İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/452 K.2023/2257

Taraflar arasındaki davada Lüleburgaz 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ile İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, tazminat, bedelsiz kalmış çeklerin iadesi ve istirdat istemine ilişkindir. Lüleburgaz 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, davalı tarafından süresi içerisinde yetkisizlik itirazında bulunulduğu, taraflar arasında yetki sözleşmesinin olduğu, bu sözleşmeye göre yetkili mahkemenin de İstanbul mahkemeleri olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesince, taraflar arasındaki uyuşmazlığın yetki şartının derçedildiği sözleşmeden kaynaklanmadığı gerekçesiyle karşı yetkisizlik kararı verilmiştir. Yetki sözleşmesi tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapıldığı takdirde HMK'nın 17. maddesi uyarınca geçerlidir. Yalnızca tacirler ve kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilir.

Bu yeni düzenleme, 01.10.2011 tarihinden sonra açılacak davalar bakımından uygulanmakla birlikte, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 19. maddesinin 2. bendi “Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.” hükmünü içermektedir.

Mahkemece re'sen yetkisizlik kararı verilebilecek haller, dava şartı olan, kesin yetki halleridir. HMK'nın 18. maddesi kesin yetkinin olduğu hallerde tarafların yetki sözleşmesi yapamayacaklarını açıkca düzenlemiştir. Bu nedenle yetki sözleşmesi kesin yetkinin olduğu hallerde yapılamaz.Yetki sözleşmesinin yapılmış olması da resen yetkisizlik kararı verilebilecek hallerden değildir. (11.

HD 2016/15056 - 2017/319 vb.) Taraflar arasında görülen davada, kesin yetki halinin sözkonusu olmadığı, kesin yetki halinin bulunmadığı hallerde yetkisizlik ilk itirazı üzerine verilen yetkisizlik kararı hatalı olsa dahi istinaf edilmeksizin kesinleşmesi durumunda, bu kararın, yetkisizlik kararı verilen mahkemeyi bağlayacağı, ancak bu neticenin doğabilmesi için usulüne uygun bir şekilde yetkisizlik itirazının ileri sürülmesi gerektiği,

somut olayda ise dava dilekçesinin davalı tarafa 19/02/2022 tarihinde tebliğ edilmesine karşılık yasal cevap verme süresi olan iki haftalık süre geçtikten sonra 17/03/2022 tarihli cevap dilekçesi ile yetkisizlik ilk itirazında bulunulduğu, dolayısıyla usulüne uygun bir şekilde yapılmış yetkisizlik itirazı bulunmamasına rağmen verilen yetkisizlik kararının, karşı yetkisizlik kararı veren mahkemeyi bağlamayacağı, kaldı ki, HMK'nın 7.maddesi uyarınca davalı birden fazla ise davanın bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabileceği kuralı gözardı edilerek,

yetkisizlik itirazında bulunmayan ve müteselsilen sorumlu tutulmak istenen ve yerleşim yeri mahkemesinde dava açılan diğer davalı ... Şirketi hakkındaki davadan tefrik kararı verilerek, iş bu davalı hakkındaki davaya ilişkin yetkisizlik kararı verilmiş olması usule aykırı olup, uyuşmazlığın Lüleburgaz 1. Asliye Hukuk Mahkemesince görülüp çözüme kavuşturulması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere