İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2022/3239 K.2023/1438

Taraflar arasındaki davada İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 8. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. İstanbul 8. Asliye Hukuk Mahkemesince, "... Somut olayda, davacı tarafça keşide edilen çeklerden kaynaklı bağışlamadan rücu ve menfi tespit talepli iş bu davanın Mahkememizde açıldığı, uyuşmazlığın temeli olan çekin, kıymetli evrak olarak Ticaret Kanununda tanımlı ve Yasada düzenlendiği..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesince,"...Mahkemenin görevli olup olmadığının resen incelenmesinde, davacının çek vererek bağış yaptığını ileri sürdüğü, çeklerin 2017 tarihli olduğu, zamanaşımına uğradığı ve böylece kambiyo senedi vasfını yitirdiği, davalı tarafça da icra takibinin kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile değil genel haciz yolu ile yapıldığı, uyuşmazlıkta temel ilişkinin çeke dayalı bir alacak değil bağışlamadan rücü hukuksal nedenine dayalı olarak davacı dilekçesinin talep kısmında da açıkça yazıldığı şekilde çekler için bağıştan rücunun tespitine ve rücu sebebiyle çeklerin iadesine karar verilmesine ilişkin olduğu,

mahkemece araştırılması gerekenin çekle ilgili bir talep olmayıp, bağışlama ilişkisi ile bağıştan rücu şartlarının varlığı ve bu kapsamda verilenin iadesinin mümkün olup olmadığından ibaret olduğu anlaşılmıştır. Uyuşmazlık, TBK 291 vd. maddelerinde yer almakla, tamamen TBK hükümlerinden kaynaklanmaktadır. Taraflar da tacir değildir.

Bu nedenle davaya bakma görevi HMK' nın 2. maddesine göre genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesinin görevine girmektedir ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir.

Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari dava nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

Somut olayda, davacı takibe konu çeklerden dolayı bağışlamadan rücu ettiğini belirterek borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş olup, çekin keşide edildiği tarih itibariyle zamanaşımı süresinin dolmuş olmasına, delil başlangıcı niteliğinde olan çekin kambiyo senedi vasfını kaybetmiş bulunmasına göre uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde İstanbul 8. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere