçekleştiğini, ürünlerin teslim edilmemesi üzerine müvekkilinin yeni ısıtıcı aldığını ve buna ilişkin 24/10/2019 ile 25/10/2019 tarihli faturaların ibraz edildiğini, buna karşılık bilirkişinin bu fatura bedellerini zarar hesabında dikkate almadığını, davalının ihtarname tebliği tarihinde değil protokolde belirlenen vade tarihinde temerrüte düştüğünü, eksik bedele hükmedildiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Dava, kiralananda bulunan kiracıya ait taşınırların teslimi, geç teslimden kaynaklanan zarar ve değer kaybının tazmini talepli bir davadır.

Dosyada bir örneği bulunan ve taraflarca çekişme konusu olmayan 10/09/2014 tarihli beş yıl süreli iş yeri kira sözleşmesinin 05/02/2019 tarihli protokol ile feshedildiği ve mecurun tahliye edildiği, 05/02/2019 tarihli protokol ile kiracıya ait olan 20 adet ... marka radyan ısıtıcının 05/08/2019 tarihine kadar mecurda kalmasına kiracının muvafakat ettiği, mecurun yeni bir kiracıya kiralanması ve kiracının da ısıtıcıları bedeli mukabilinde almak istemesi halinde mecurda kalacağı aksi takdirde derhal kiracı şirkete kiraya veren tarafından teslim edileceği kararlaştırılmıştır.

Dosyada bulunan 15/05/2020 tarihli teslim tutanağı başlıklı belgede kiraya verenin uhdesinde bulunan ... markalı 20 ısıtıcının çalışır vaziyette ve eksiksiz olarak teslim edildiğinin belirtildiği görülmüştür.

Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmış; bilirkişi heyetinin 03/11/2020 tarihli raporunda dava konusu ürünlerin 10/11/2015 tarihli fatura ile satın alındığı, iadenin belirlenen 05/08/2019 tarihinden 284 gün sonra 15/05/2020'de gerçekleştiği, keşif esnasında ürünleri davacıya ait depoda olup çalışır vaziyette olduğu, davaya konu ısıtıcıların uygun depolama şartlarında değer kaybına uğramayacağı ancak iç ve dış mekanlarda montajı yapılmış şekilde 284 gün boyunca beklemesi sonucunda amortisman kaybına uğradığı, yıllık amortisman değerinin %4 olması sebebiyle amortisman kaybının 2.278,85 TL olduğu,

gecikme dönemi içinde ısıtıcıların 6 aylık çalışma dönemi olduğu, benzer ürünlerin kira bedelleri dikkate alındığından 6 aylık dönem için davacının 9.000,00 TL kira kaybının olacağı, mahkemece 284 günlük sürenin tamamı yönünden kira kaybına hükmedilmesi kanaatinde olunursa davacının 14.200,00 TL kira kaybının olacağı, ısıtıcıların satın alma bedeli yönünden ayrıca zarar hesabı yapılamayacağı kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

Davacı vekilinin 11/01/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile 1.000,00 TL olan değer kaybı talebini 2.278,85 TL olarak, 5.000,00 TL olan gecikme tazminatı talebini 14.200,00 TL olarak ıslah ettiği, ısıtıcıların aynen iadesi talebi yönünden 4.000,00 TL'lik harca esas değer bakımından ıslah yapılmadığı, ıslah harcının yatırıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece gecikme tazminatı ve değer kaybı talebi yönünden davanın kabulüne, taşınır malların iadesi talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.Davalının istinaf sebeplerinin incelenmesinde; ısıtıcıların teslimi için öngörülen teslim tarihinin kesin nitelikte olması sebebiyle ayrıca ihtara gerek olmaksızın davalının teslim borcunda temerrüte düştüğü, davalının temerrüt tarihine kadar olan gecikme tazminatı ile birlikte ürünlerin uygun koşullarda muhafaza edilmemesinden kaynaklanan zarardan da sorumlu olduğu anlaşıldığından davalının istinafının reddi gerekir.

Davacının katılma yoluyla istinaf sebebinin incelenmesinde; davacının ıslah ettiği miktar üzerinden mahkemece talebin tamamı bakımından kabul kararı verildiği, dava konusu bedelin tamamının kabul edilmesi sebebiyle davacının eksik bedele hükmedildiği iddiasının yerinde olmadığı ancak davacının hükmedilen faizin başlangıç tarihi yönünden de istinafta bulunduğu,

mahkemece ihtarnamenin tebliğ tarihinin temerrüt tarihi olarak dikkate alındığı anlaşılmış ise de ısıtıcıların teslimi için kesin vade öngörülmesi sebebiyle davalının temerrüte düşmesi için ayrıca ihtarın aranmayacağı, vade tarihinde temerrüt meydana geldiğinden faizin başlangıç tarihine yönelik istinaf sebebi yerindedir.

İlk derece mahkemesince tarafların davanın esası ile ilgili olarak gösterdikleri delillerin toplandığı, yargılamada eksiklik bulunmamakla birlikte yasanın olaya uygulanmasında ve delillerin değerlendirilmesinde hata yapıldığı ancak bu hatanın giderilmesi için yeniden yargılama yapılmasına gerek olmadığı anlaşıldığından davacının katılma yoluyla istinaf başvurusunun kabulüne ve HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin davanın kabulü ile itirazın iptaline kararı kaldırılarak Dairemizce tazminata ilişkin davanın kabulüne,

konusuz kalan taşınır malların teslimine ilişkin talebin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve taşınır malların teslimi talebi yönünden davacı haklı olduğundan yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde yeniden karar vermek gerekmiştir.