İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2022/447 K.2022/2758

Taraflar arasındaki davada Bakırköy 1. Asliye Ticaret ve Çatalca 1. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, davalı birliğin eski yönetim kurulu başkanı olan davacının huzur hakkı ve alacaklarının tahsili hususunda başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. Çatalca 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, "..

Somut olayda, davacının birliğin yönetim kurulu başkanı olduğu dönemden birikmiş huzur hakkı ile davalı nezdinde gerçekleşen nakit işlemleri olduğu, bunun ticari defterlere de yansıdığı anlaşıldığı ve davanın ticaret kanunu ile kooperatifler kanununa dayandığı anlaşıldığı, bu sebeplerden dolayı görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesince ise, "... davalı birliğin üreticiler arasındaki dayanışmayı ve gönüllülük esasına dayalı işbirliğini esas alan, kazanç amacı taşımayan ve kar amacı gütmeyen bir tüzel kişilik şeklinde örgütlendiği, nitelik itibariyle derneklere benzer yapıda olduğu, kamu tüzel kişisi niteliğinde de sayılmayacağı, davalı birliğin amacının ticari bir teşekkül kurmak olmadığı, bu nedenle davalı birliğin mesleki destek amacıyla kurulmuş olduğu, ticari nitelikte olmadığı anlaşılmakla.

Birliğin ticari teşekkül olmaması karşısında, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Görevin Belirlenmesi ve Niteliği" başlıklı 1. maddesinde, mahkemelerin görevinin ancak kanunla düzenleneceği ve göreve ilişkin kuralların kamu düzeninden olduğu belirlendiğinden bu hususun mahkemelerce yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınması gerektiği, davanın TTK'nun 4.maddesinde düzenlenen ticari nitelikte bir dava olmayıp, davalı hakkında açılan iş bu davanın HMK kapsamında genel yetkili mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemelerince görülmesi gereken bir dava olduğu..." gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri Bitki Sağlığı Gıda ve Yem Kanunu'na 28/01/2015 tarihli ve 6589 sayılı Kanun'a eklenen 10/A ve devamı maddeleri ile hayvan gen kaynaklarının korunması, araştırılması, tespiti, ıslahı, geliştirilmesi, yaygınlaştırılması ve pazarlanması konularında faaliyet göstermek amacıyla gerçek veya tüzel kişi yetiştiriciler tarafından, tüzel kişiliği haiz ve özel hukuk hükümlerine tabi ''ıslah amaçlı yetiştirici birlikleri'' kurulması öngörülmüş olup davalı Birliğin de anılan hükümler uyarınca kurulduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davalı birliğin eski yönetim kurulu başkanı olan davacının huzur hakkı ve alacaklarının tahsilini talep etmiş olup, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri Bitki Sağlığı Gıda ve Yem Kanunu'na 28/01/2015 tarihli ve 6589 sayılı Kanun ile eklenen 10/A maddesinin ikinci fıkrasına göre ıslah amaçlı yetiştirici birliği, koyun ve keçi türlerinde müştereken, diğer hayvan cinslerinde ise aynı türden hayvana veya arılı kovana sahip en az yedi yetiştiricinin bir araya gelmesiyle kurulur.

Kurucu üyelerce hazırlanıp imzalanan ve Bakanlık tarafından yayımlanan tip ana sözleşmeye aykırı hükümler içermeyen ana sözleşme Bakanlık il müdürlüğüne verilir. Birliğin kuruluşuna izin verilmesi hâlinde ana sözleşme, kurucu üyelerin başvurusu üzerine birliğin bulunduğu yer ticaret sicilinde tescil ve ilan olunur. Birlik, ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır.

10/F maddesinin üçüncü fıkrası ile de ıslah amaçlı yetiştirici birliklerinin kuruluşu, organları, çalışma usul ve esasları ile dağılma ve tasfiyesine ilişkin olarak bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Kooperatifler Kanunu hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

Birliklerin kuruluşu, organları, çalışma usulleri ve esasları ile tasfiyesine ilişkin olarak 5996 sayılı Kanunda ve Islah Amaçlı Birliklerin Kurulması ve Hizmetleri Hakkında Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Kooperatifler Kanununun uygulanacağı belirtilmiştir.

Kanun'un anılan hükümleri, 5996 sayılı Kanunda ve Islah Amaçlı Birliklerin Kurulması ve Hizmetleri Hakkında Yönetmelik hükümleri, Birlik ana sözleşmesi ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu kapsamında çözümlenmesi gerekmektedir.

Gerek 5996 sayılı Kanun ve Yönetmelik hükümleri gerekse de davalı Birliğin ana sözleşmesi uyarınca uygulanması gereken 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun ''Davaların Niteliği ve Muhakeme Usulü'' başlıklı 99. maddesine göre ise bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılır ve basit muhakeme usulü uygulanır.

Yukarıda yer verilen yasal düzenlemeler uyarınca somut olayda, uyuşmazlık bir ticari dava olup davaya bakma hususunda asliye ticaret mahkemesi görevlidir.,

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere