İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/3202 K.2024/888

Taraflar arasındaki davada Bakırköy 7.Asliye Ticaret Mahkemesi ile Büyükçekmece 5. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava,Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) istemine ilişkindir. Büyükçekmece 5. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...Davanın; basın yoluyla kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat davası istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava olabilmesi için uyuşmazlığın her iki tarafının da tacir olması ve ticari işletmeleriyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan kanun maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan olması gerekli ve yeterlidir. Aynı Kanun’un 5/2. maddesinde ticari davaların, ayrı Asliye Ticaret Mahkemesi olan yerlerde o yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinde görüleceği hükme bağlanmış, maddenin 3. fıkrasında.

Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olarak belirlenmiştir. Eldeki dosyada; taraflardan ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ve ... Tacir olup, davaya konu eylem her iki tarafın ticari işletmeleriyle ilgilidir. Tarafları tacir olan uyuşmazlığın ticari dava olarak Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülüp çözülmesi gerekmektedir.

Her ne kadar davalı ... gerçek kişi olsa dahi davalılardan biri bakımından görevli olan özel görevli bulunuyor ise davanın özel görevli mahkemece görülüp karara bağlanması gerekmektedir. HMK nın 114/c. Maddesi gereğince görev hususu dava şartlarından olup, aynı kanunun 115. Maddesi gereğince davanın her aşamasında mahkemece resen dikkate alınır.

Bu durum karşısında davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan görevsizlik kararı verilmiştir...." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Bakırköy 7.Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "... her ne kadar Büyükçekmece 5. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından dava, taraflardan davacı ve davalı ...

Limited Şirketinin, tacir olması sebebiyle ticari dava olarak nitelendirilip görevsizlik kararı verilmiş ise de, davanın taraflarının tacir olması ile eldeki davanın ticari dava niteliğine haiz olmadığı işbu davanın konusu olan uyuşmazlığın, tarafların ticari işletmeleriyle veya iştigal alanlarıyla meydana gelen bir uyuşmazlık olmadığı aksi kabulün, birbiriyle ilişkili tacir, ticari dava, ticari iş ve ticari işletme kavramlarının ve dolayısı ile uyuşmazlıkların geniş yorumlanmasına sebep olacağı, anılı kavram ve kanun hükümlerinin uygulamasının zorlaşacağı hususları göz önüne alınarak,

gerek yukarıdaki detaylı tanım ve açıklamalar gerekse de konuyla ilgili emsal olarak İstanbul BAM 4.Hukuk Dairesi'nin 2022/211esas, 2023/2135 karar sayılı ilamı, İstanbul BAM 4. Hukuk Dairesi'nin 2021/1903 esas, 2023/762 karar sayılı ilamı, İstanbul BAM 4.Hukuk Dairesi'nin 2020/440 esas, 2022/228 karar sayılı ilamı, ve yine benzer İstanbul BAM 4.Hukuk Dairesi'nin 2021/2246esas, 2023/1654 karar sayılı ilamları doğrultusunda görülen davaların Asliye Hukuk Mahkemesince görülüp karara bağlanması sonucu mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve ticari olmayan davalarda görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu,

asliye hukuk mahkemesi ile ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin TTK' nun 5/3.maddesi uyarınca görev ilişkisi olduğundan, mahkememizce karşı görevsizlik kararı vermek gerekmiş..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK’nın 3. maddesinde “Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.” hükmünün düzenlendiği, 4/1. maddesinde "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hukuk davalarının” ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinde de "Aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinin tüm ticari davalara bakmakla görevli" bulunduğu öngörülmüştür.

Somut olayda davacı ... A.ş ile davalıların tüzel kişi tacir olduğu, davalı gerçek kişilerin tacir olduğuna dair dosyada bilgi yok ise de davanın tüzel kişi tacirin işlettiği gazetede yazar olan kişiye birlikte açıldığı, dava sebebinin ve konusunun aynı olaydan kaynaklandığı anlaşılmakla , uyuşmazlığın özel nitelikte olan Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.