İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/1045 K.2023/3469

Taraflar arasındaki davada BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ile BÜYÜKÇEKMECE 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMELERİNCE ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: KARAR Dava, alacak istemine ilişkindir.

BÜYÜKÇEKMECE 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNCE, "...Bir davanın ticari dava sayılabilmesi için TTK.'nın 4. Maddesindeki düzenlemeye göre, her iki tarafın tacir ve uyuşmazlık konusunun da her iki tarafın ticari işletmeyle ilgili olması veya uyuşmazlık konusunun anılan maddede sayılan istisnalara dahil bulunması veyahut dava konusu olayın Türk Ticaret Kanununda düzenlenen konularla ilgili bulunması veya özel kanunlarda davanın ticari dava olarak belirlenmesi gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun görevin belirlenmesi ve niteliği başlıklı 1. maddesinde mahkemelerin görevinin ancak kanunla düzenleneceği ve göreve ilişkin kuralların kamu düzeninden olduğu belirlendiğinden bu husus mahkemelerce yargılamanın her aşamasında kendiliğinden gözetilmesi gerekir.

Mahkememizce görev hususu resen değerlendirilmiş, dava kambiyo senedine dayalı alacak davası olup TTK 4. Maddesi uyarınca mutlak ticari dava olduğundan Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ise, "...Davanın nitelik olarak nispi ticari dava türüne de girmediği gibi, uyuşmazlığın taraflar arasında davalı tarafça da inkar edilmeyen kurulan ortaklık ilişkisine binaen sözleşme hükümleri uygulanarak çözümlenmesi gerektiği, zira her ne kadar kambiyo senedi verilmişse de kambiyo senedinin temelinin taraflar arasındaki ortaklık ilişkisine dayandığı,

dolayısıyla illetten mücerretlik hususunun ortadan kalktığı, yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre de bu durumda artık temel ilişkiye bakılarak uyuşmazlığın çözümlenmesi gerektiği, taraflar arasındaki temel ilişkiye bakıldığında tarafların tacir olmaması nedeniyle, uyuşmazlığın genel mahkemeler olan Asliye Hukuk Mahkemeleri görev alanına girdiği ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

6100 sayılı HMK'nın 2/1. maddesinde “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.” hükmüne yer verilmiştir. Kambiyo senedinden kaynaklanan davalarda göreve ilişkin değerlendirme yapılırken senedin düzenlenmesine esas temel hukuki ilişki ve tarafların sıfatına da bakılması gerekmektedir.

Somut olayda, davacı taraf, davalının bir internet sitesi kurup, kurulan internet sitesinde de müvekkilin tasarlayıp ürettiği ürünleri satmayı planladıklarını, yapılacak masraflara ilişkin farklı dönemlerde davalıya ödeme yaptığını ancak davalının edimini yerine getirmediğini, borcuna karşılık senet verdiğini ancak bu senedi de ödemediğini belirterek işbu davayı açtığına ve davalınin ise, kendisinin e-ticaret sitesi olduğunu, davacının sadece TL olarak para verdiğini, işin yapılmasından vazgeçilmesinden sonra davacıya parasını iddia ettiğini savunduğuna göre,

taraflar arasında iddia olunan sözleşmesel ilişkinin adi ortaklık niteliğinde bir sözleşme olduğu, tarafların tacir olmadığı, uyuşmazlığın borçlar kanunu hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği, ticaret ve işletme hukukunu ilgilendiren bir yanın olmadığı ve münhasıran kambiyo senedinden kaynaklanan bir uyuşmazlık olmadığı nazara alındığında, uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.