İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2022/3083 K.2023/1410

Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul Anadolu 23. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, tazminat istemine ilişkindir. İstanbul Anadolu 23. Asliye Hukuk Mahkemesince, "... Dava konusu aracın sahibi davacı ticaret şirketi olması sebebiyle tacirdir. Davalı ... de 6102 sayılı TTK'nın 16. maddesince tacir sıfatını taşımaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık her iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklandığından davaya ticaret mahkemesinin bakması gerekir.

Davalı belediye tacir olmasa da, taraflar arasındaki uyuşmazlık aynı olaydan kaynaklandığı, zararın tek olduğu, verilecek kararın diğer tarafı etkileyeceği hususları gözetildiğinde davanın özel yetkili mahkeme olan ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiği ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur. İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...

6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir.

Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan ilk derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleri ve temyiz incelemesi aşamasında Yargıtay’ca re'sen incelenir.

Uyuşmazlık davacıya ait aracın yolda bulunan çukura düşmesi sebebiyle uğranılan hasar bedeli ve değer kaybı nedeni ile zarar gören araç ticari nitelikte olsa dahi davalı belediye kamu kurumu olduğundan ve tacir sıfatı bulunmadığı, bu durumun İstanbul BAM 40. HD. 2022/460 E., 2022/1015 K. Sayılı ilamı ile de sabit hale geldiği dikkate alındığında uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Görevli mahkemenin İstanbul Anadolu 23. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna dair karşı görevsizlik kararı vermek gerektiğinden ve iki mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı meydana geldiğinden dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine gönderilmesine ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

6100 sayılı HMK'nın 22/2.maddesinde "İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme ilgisine göre Bölge Adliye Mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir." 6100 sayılı HMK'nın 23/2.maddesinde "Bölge Adliye Mahkemesince veya Yargıtayca verilen merci tayini kararları ile temyiz incelemesi sonucu kesinleşen göreve ve yetkiye ilişkin kararlar davaya ondan sonra bakacak mahkemeyi bağlar." hükümlerine yer verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesinde '' (1) İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir. ''hükümlerine yer verilmiştir.

Somut olayda, İstanbul Anadolu 23.Asliye Hukuk Mahkemesince verilen görevsizlik kararı sonrasında, İstanbul Anadolu 12.Asliye Ticaret Mahkemesince davanın esasına yönelik incelenmesi sonrası esasa ilişkin verilen kararının istinaf edilmesi sonrasında, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesinin 31/05/2022 tarih, 2022/460 Esas- 2022/1015 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesinin Belediye Başkanlığı yönünden görevsiz olduğu gerekçesi ile görev yönünden kararı kaldırmış ve yeniden görülmek üzere dosya yerel mahkemeye gönderilmiştir.

HMK'nın 355. Maddesi gereğince kamu düzenine ilişkin hususlar istinaf sebebi sayılmasa da resen incelemeye tabi olduğundan, kamu düzenine ilişkin görev hususunda Dairece değerlendirme yapıldığı anlaşılmıştır.

Bu durumda esas hakkındaki hüküm, esas incelemeyle görevli Dairece yapılan denetim sonrasında görev hususu kesinleşmiş olup, kesin nitelikte kaldırma kararı mahkemeyi bağlayıcı nitelikte olduğu anlaşılmakla, davaya bakma görevinin İstanbul Anadolu 23. Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu, yargılamanın bu mahkemede görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere