İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2025/5629 K.2025/3170

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 2011 yılından itibaren portföyündeki 7.300 araç ile bireysel/kurumsal müşterilere günlük araç kiralama hizmeti sağladığını, müvekkil şirketin ticari faaliyetini; gerek kendi girişimi ile kurduğu ve kendi personelini istihdam ettiği şubeleri ile gerekse de bayilik ilişkisi kapsamında, ayrı bir tüzel kişiliği haiz 3. kişi konumundaki ticaret/şahıs şirketleri vasıtasıyla, ülke genelinde 27 ilde 44 şube ve bayi ile yürüttüğünü, davalı şirketin ... markası adı altında, şirketin merkezi olan Dalaman başta olmak üzere şirketin Marmaris şubesinde de,

mülkiyeti müvekkili şirkete ait araçların kiralanması konusunda müvekkili şirket ile bayilik ilişkisi yürüttüğünü, davalı şirketin 13.02.2013 yılında imzalanan "Yerel Temsilcilik Sözleşmesi"nin 2.19.

Maddesi olan “ Temsilci bu Sözleşme yürürlükte olduğu sürece işbu Sözleşme kapsamı işlerle ilgili başkaca herhangi bir faaliyette bulunamaz, ortaklık ilişkisinde bulunamaz ve başka hiçbir oto kiralama firmasının doğrudan veya dolaylı olarak temsilciliğini alamaz.” hükmüne aykırı hukuki tutum ve davranışlarda bulunması nedeniyle temsilcilik sözleşmesinin 15.08.2022 tarihi itibarı ile tek taraflı, haklı nedenle ve tazminatsız olarak feshedildiği,

davalıya çekilen ihtarname ekinde gönderilen listede belirtilen ve o dönem zilyetliğinde bulunan 58 adet müvekkil şirkete ait araçların iade edilmesinin ihbar ve ihtar edildiğini, araçların iade edilmemesi sebebiyle araçların kira bedeli ve kazanç kaybından davalının sorumlu olduğunu belirterek müvekkiline ait araçların davalıdan alınarak davacıya iadesine, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin uğramış olduğu maddi zararın şimdilik 100.000,00 TL'lik kısmi alacağın fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiş,

02.10.2025 tarihli dilekçesiyle de davalı adına kaydedilmesine izin verilen araçların sicillerine şerh koyulmak ve davalı şirket adına kayıtlı KABİS (kiralık araç bildirim sistemi) kayıtlarının ilgili Muğla Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, kapatılması (düşümü yapılması) ile araç maliki müvekkili adına aktarılarak KABİS'e kaydedilmesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Davalı davaya cevap vermemiştir. İlk derece Mahkemesince 24.10.2025 tarihli Ara Karar ile ;davacının İhtiyati Tedbir talebinin davaya konu araçların davacı adına kayıtlı olması halinde kabulü ile; davacı tarafından 250.000,00 TL nakdi teminat veya muteber bir bankanın aynı miktarda kesin ve süresiz teminat mektubu ibraz edildiğinde; .... - ... Plakalı araçların davalı şirket adına kayıtlı KABİS (Kiralık Araç Bildirim Sistemi) kayıtlarının kapatılmasına karar verilmiştir.

Davalı - birleşen dava davacısı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece verilen 15.10.2025 tarihli ara karar her ne kadar istinaf kanun yolu açık olarak verilmiş ise de; karara karşı, kararı veren mahkemeye itiraz yolu açık olup; ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbir isteminin kabulüne ilişkin kararının, istinaf yoluna başvurulabilir nitelikte bir karar olmadığını, mahkemece, istinaf dilekçesinin itiraz olarak kabul edilip itiraz hakkında bir karar verilmesi gerektiğini, bu karar taraflara tebliğ edildikten sonra istinaf kanun yoluna başvurulması halinde istinaf incelemesi için dosyanın Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiğini,

ihtiyati tedbir kararının uygulanması halinde davanın konusuz kalacağını belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. HMK'nin 355/1. maddesi gereğince istinaf incelemesinin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılması, kamu düzenine aykırılığın bulunması halinde de bu aykırılığın resen gözetilmesi gerekir.

Kararın incelemesi istinaf edenin sıfatı, istinaf sebepleri ve kamu düzeni çerçevesinde yapılmıştır.Dava; davalıya kiralanan araçların iade edilmemesi sebebiyle uğranılan kira alacağı kaybından kaynaklı alacak davası ve araçların iadesine karar verilmesi talebine dair olup istinaf istemi İhtiyati Tedbir Kararı hakkındadır.

Davacı taraf, davalıya kiraladığı araçların iade edilmemesi sebebiyle kira kaybına uğradığını, araçların iadesine ve kira kaybı alacağının taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.HMK'nin 4/1-a maddesi uyarınca dava konusunun değer ve tutarına bakılmaksızın kiralanan taşınmazların, İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara bakmakla görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemeleridir.

HMK'nin 390/1. maddesi gereğince İhtiyati Tedbir kararı görevli mahkeme tarafından verilir. Davanın kira alacağından kaynaklanması sebebiyle davaya bakmakla görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemeleridir. İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olmaması sebebiyle görevsiz mahkeme tarafından verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılması gerekmektedir. İlk derece mahkemesinin kararında yukarıda tespit edilen eksiklikler "görev veya yetki kurallarına aykırılık" niteliğinde görüldüğünden, davalı- birleşen dava davacısının istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının HMK'nin 353/1-a-3 maddesi gereğince kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.