İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/1379 K.2023/3404

Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 12.Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, itirazın iptali istemine istemine ilişkindir. İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesince ''...franchising sözleşmesinin ihlalinden doğan uyuşmazlıkların çözümü için açılacak olan davaların görev yerinin Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olduğu...'' gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesince ''...

Mahkememizin SMK'nun 156/1. maddesi uyarınca Sınai Mülkiyet Kanununda öngörülen davalarda görevli olduğu, davacıların, davalı şirket ile ...'a ait markanın kullanılması için franchising sözleşmesi imzalamak üzere görüştükleri, sözleşmenin imzalanmasından önce 30.000,00 TL kaporanın ...'a gönderilmesine rağmen anlaşma sağlanamadığı, ancak bu paranın da kendilerine iade edilmediğini iddia ettikleri, taraflar arasında franchising sözleşmesinden kaynaklanan veya marka kullanım hakkıyla ilgili bir anlaşmazlık bulunmadığı, sözleşmenin hiç kurulmadığı, sözleşme kurulacağını düşünerek gönderilen paranın iadesinin talep edildiği,

uyuşmazlığın sebepsiz zenginleşmeden kaynaklandığı, bu uyuşmazlığın Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında tescilli bir sınai hakka dayalı uyuşmazlık niteliğinde olmadığı, uyuşmazlığın genel hükümlere göre çözülmesi gerektiği, her iki tarafın da tacir olması ve işin ticari işletmeleriyle ilgili olması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu...'' gerekçesiyle karşıt görevsizlik kararı verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 2/1. maddesinde “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.” hükmüne yer verilmiştir. 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır.

Aynı Kanun'un TTK' nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. Davacılar vekili dava dilekçesinde aynen "müvekkiller, Antalya İlinin Kumluca İlçesine ‘... Güzellik Salonu’ açmak amacıyla ön görüşmeler yapmıştır...

Ancak davalı şirket yetkilisi ... çek ile ödenecek miktarı, çekin ibraz tarihini vs. kabul etmemiştir.Bu sebeple taraflar arasında franchising sözleşmesi kurulamamıştır/ imzalanmamıştır. Müvekkiller, sözleşme görüşmelerinin olumsuz sonuçlanması üzerine önce telefonla gönderilen paranın iadesini istemiş davalının bu talebe olumlu yanıt vermemesi üzerine" şeklinde açıklamada bulunarak işbu itirazın iptali davasının sebebini açıklamıştır.

Buna göre dava franchising sözleşmesinin akdedilmesi amacıyla gönderilen kaporanın, sözleşme ilişkisinin kurulamamış olması nedeniyle, iadesine ilişkin olup, uyuşmazlık, bu haliyle, anılan sözleşmenin uygulanmasından veyahut ihlalinden kaynaklanmamaktadır. Dolayısıyla münhasır yetkili sınai haklar mahkemesinin görevi kapsamında kalan bir uyuşmazlık bulunmamakta. uyuşmazlığın borçlar kanunu hükümlerine göre çözümlenmesi gerekmektedir.

Dosya kapsamında, davcıların tacir olduğuna veyahut mevcut bir ticari işletme sahibi olduklarına dair bilgi ve belge bulunmamaktadır. Bu durumda dava mutlak veyahut nisbi nitelikte bir ticari dava mahiyetinde olmayıp, davaya bakmak görevi asliye hukuk mahkemesine ait bulunmaktadır. Her ne kadar görevsizlik kararı veren mahkemeler arasında Asliye Hukuk Mahkemesi bulunmamakta ise de HMK'nın 114.

Maddesi gereğince görev dava şartı olup, her aşamada resen gözetileceğinden , merci incelenmesinde doğru merciye davanın yönlendirilmesinin kamu düzeninden olduğu dikkate alınarak uyuşmazlığına Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekmektedir.