İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2022/733 K.2022/2717

Taraflar arasındaki davada İstanbul 13. Tüketici Mahkemesi ile İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, tazminat talebine ilişkindir. İstanbul 13. Tüketici Mahkemesince, "... davacının öğretim görevlisi olarak çalıştığı ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsünde öğretim görevlisi kadrosuna başvuru yapmak için gönderdiği evrakların zamanında ilgili yere teslim edilmemesi nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararın tazminini talep etmektedir. 6502 Sayılı Kanun 3/k maddesinde tüketici.

Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlanmış olup dava dilekçesindeki anlatımlarda davacının mesleki amaçlarla kargo göndermesi nedeniyle tüketici olarak kabul etmek mümkün değildir.

Uyuşmazlık taşıma sözleşmesinden kaynaklanmakta olup TTK 4. Maddesi gereğince taşıma hukukundan kaynaklanan davalar mutlak ticari davalardan olduğu davacının tacir olup olmamasının bir önemi olmadığı, uyuşmazlığın niteliği itibariyle ticari dava kabul edilmesi nedeniyle Uyuşmazlığın çözüm yerinin Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülüp sonuçlandırılması ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesince ise, "...Davalı ticari ve mesleki amaçlarla hareket eden kargo şirketi, davacı ise tüketicidir. Davacının tacir veya mesleki olarak kar amacı ile hareket ettiğine dair somut delilin bulunmadığı anlaşılmıştır.

6502 sayılı Kanunun; tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamaların tüketici mahkemelerinde çözümünü öngören 73. maddesi hükmü ile “taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile diğer kanunlarda düzenleme olması bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu kanunun göreve ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğini” düzenleyen 83/2. maddesinin açık hükmü nedeniyle somut uyuşmazlığa bakma görevi Tüketici Mahkemelerinin görev alanına girmiştir.

Eşya taşıma işlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklara ilişkin dava TTK.nda düzenlenmiş olmakla mutlak ticari dava niteliğindedir. Ticari dava niteliğindeki bir davanın taraflarından birinin tüketici olması halinde 6502 sayılı kanunun 83/2.maddesindeki açık hüküm nedeniyle davaya tüketici mahkemesinde bakılması gerekmekte olup davanın tüketici mahkemesinde bakılması davanın ticari dava olduğu gerçeğini değiştirmemektedir.

Davacı taşıma hizmeti alan Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda tanımı yapılan tüketici sıfatında olduğu, dolayısıyla uyuşmazlığın tüketici işlemi olan taşıma sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşıldığından, uyuşmazlığa bakmaya Tüketici Mahkemesi görevli olup, mahkememiz görevli değildir. ( İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin 2021/198 Esas ve 2021/184 Karar sayılı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nin 2021/700 Esas,

2021/1820 Karar sayılı içtihatları da bu yöndedir.)Görev itirazı yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen nazara alınarak yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir.

HMK 2. madde ve TTK 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmadığından HMK 'nın 114/1-c ve 115/2 madde uyarınca Mahkememizin görevsizliği sebebiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi ile Mahkememizin karşı görevsizliğine, görevli mahkemenin İstanbul 13. Tüketici Mahkemesi olduğuna, karar kesinleştiğinde mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlığının çözümlenmesi için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine gönderilmesine,

..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.6502 sayılı TKHK'nın 73. maddesi uyarınca tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır.

Bunun yanında Kanunun 83. maddesinde de taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir.Bir hukukî işlemin sadece 6502 sayılı Kanunda düzenlenmiş olması tek başına o işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde görülmesini gerektirmez.

Bir hukuki işlemin 6502 sayılı Kanun kapsamında kaldığının kabul edilmesi için taraflardan birinin tüketici olması gerekir.

Somut olayda, davacı davalı ile yapmış oldukları taşıma sözleşmesi kapsamında gönderilen kargonun zamanında teslim edilmemesinden kaynaklı olarak tazminat talebinde bulunmuş olup, davacının mesleki faaliyeti kapsamında söz konusu kargonun gönderildiği, tüketici konumunda bulunmadığı, taşınma sözleşmesinin 6102 sayılı ticaret kanununda düzenlendiği anlaşılmakla ticari nitelikte bulunan uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere