İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2021/2401 K.2021/1671

Taraflar arasında görülen dava sırasında davalı vekili tarafından reddi hâkim yoluna başvurulmuştur.Ret talebini inceleyen merci tarafından verilen kararın Bölge Adliye Mahkemesince incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmiş olmakla, süresi içerisinde verilen istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Davalı ... Limited Şirketi vekili reddi hakim dilekçesinde özetle.

Mahkeme nezdinde görülmekte olan davada, davacı yanın dilekçesinin açıklamaya muhtaç olduğu iddiasına dayalı taleplerinin mahkemece reddedildiğini, Davacı yanca, uyuşmazlık konusu sözde "sanat eserinin" niteliğine, aslen kanunda sınırlı olarak belirtilen eser türlerinden hangisi olduğuna ilişkin açıklama yapmaktan imtina edildiğini, Mahkemece kurulan 03.11.2020 tarihli 7 numaralı ve 24.03.2021 tarihli 3 numaralı ara kararda eserin "işleme eser" olduğunun kabul edildiğini, mahkemece uyuşmazlık konusu video için şahsi bilgi ve tecrübeleri resen "işleme eser" nitelendirmesi yapıldığını,

bilirkişi incelemesine yönelik ara kararda bu doğrultuda kurulduğundan bilirkişinin yönlendirildiğini, taleplerinin HMK 38/8.

Maddesi gereği reddi hakim talebi olarak değerlendirilerek gereğinin yapılmasını , mahkemenin oluşturduğu ara kararlar ile davacıya ve bilirkişiye yol gösterdiğini, kanunen gerekmediği hâlde görüş açıkladığını, bu durumun HMK m.36/a-b bentlerinde hakimin çekilme/ret sebebi olarak açıkça düzenlendiğini, öncelikle dava dosyasına bakan hakimin dosyadan çekilmesini aksi halde bu taleplerinin HMK 38/8.

Maddesi gereği reddi hakim talebi olarak değerlendirilerek gereğinin yapılmasına karar verilmesini talep ettikleri anlaşılmıştır. Hakimin reddi HMK'nın 36. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, HMK 36.maddesi hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması halinde taraflardan birinin hakimi reddedebileceğini, hakimin de bizzat çekilebileceğini hükme bağlamıştır.

Yine aynı maddede, davada iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması, davada iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği helde görüşünü açıklamış olması, davada tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hakim ya da hakem sıfatıyla hareket etmiş olması davanın dördüncü derece de dahil yan soy hısımlarına ait olması,

dava esnasında iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması hallerinde hakimin reddi sebebinin varlığının kabul edileceği düzenlenmiştir.Yukarıda belirtilen red sebepleri sınırlı olmayıp, HMK 36.maddesinde belirtilmeyen ancak hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren başka sebeplerin de hakimin reddini gerektireceği açıktır.Dosya kapsamına göre, somut olayda HMK'nın 36. Maddesinde öngörülen hakimin reddi ve çekilmesini gerektirecek sebeplerinin bulunmadığı,

reddeden davalı tarafından dava konusunun niteliğine yönelik açıklama yapılması yönündeki taleplerinin değerlendirilmediği ve kurulan ara kararlara yönelik talebin değerlendirilmediği, eserin niteliği bakımından mahkemece resen değerlendirme yapılamayacağı,

diğer red sebebi olarak ileri sürülen hususların işin esası yönünden isitinaf ve temyiz sebebi olup hakimin tarafsızlığından şüphe edilmesini gerektiren neden olarak değerlendirilmeyeceği yönündeki merci değerlendirmesi yerindedir.Bu itibarla ilk derece mahkemesinin reddi hakim talebinin reddine ilişkin kararı hukuka uygundur.İlk derece mahkemesince HMK'nın 42/4 maddesi gereğince davalı aleyhine para cezasına hükmedilmişse de, tüm dosya kapsamına göre davacı red talebini kötü niyetle yaptığına ilişkin bir olgu veya bilgi söz konusu olmadığından davacının para cezası ile tecziyesi yasaya uygun değildir.

Bu husus yeniden yargılamayı gerektiren bir eksiklik olmadığından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında aşagıdaki şekilde yeniden hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere