İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2022/3042 K.2023/1409

Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul Anadolu 17. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, tazminat istemine ilişkindir.

İstanbul Anadolu 17. Asliye Hukuk Mahkemesince, "... davacı taraf şirket olup, aracın şirket adına kayıtlı olduğu ve ticari işlerde çalıştığından, ticari kazanç kaybının istendiği, ticari kazanç kar kayıplarının davacı şirketin ancak ticari defterlerinin ve kar bilançosunun incelenmesi ve ticari kazanç kaybının bu konuda özel görevli ve teknik ticari inceleme ile anlaşılacağı, aracın davacı şirket adına kayıtlı olduğu ve ticari gelir getiren işlerde kullanıldığı, bu nedenle huzurdaki davanın ticari dava olduğu, ayrıca görevin dava şartı olduğu ve bu hususun kamu düzenini ilgilendirdiği,

yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla. HMK 114/1-c ve HMK 115/2 maddesi gereğince mahkememizin görevsizliğine, Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğuna ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...

Somut olayda davacı taraf tacir ve uyuşmazlık ticari işletmesini ilgilendirmekle birlikte davalılar tacir olmadığı gibi kazaya karışan ... plakalı aracın da kullanım niteliği hususi otomobildir. Dolayısı ile uyuşmazlık nispi ticari dava kapsamında kalmamaktadır.

Her ne kadar asliye hukuk mahkemesi tarafından ''..6102 sayılı TTK'nın 3.maddesine göre, "bu kanunda düzenlenen hususlar ile bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir" açık hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda, davacı taraf şirket olup, aracın şirket adına kayıtlı olduğu ve ticari işlerde çalıştığından, ticari kazanç kaybının istendiği, ticari kazanç kar kayıplarının davacı şirketin ancak ticari defterlerinin ve kar bilançosunun incelenmesi ve ticari kazanç kaybının bu konuda özel görevli ve teknik ticari inceleme ile anlaşılacağı, aracın davacı şirket adına kayıtlı olduğu ve ticari gelir getiren işlerde kullanıldığı, bu nedenle huzurdaki davanın ticari dava olduğu'' gerekçesiyle karar verilmiş ise de, davanın hukuki niteliğinin haksız fiilden kaynaklandığı, niteliği itibariyle mutlak ticari dava olmadığı,

az yukarıda açıklandığı üzere uyuşmazlığın nispi ticari dava kapsamında da kalmadığı açıktır. Dolayısı ile ticari dava olmayan uyuşmazlıkta arabulucuya başvuru yapılması zorunlu olmadığından ve mahkememiz de görevli olmadığından, görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi'dir. ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Türk Ticaret Kanunun 3. maddesinde ise, ” Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.” düzenlenmiştir. Bir hukuki işlemin veya fiilin TTK'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukuki işlemin veya fiilin olması gerekir.

Somut olayda, davacı şirketin oto kiralama işi ile iştigal ettiği anlaşılmış ise de; davacı şirketine ait araç ile davalıya ait aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonucunda, davacıya ait araçta hasar meydana geldiğini belirterek kazanç kaybının davalılardan tahsilini talep etttiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, araç kiralamadan veya ticari ilişkiden kaynaklanmadığı, davacının kiralamakta kullandığı araç ile davalıya ait aracın karıştığı maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklandığı, davacının tacir olan ticari şirket olduğu ancak davalıların tacir olduğuna dair dosyada delil bulunmadığı,

bu haliyle uyuşmazlığın haksız fiile dayalı tazminat davası olduğu anlaşıldığından, davanın genel hükümler çerçevesinde İstanbul Anadolu 17. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere