İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2022/1661 K.2023/292

Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul Anadolu 31. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, ipoteğin fekkine ilişkindir. İstanbul Anadolu 31. Asliye Hukuk Mahkemesince, "... dava konusu ipotekler malik ... tarafından dava dışı ... Tekstil İnş. ... San. ve Tic.

Ltd.Şti'nin ortak ve yetkilisi ...'ın doğmuş ve doğacak kredi borçlarının teminatını teşkil etmek üzere tesis edildiği, ipotek lehtarı ve teminat altına alınan borçlu arasında imzalanan sözleşmenin ticari nitelikteki olup, ticari nitelikteki bu davada Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu kanaatine ulaşılarak mahkememiz uyuşmazlığın esası hakkında görevsiz olup mahkememizin görevsizliğine ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "... uyuşmazlık ipoteğin kaldırılması istemine ilişkin olup, davacı da tacir olmadığı gibi, ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukuki işlem ya da fiil de söz konusu olmadığına göre, ticari niteliği bulunmayan uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 2020/946 Esas, 2020/1961 Karar sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 2020/1480 Esas, 2020/2020/861 Karar sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 2020/2334 Esas, 2021/88 Karar sayılı ilamı) Görev Kamu düzenine ilişkin olup aynı zamanda görev hususu dava şartı olduğundan, mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine,

Mahkememiz ile İstanbul Anadolu 31. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından mahkememizce verilen karar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği taktirde HMK'nın 22/2 maddesi gereğince görevli mahkemenin belirlenmesi için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.Hukuk Dairesine gönderilmesine ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir.

Türk Ticaret Kanununun 3. maddesinde, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir" düzenlenmesi getirilmiştir. Bir hukuki işlemin veya fiilin TTK'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için Kanunun amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukukî işlemin veya fiilin olması gerekir.

Somut olayda, uyuşmazlık ipoteğin kaldırılması istemine ilişkin olup, davacının tacir olmadığı taşınmazın konut niteliğinde olduğu, davacı tarafın kredi sözleşmesinin tarafı olmadığı, ipoteğin dava dışı üçüncü kişinin borcunu teminat almak için tesis edildiği anlaşılmakla ticari niteliği bulunmayan uyuşmazlığın İstanbul Anadolu 31. Asliye Hukuk Mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.