İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2022/2127 K.2023/899

Taraflar arasındaki davada İstanbul 10. Asliye Hukuk Mahkemesi ile İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, menfi tespit talebine ilişkindir. İstanbul 10. Asliye Hukuk Mahkemesince, "... Taraflar tacir olup, uyuşmazlık, ticari işletmelerine ilişkindir.6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu' nun 4/1- son maddesinde; her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının "ticari dava" niteliğinde olduğu ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...Davaya konu uyuşmazlık için özel bir düzenleme bulunmadığından davanın Ticaret Mahkemesinde görülebilmesi için tarafların tacir ve dava konusunun tarafların ticari işletmeleriyle ilgili olması gerekir.

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından verilen cevapta davacının tacir kaydının olmadığı, Davutpaşa Vergi dairesi tarafından verilen cevapta davacının 02.01.2003-31.12.2006 tarihleri arası vergi kaydının olduğu ve gelirlerinin esnaf işletmesi sınırlarını aşmadığı bildirildiği gibi dava konusu kaçak kullanımın yapıldığı adrese ilişkin bir faaliyet kaydının da yer almadığının bildirildiği böylelikle davacı tarafın tacir olmadığı ve her iki tarafın tacir olma koşulunun gerçekleşmediği..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

6100 sayılı HMK'nın 22/2.maddesinde "İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme ilgisine göre Bölge Adliye Mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir." 6100 sayılı HMK'nın 23/2.maddesinde "Bölge Adliye Mahkemesince veya Yargıtayca verilen merci tayini kararları ile temyiz incelemesi sonucu kesinleşen göreve ve yetkiye ilişkin kararlar davaya ondan sonra bakacak mahkemeyi bağlar." hükümlerine yer verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesinde '' (1) İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir. ''hükümlerine yer verilmiştir.

Somut olayda, İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesince , davanın esasına yönelik inceleme ve verilen kabul kararının istinaf edilmesi sonrasında, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2019/1641 Esas- 2021/1618 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun kabulü ile, eksik inceleme nedeni ile kararı kaldırmış ve yeniden görülmek üzere dosya yerel mahkemeye gönderilmiştir. HMK'nın 355.

Maddesi gereğince kamu düzenine ilişkin hususlar istinaf sebebi sayılmasa da resen incelemeye tabi olduğundan, görevsizlik hususunda Dairece farklı bir değerlendirmenin yapılmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda esas hakkındaki hüküm, esas incelemeyle görevli Dairece yapılan denetim sonrasında yasa yolundan geçerek kamu düzenine ilişkin olan görev hususu kesinleşmiş olup, kaldırma kararı mahkemeyi bağlayıcı nitelikte olduğu anlaşılakla, davaya bakma görevinin İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu, yargılamanın bu mahkemede görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere