İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2021/1212 K.2022/173

Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret ile İstanbul Anadolu 3. Tüketici Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, tazminat talebine ilişkindir. İstanbul Anadolu 3. Tüketici Mahkemesince , "... Davalı şirket, tüzel kişi tacir olup tacir şirketler arasındaki iş ve işleme dayalı olarak davacı sigorta şirketinin davalıya karşı rücuen tahsil isteminde bulunduğu davada Asliye Ticaret Mahkemeleri görevlidir. Görev dava şartı olduğundan re'sen ve davanın her aşamasında gözetilmelidir.

Bu bağlamda görevli olmayan mahkemenin davanın esasını incelemesi de mümkün olmadığına göre davalı vekilinin dayanaksız istinaf başvurusunun ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesince ise, "... davacı sigorta şirketinin davalı şirkete karşı açmış olduğu rücuen tazminat istemine ilişkin olduğu davaya konu sigorta poliçesi inceleniğinde dava dışı sigortalının gerçek kişi olduğu poliçe ekindeki fotoğraflar ve dava dışı sigortalının 24/04/ 2019 tarihli başvuru dilekçesi bir bütün halinde incelendiğinde sigorta konusunun konut niteliğinde olduğu ticarethane vasfı bulunmadığı ,davacı sigorta şirketi, halefiyet kuralları gereğince, sigortalısının haklarına halef olduğundan ve uyuşmazlığın tüketici işleminden kaynaklandığı anlaşılmakla 6502 sayılı Yasanın 1, 2, 3/1-k,l bentleri,

70/3, 73/1. Maddeleri gereğince taraflar arasındaki ihtilafın çözümünde Tüketici Mahkemeleri görevlidir. ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Somut olayda uyuşmazlık 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın davalıdan rücuan tahsili isteminden kaynaklanmaktadır. TTK'nın 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir.

Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder.

Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücûen ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir.

Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanunî halefi olacağı, ilke olarak 31.03.1954 gün ve 1953/18 E., 1954/11 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir.17.01.1972 tarih ve 1970/2 E., 1972/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise o hakka sahip olacağı vurgulanmış; velhasıl sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği;

sigortacının, sigorta ettirenin bütün def’ilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Türk Borçlar Kanununun 49 ve devamı maddelerine de dayanabileceği; tabiatıyla sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır.

Somut olayda; davacı ile dava dışı sigortalı ... arasında ... sigorta poliçesi (Konut Sigorta Poliçesi) imzalandığı, davalıdan satın alınan su arıtma cihazından kaynaklı oluşan hasar nedeni ile, sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya tazminat ödendiği; hasarın davalı tarafından üretilen su arıtma cihazının hortumunun patlaması nedeni ile davalı üretici firmanın kusurundan kaynaklanan hasarın rücuen tazmininin talep edildiği; davacı sigorta şirketinin, sigortalının haklarına halef olarak davayı açtığı, dava dışı sigortalı ile davalı arasındaki ürün alım- satım sözleşmesinin davanın temel dayanağını oluşturduğu,

bu hukuksal ilişkinde tüketici işlemi olduğu, bu nedenle davanın tüketici mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşılmakla, bu itibarla taraflar arasındaki uyuşmazlığın İstanbul Anadolu 3.Tüketici Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. (T.C. YARGITAY 17. Hukuk Dairesi ESAS NO :2015/12875 -KARAR NO: 2015/10881)

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere